GRH Osiemnasty Kołobrzeski

GRH „Osiemnasty Kołobrzeski” działa przy Stowarzyszeniu Ranger Survival Club, zrzeszając tych spośród jego członków, którzy zainteresowani są również rekonstrukcją historyczną.

Grupa dąży do odtwarzania żołnierzy ze składu 18 Kołobrzeskiego PP z 6 Pomorskiej DP z okresu 1944-1945 roku (m.in. walk o Wał Pomorski i Kołobrzeg, forsowanie Odry i walk na terenie Niemiec).

Charakterystyczne dla GRH „Osiemnasty Kołobrzeski” jest dążenie do maksymalnego poziomu realizmu w zakresie trudów i warunków działania odtwarzanych żołnierzy. 

Dlatego też staramy się organizować długotrwałe działania w możliwie trudnych warunkach, wymagające od ich uczestników sporego poziomu sprawności, wytrzymałości i znajomości zasad taktyki. Pomaga w tym relatywnie wysoki poziom umiejętności wyniesiony z głównego nurtu szkolenia w ramach Ranger Survival Club. Dzięki posiadanemu doświadczeniu w tym zakresie grupa może również brać udział w działaniach airsoftowych, nawet podejmowanych wspólnie ze współczesnymi grupami ASG.

18 Kołobrzeski Pułk Piechoty wchodził w skład 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty. Jednostka brała udział w forsowaniu Wisły, zdobyciu Warszawy i walkach na Pomorzu (m.in. przerywając umocnienia Wału Pomorskiego). Następnie Pułk wziął udział w zdobyciu Kołobrzegu, a były to jedne z najcięższych walk w terenie zurbanizowanym, w jakich brały udział polskie jednostki w okresie II Wojny Światowej. Kolejnym etapem szlaku bojowego Pułku było forsowanie Odry oraz walki na terenie Niemiec. Warto wspomnieć i o tym, że 6 Pomorska DP została następnie przekształcona 6 Pomorską Dywizję Powietrznodesantową, jeden z pierwszych elitarnych oddziałów Wojska Polskiego. Obecnie – po reorganizacjach lat 90. XX wieku – nadal funkcjonuje 18 Bielski Batalion powietrznodesantowy im. kpt. Ignacego Gazurka w ramach 6 Brygady Desantowo-Szturmowej im. generała Sosabowskiego.

The „Osiemnasty Kołobrzeski” reenactment group operates as a part of the Ranger Survival Club, banding together those of the club members who are also interested in the history reenactment.

The group aims to reenact the soldiers of the 18th „Kolobrzeg” Infantry Regiment of the 6th „Pomeranian” Division of the 1st Polish Army from the 1944-1945 period (including the fights on the Pomeranian Wall, Kolobrzeg, Breaching of the Odra River and fights in Germany).

 
The characteristic feature of the „Osiemnasty Kołobrzeski” Reenactment Group is the pursuit for Re-creating the hardships and operating conditions of the regiment’s soldiers with the highest possible level of realism.


For this reason we organize long-term operations in the harsh conditions, which require their  participants a significant level of skill, endurance and knowledge in the field of tactics. A relatively high level of skill achieved during the mainstream training of the Ranger Survival Club helps with that. Thanks to the experience in this field, the group is also capable of taking part in air-soft gun operations, even conducted together with the “modern” ASG groups.


During the World War 2, the18th Infantry Regiment was a part of the 6th Infantry Division. The unit took part in the breaching of the Vistula river, capture of Warsaw and fights in Pomerania. Then the regiment took part in the capture of Kolobrzeg, one of the heaviest urban fights that Polish troops took part in during the WW2. The next phase of the regiment’s operation in the war was breaching of the Odra river and fights in Germany. It is worth a note that the 6th Pomeranian Infantry Division was later transformed into 6th Pomeranian Airborne Division, one of the first elite units of the Polish Army. Currently – after the reorganizations of the 1990’s – the traditions of the regiment are continued by the “cpt. Ignacy Gazurek” 18th Airborne Battalion in the “gen. Sosabowski”  6th Airborne Brigade.

Each of the texts published here will have a smmary in English. Should You be interested in any of the text – please contact us and we will provide the translation.

Skupina historické rekonstrukce „Osiemnasty Kołobrzeski” funguje jako část proobranné společnosti “Ranger Survival Club”, a shromažďuje těch členů klubu, kteří mají zájem na historickou rekonstrukci.

Skupina míří ztvárnit vojaky 18-teho Kolobrzeského Pěchotního Pulku 6-té Pomorské Divize První Polské Armády  z let 1944-1945 (m.j. boje na Pomořanské Přehradě – Pommernstellung, v Kolobřehu, zrušení řeky Odry a boje v Německu).

 
Charakteristické pro skupinu historické rekonstrukce „Osiemnasty Kołobrzeski” je snaha ztvárnit soužení a dosahnout nejvyšší úroveň rality v oblosti těžkỳch podmínek prostředí a odehravámỳch akci vojaků pulka.


Kvůli tomu organizujeme dlouhodobé akce v těžkěm prostředí, ktere požaduje od jejich  účastníků značné urovně dovednosti, odolnosti a znalosti taktiky. Pomáhá v tom relativně vysoká uroveň dovednosti dosáhnouta v pruběhu hlavního školení Ranger Survival Club. Díky zkušenostem v této dolosti, skupina také může se zúčastnit airsoftovỳch akcí, dokonce spolu s “novodobými” skupinami ASG.


Za druhé světove války, 18 Pěchotní Pulk byl součásti 6 Pěchotné Divize. Jednotka se zúčastnila zrušení řeky Visly, dobytí Varšavy a bojů v Západním Pomořansku. Později pulk se zúčastnil dobytí Kolobřehu, a to byly jedne z nejtěžších městských bojů ve kterỳch se zúčastnili polští vojaci za  druhé světove války. Další etapou akce pulka bylo zrušení řeky Odry a boje v Německu. Stoji za zmínku, že 6 Pomořanská Pěchotná Divize byla později transformována v 6 Pomořanskou Vzdušně Výsadkovou Divizi, jednou z prvních elitních jednotek Polske Armady. Teď – po reorganizacích 90-tych let 20. století – tradice pulku pokračovuje díky 18 Vzdušně Výsadkovemu batalionu jména kapitána Ignaceho Gazurka při 6 Vzdušně Výsadkove brigádě jména generála Sosabowského.

Nadzin Stanisław

Nadzin (Guman) Stanisław syn Klemensa (Kalmana)

Data i miejsce urodzenia: 28.08.1914r.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: Wyższe – magister prawa (UW) – 1936r.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

1937r. – 1939r. – pracownik Banku Dyskontowego w Warszawie.

Równolegle pisał słuchowiska radiowe.

Po 1939r. W ZSRR, pracował jako inspektor podatkowy.

Po 22.06.1941r. Pracował jako dziennikarz w lokalnych gazetach.

1942r. – zmobilizowany do służby w Armii Czerwonej (brak bliższych danych).

Od 06.1943r. w WP.

Początkowo wyznaczony zastępcą dowódcy ds. polityczno-wychowawczych w 2 kompanii fizylierów, 3pp (dowódca: por. Lew Połzun).

Od 09.1943r. chorąży, zastępca dowódcy samodzielnej kompanii zwiadu, 1DP.

Udział w bitwie pod Lenino:

Chorąży, zastępca dowódcy samodzielnej kompanii zwiadu ds. polityczno-wychowawczych, 1DP.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za zasługi bojowe” (ostatecznie na jego podstawie nadano medal „Za odwagę”):

„Chorąży Nadzin(,) zastępca dowódcy kompanii do spraw politycznych wychował swoją kompanię na mężnych i odważnych żołnierzy[.]

Żołnierz-poeta napisał kilka utworów, które mobilizowały masy żołnierskie do walki z poświęceniem. Dobry żołnierz, chorąży Nadzin w czasie walki znajdował się bez przerwy na pierwszej linii[,] gdzie był przykładem męstwa. W działaniach bojowych w dniach 12-14-X-1943 pod m. Lenino dał się poznać jako waleczny żołnierz.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Po bitwie został zastępcą dowódcy batalionu szkolnego 1DP ds. polityczno-wychowawczych.

Od 02.1944r. redaktor, „Żołnierz Wolności”.

Od 04.1944r. Redaktor, „Głos Żołnierza”.

Od 08.1944r. Szef oddziału prasowego NDWP i korespondent wojenny.

Po 22.07.1944r. pracował w Polskim Radiu.

01.05.1946r. – 10.1950r. – attache wojskowy, Sztokholm.

09.1950r. – 10.1960r. – komendant kursu specjalnego, II Oddział Sztabu Generalnego WP.

1958r. – 1960r. – szef oddziału prasowego GZP WP.

1963r. – 1967r. – redaktor naczelny, „Żołnierz Polski”.

W 1968r. Zwolniony z WP ze względu na pochozenie.

Przeszedł w stan spoczynku w stopniu pułkownika.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Krzyż Grunwaldu III kl. – 1945r.;

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski;

Krzyż Walecznych;

Brązowy medal “Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.

Radzieckie:

Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: 10.12.1970r., Warszawa.

Dodatkowe informacje:

Według A. Srogi był „malutki i wąsaty”.

Członek PPR od 1944r.

Usunięty z PZPR w 1968r. Ze względu na pochodzenie.

Był żonaty z Wandą Gojawiczyńską (1920-1994).

Opracowano w Oparciu o materiały CAMO RF, BIP IPN oraz książkę „Początek drogi. Lenino” A. Srogi.

Dodatkowe zdjęcia:

Muszkat Marian

1945r.

Muszkat Marian syn Mendla

Data i miejsce urodzenia: 20.11.1909r., Suwałki.

Narodowość: Żyd/Polak.

Wykształcenie:

Cywilne:

I LO w Suwałkach – 1927r.

Uniwersytet Warszawski (Prawo i Polonistyka) – studia kontynuowane we Francji.

Uniwersytet w Nancy – inżynier ekonomista – 1931r.

Uniwersytet w Nancy – doktor prawa – 1936r.

Wojskowe:

Kursy oficerów polityczno-wychowawczych – 1943r.

Uniwersytet Warszawski – doktor habilitowany nauk prawnych – 1950r.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

W czasie studiów w Warszawie zatrudiany jako pracownik umysłowy w przemyśle.

W 1939r. Wyjechał do Wilna.

W 06.1941r. wyjechał do obwodu Gorkowskiego RSFRR.

1941r. – pracownik umysłowy zatrudniony w rolnictwie.

1942-1943r. – wykładowca, Instytut Pedagogiczny, Kyzyłorda, Kazachska SRR.

Od 07.1943r. w WP.

Lektor pułku, kolejno 1pp, 3pp i 1pcz.

Udział w bitwie pod Lenino:

Podporucznik, lektor pułku, 3pp.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę”:

„Podporucznik Muszkat M. w czasie walk 12-13 października 1943r. pełnił obowiązki lektora 3 pułku piechoty i znajdował się cały czas w szykach bojowych pododdziałów [pułku].

12 października 1943r. w czasie nocnej walki w rejonie miasteczka Lenino, kiedy niemieckie oddziały podjęły prubę okrążenia z lewej flanki 2. batalionu 3. pułku piechoty, zaczeli go ostrzeliwywać, podporucznik Muszkat M. energicznie organizował obronę batalionu, skierował kilka czołgów na lewą flankę i dzięki temu zlikwidował niebezpieczeństwo.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Po bitwie był lektorem pułku w 1pcz.

Od 1944r. – W wydziale polityczno-wychowawczym 1BP.

1944r. – instruktor polityczno-wychowawczy, sztab Kwatermistrzostwa 1AWP.

07-09.1944r. – radca prawny, sąd wojskowy 1AWP.

22.09.1944r. – awans do stopnia kapitana.

09.-12.144r. – sędzia, Najwyższy Sąd Wojskowy.

01.1945r. – awans do stopnia majora.

01.1945r. – Szef Wydziału Ustawodawczo-Prawnego, Wydział Sądownictwa Wojskowego RON.

1945-1949r. – wiceprezes Najwyższego Sądu Wojskowego.

12.1946r. – zwolniony do rezerwy w stopniu pułkownika.

1946r. – Szef Głównej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce. M. in. Delegowany do brytyjskiej strefy okupacyjnej Niemiec.

W latach 50. rozwijał karierę naukową na UW jednocześnie będąc redaktorem dwutygodnika „Prawo i Zycie”

1950-1954 – wykładowca na UW, CSP, ASG i PISM.

1954r. – obserwator – członek misji międzynarodowej w Korei.

W 1957r. Wyjechał do Izraela.

Wykładał na Uniwersytecie w Tel-Awiwie.

W 1961r. Był doradcą i koordynatorem podczas organizacji procesu Eichmanna.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Order Krzyża Grunwaldu – 1945r.

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 1945r.

Brązowy medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.

Medal Zwycięstwa i Wolności.

Medal Dziesięciolecia Polski Ludowej – 1955r.

Radzieckie:

Medal „Za odwagę” -11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”.

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: 30.09.1995r., Hajfa, Izrael.

Dodatkowe informacje:

Członek PPR od 1945r.

Autor licznych artykułów prawniczych.

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF oraz artykuł:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Marian_Muszkat

(dostęp 202601122233)

Dodatkowe zdjęcia:

Moszkiewicz (Moszkowicz) Henryk

Moszkowicz (Moszkiewicz) Henryk syn Abrama

Data i miejsce urodzenia: 1920r.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Od 06.1943r. w WP.

Dowódca drużyny, samodzielna kompania fizylierów, 1pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Kapral, dowódca drużyny, samodzielna kompania fizylierów, 1pp.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę”:

„W walkach [Dopisane: 12.10.43 w rejonie m. Lenino] okazał wielkie męstwo.

Wziął do niewoli czterech niemców [tak w oryginale].”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Po bitwie pozostał w pułku.

Brak danych.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały”;

Brązowy medal „Zasłużonym na Polu Chwały”;

Radzieckie:

Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: Brak danych.

Dodatkowe informacje:

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF oraz książkę „Pierwszy Praski” A. Krajewskiego.

Dodatkowe zdjęcia:

Michalak Klemens

Michalak Klemens syn Bolesława (?)

Data i miejsce urodzenia: 1908r.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Przed wojną był przewodniczącym Związku Zawodowego Robotników Budowlanych i działaczem KPP.

Więziony za działalność komunistyczną.

Od 25.05.1943r.(?) w WP.

Od 15.05.1943r. (?) podporucznik, zastępca dowódcy dywizjonu ds. polityczno-wychowawczych, 2 dywizjon, 1pal.

Od 29.08.1943r. podporucznik/porucznik, zastępca dowódcy pułku ds. polityczno-wychowawczych, 1pal.

Udział w bitwie pod Lenino:

Porucznik, zastępca dowódcy pułku ds. polityczno-wychowawczych, 1pal.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę”:

„12 i 13 października 1943 roku w czasie walk pod Lenino pod huraganowym ogniem artylerii i bombardowaniem, wzorowo prowadził pracę polityczną wśród żołnierzy pułku. W czasie przygotowania artyleryjskiego przed natarciem osobiście koryguje ogień swoich baterii. Osobistą odwagą daje przykład artylerzystom.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Na stanowisku pozostawał do 23.02.1944r.

12.05 – 16.07.1944r. – Zastępca dowódcy pułku ds. polityczno-wychowawczych, 2 pułk ułanów.

Dalsze losy nieznane.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;

Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: Brak danych.

Dodatkowe informacje:

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF oraz książki „1 Berliński Pułk Artylerii Lekkiej” E. Kospath-Pawłowskiego i „Hej, Hej, Ułani…” E. Kospath-Pawłowskiego, S. Pataja i M. Szczurowskiego.

Dodatkowe zdjęcia:

Mitros Konstanty

Mitros Konstanty syn Wiktora

Data i miejsce urodzenia: (03.03?)1915r.*

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Od 06.1943r. w WP.

Plutonowy, dowódca plutonu 6 kompania piechoty, 1pp.**

Udział w bitwie pod Lenino:

Plutonowy, dowódca plutonu 6 kompania piechoty, 1pp.**

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę”:

„W walkach 12-13/X – 43r. w rejonie miasteczka Lenino dał się poznać jako śmiały i zdolny dowódca. Pluton pod jego dowodzeniem, zważając [prawdopodobnie miało być: nie zważając] na silny opór przeciwnika z sukcesem wykonał zadanie bojowe, pozostania w okrążeniu i zniszczenia grupy nieprzyjacielskich żołnierzy. Na rachunku bojowym plutonu Mitrosa [znajduje się] kilkudziesięciu zabitych niemców [tak w oryginale] i kilku jeńców.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Od 08.01.1944r. – plutonowy, dowódca plutonu, 1 pluton, 2 kompania rppanc, 2 batalion, 1pp.

Prawdopodobnie po wojnie mieszkał na Opolszczyźnie.*

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r.

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: 02.09.1966r.(?)*

Dodatkowe informacje:

*W półwsi w woj. Opolskim pochowany jest Konstanty Mitros urodzony 03.03.1915r. Data urodzenia zgadza się rocznikowo z danymi z wniosku odznaczeniowego, co przy dość rzadkim imieniu i bardzo rzadkim nazwisku pozwala na uznać za prawdopodobne (ale nie pewne), że chodzi o tę samą osobę. Datę dzienną urodzenia, datę śmierci oraz informację o rejonie zamieszkania podano w oparciu o dane grobu.

**Wg. „Pierwszego Praskiego”, pod Lenino był dowódcą drużyny, wniosek odznaczeniowy podaje jednak stanowisko dowódcy plutonu. W obsadzie stanowisk w „Pierwszym Praskim” nie figuruje jako dowódca żadnego z plutonów 6 kompanii.

Prawdopodobnie pochowany w Półwsi w woj. Opolskim.

Opracowano w oparciu o Materiały CAMO RF oraz książkę „Pierwszy Praski” Andrzeja Krajewskiego.

Dodatkowe zdjęcia:

Mezis Weronika

Mezis (Mamajewa?) Weronika córka Andrzeja

Data i miejsce urodzenia: 1918r., Jarosław* (?).

Narodowość: Polka.

Wykształcenie: 6 klas.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Przed wojną mieszkała w Jagłowie na Litwie.

W 1943r. pracowała jako pielęgniarka w poliklinice nr 7 w Kazaniu.

Zmobilizowana przez Mołotowski RWK w Kazaniu

Od 06.1943r. w WP.

Skierowana do batalionu kobiecego im. E. Plater.

Awansowana do stopnia St. strzelca.

Wysłana pod Lenino jako jedna ze stu żołnierek batalionu mających najlepsze wyniki w szkoleniu.

Udział w bitwie pod Lenino:

Starszy strzelec (kapral?), dowódca drużyny, 1. samodzielna kompania fizylierek im. E. Plater.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za zasługi bojowe” (na jego podstawie nadano ostatecznie medal „Za odwagę”:

„kapral [st. szeregowiec] Mezis, odkomenderowana do 1 pułku piechoty celem wykonania zadania bojowego razem ze swoją drużyną – z własnej inicjatywy organizuje pomoc rannym.

W ciągu dwóch dni walk pod Lenino, 12 i 13 października, pod ogniem przeciwnika – Mezis opatrzyła i nakarmiła do 100 rannych żołnierzy i dowódców [oficerów].

Dn. 24X na ochotnika zgłasza się do oddziału wysłanego przez dowódcę pułku celem zebrania broni rannych [?] z pola walki i daje przykład odwagi żołnierzom-mężczyznom.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Prawdopodobnie pozostawała w kompanii do końca wojny**.

Przypuszczalnie po wojnie została w ZSRR (na terytorium Litewskiej SRR?) i wyszła za mąż za obywatela ZSRR przyjmując nazwisko męża – Mamajewa*.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Krzyż Walecznch – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.

Radzieckie:

Order Wojny Ojczyźnianej II kl. – 06.11.1985r. (?) – nadanie jubileuszowe*;

Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej);

Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;

Medal „Za wyzwolenie Warszawy”;

Medal „Za zdobycie Berlina”.

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: Brak danych.

Dodatkowe informacje:

*W materiałach CAMO RF znajduje się wzmianka o Weronice Andriejewnej Mamajewej ur. 1918r. W Jarosławiu jako odznaczonej jubileuszowym Orderem Wojny Ojczyźnianej IIkl. W 1985r. Imię, patronimik, data urodzenia i miejsce urodzenia pokrywają się z danymi z karty ewidencyjnej odznaczonego, na podstawie której ustalono listę odznaczeń radzieckich. Na karcie ewidencyjnej podano medal „Za odwagę” nadany 11.11.1943r., co wyklucza przypadkową zbieżność nazwisk z uczestniczką bitwy pod Lenino. Pomimo zgodności danych (wszystkich prócz nazwiska), brak stuprocentowej pewności, że Weronika Andriejewna Mezis i Weronika Andriejewna Mamajewa to ta sama osoba.

**We wspomnianej wyżej karcie ewidencyjnej odznaczonego zamiast stopnia wojskowego wpisano „pielęgniarka”, co może wskazywać, ze po Lenino trafiła do służby medycznej (co byłoby zgodne z jej doświadczeniem zawodowym) lub, że po wojnie pracowała jako pielęgniarka.

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF i książkę „Początek drogi. Lenino” A. Srogi.

Dodatkowe zdjęcia:

Weronika Mezis (pozycja 10) na liście skierowanych przez Mołotowski RWK w KAzaniu do Tatarstańskiego WK (CAMO RF).

Matusiewicz Stanisław

Matusiewicz (Matusewicz) Stanisław syn Ludwika

Data i miejsce urodzenia: 1919r., Lwów

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Zmobilizowany przez Joszkar-Olinski RWK, Marijska ASRR.

Od 06.1943r. w WP.

Plutonowy, zastępca dowódcy plutonu ds. polityczno-wychowawczych, 2 pluton, kompania rppanc, 2 batalion, 3pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Plutonowy, zastępca dowódcy plutonu ds. polityczno-wychowawczych, 2 pluton, kompania rppanc, 2 batalion, 3pp.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za zasługi bojowe” (na jego podstawie nadano ostatecznie medal „Za odwagę”):

„Plutonowy Matusiewicz S. L. w walce 13 października 1943r. w rejonie wsi Trigubowo-Lenino.

Otrzymane od dowódcy kompanii zadanie zajęcia pozycji na prawej flance wykonał dokładnie.

Na przestrzeni około 30m od okopów przeciwnika zaczęły strzelać niemieckie ckm.

Razem ze swoim dowódcą ogniem swojego automatu osłonił swój pluton i tym dał możliwość swoim żołnierzom okopać się. Ogniem z automatu zniszczył ckm przeciwnika.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

W 1944r. otrzymał awans najpierw do stopnia chorążego, następnie podporucznika.

05.09 – 26.10.1944r. – Zastępca dowódcy batalionu ds. polityczno-wychowawczych, 2 batalion.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Order Czerwonej Gwiazdy – 16.02.1945r. (pośmiertnie);

Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Rany i kontuzje: ranny 26.10.1944r. W rejonie Tarchomina, w czasie walk o Jabłonnę (rana śmiertelna).

Data i miejsce śmierci: 26.10.1944r.

Dodatkowe informacje:

Według list strat, najbliższym krewnym był ojciec, Ludwik, zamieszkały we Lwowie przy ul. Tarnowskiego.

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF

Dodatkowe zdjęcia:

Stanisław Matusiewicz na liście strat (pozycja 13) (CAMO RF).

Maron Jakub

Maron (Maroń) Jakub (Jakow) syn Mirona

Data i miejsce urodzenia: 1911r.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: 7 klas szkoły powszechnej.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Zmobilizowany przez Wołochowski RWK

Służba w stopniu starszyny w Armii Czerwonej – 164 armijny zapasowy pułk strzelecki.

31.03.1942r. – skierowany do 36 Zapasowej Brygady Strzeleckiej

23.05.1943r. Skierowany przez Tulski WPP do 5 zapasowej brygady artylerii.

Od 15.07.1943r. w WP.

Dowódca działa, 3 bateria, 1pal.

Udział w bitwie pod Lenino:

Ogniomistrz, dowódca działa, 3 bateria, 1pal.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę”:

„Maron Ja. M. w czasie walki 12-13 października 1943r. w rejonie wsi Trigubowo dał się poznać jako zdolny i opanowany dowódca.

Nie bacząc na silny ostrzał artyleryjski i bombardowanie prowadził ogień ze swojego działa, czym pomógł baterii wykonać zadanie odparcia kontratakującej grupy przeciwnika i przemieszczenia z sukcesem naszej piechoty.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Dalsze losy nieznane.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: Brak danych.

Dodatkowe informacje:

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF.

Dodatkowe zdjęcia:

Markowski Antoni

Ok. 1945r. (CAMO RF)

Markowski Antoni syn Pawła

Data i miejsce urodzenia: 07(11?).11.1920r., wieś Kisiliewka, Obłast Nikołajewska (albo Chersoń)

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Zmobilizowany do służby w Armii Czerwonej w 1940r.

Od 06.1943r. w WP.

Sierżant, zastępca dowódcy plutonu, 3 pluton fizylierów, 1pcz.

Udział w bitwie pod Lenino:

Sierżant, zastępca dowódcy plutonu, 3 pluton fizylierów, 1pcz.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za zasługi bojowe” (na jego podstawie nadano ostatecznie medal „Za odwagę”):

„Sierżant Markowski A. P. z plutonem fizylierów 13.10.43r. przemieściwszy się naprzód wzorowo zabezpieczał przeprawę czołgów przez r.[zekę] Miereja w rejonie m. Lenino, a także pod silnym ogniem ze wszystkich rodzajów broni przeciwnika umiejętnie organizował obronę grupy ewakuacyjnej, ewakuującej uszkodzone czołgi z pola walki, znajdującej się w bezpośredniej bliskości przednich linii. W rezultacie ewakuowano jeden czołg T-34.

Miejsce, w którym prowadzono ewakuację i obronę uszkodzonych czołgów było wzorowo [tak w oryginale] przestrzelana ogniem artylerii i moździerzy przeciwnika.

Nie bacząc na jawne niebezpieczeństwo dla życia sierżant Markowski kontynuował wykonywanie postawionego mu zadania do końca.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Po Lenino trafił prawdopodobnie awansowany do stopnia starszego sierżanta

Dowodził 2. plutonem desantowym 1BP, najpierw jako starszy sierżant, następnie (w czasie walk na Wale Pomorskim) jako chorąży.

Po zranieniu (5. lub 6.02.1945r.) trafił do szpitala ewakuacyjnego 2386, następnie ewakuowany na tyły poprzez GOPEP (Główny Oddział Polowego Punktu Ewakuacji) 108.

Prawdopodobnie zaraz po wyleczeniu wrócił do ZSRR.

07.1945r. – zwolniony do rezerwy w stopniu młodszego lejtnanta.

Prawdopodobnie mieszkał w Nikołajewie.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Brązowy medal „Zasłużonym na Polu Chwały”

Radzieckie:

Order Wojny Ojczyźnianej I kl. – 06.04.1985r. – nadanie jubileuszowe;

Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej);

Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”.

Rany i kontuzje: 6(?).02.1945r. – ciężko ranny podczas walk na Wale Pomorskim.

Data i miejsce śmierci: Po 1985r.

Dodatkowe informacje:

Różnica w dacie urodzenia wynika z rozbieżności w dokumentach – datę 07.11.1920 podaje arkusz ewidencyjny, należy ją zatem uznać za bardziej prawdopodobną niż 11.11.1920r. podaną w dokumentach szpitala ewakuacyjnego 2386.

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF oraz książkę „Warszawska Pancerna” K. Przytockiego.

Dodatkowe zdjęcia:

Lachowski Mikołaj

Ok. 1954r. (CAMO RF)

Lachowski Mikołaj syn Romana

Data i miejsce urodzenia: 19.04.1925r. (1923r.), Kremieńczug.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie:

Średnie (brak bliższych danych).

04-07.1944r. Szkoła specjalna NKWD w Kujbyszewie.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Przed powołaniem do Armii Czerwonej pracował w wyuczonym zawodzie ślusarza.

Powołany do służby w Armii Czerwonej w 1941 (1943r.?).

Służył w 358pz

Od 06.1943r. w WP.

Szeregowiec, Fizylier, kompania fizylierów, 1BP

Udział w bitwie pod Lenino:

Szeregowiec, Fizylier, kompania fizylierów, 1BP

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę”:

„Szeregowy Lachowski N. R. brał czynny udział, ze swoją drużyną, w której on znajdował się w zwiadzie i w poszukiwaniach czołgów, które wyrwały się daleko w głąb obrony przeciwnika i nie dawały o sobie znać [chodzi prawdopodobnie o zaginiony pluton ppor. Szynkarenki].

Z pełnią poświęcenia pracował pod gradem kul i pocisków, a także podczas bombardowań samolotów przeciwnika z powietrza podczas przeprawy czołgów i ewakuacji czołgowych [prawdopodobnie powinno być “czołgów”], które utknęły w błocie pięciu z osiemnastu przeprawiających się.

Okazał osobistą inicjatywę pod ogniem moździerzy i karabinów maszynowych przeciwnika – podczołgał się do uszkodzonego czołgu i wymontował z niego [wszystko], co co było możliwe.

W rezultacie szeregowy Lachowski wymontował w całości czołowy karabin maszynowy z czołgu T-34 i dostarczył go do jednostki.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

04.1944r. Skierowany do szkoły NKWD w Kujbyszewie.

22.08.1944r. – 01.1945 – pracownik sekcji II RBP PKWN, Lublin.

12.01.1945r. – 06.1946r. – zastępca kierownika PUBP Zamość.

28.06 – 08.1946r. – kierownik PUBP Zamość.

19.08.1946r. – 02.1949r. – Naczelnik wydziału III, WUBP Lublin.

21.02.1949r. – 04.1949r. – Zastępca naczelnika Wydziału IV Departamentu Ochrony Rządu MBP.

15.04.1949r. – 02.1950r. – zastępca naczelnika wydziału I Departamentu Ochrony Rządu MBP.

01.02.1950r. – 06.1953r. – Naczelnik wydziału I Departamentu Ochrony Rządu MBP.

01-07-1953r. – 01-06-1954r. – major, zastępca dyrektora Departamentu Ochrony Rządu MBP.

Z dniem 1.06.1954r. Zwolniony z MBP.

02.07.1954r. powrócił do ZSRR.

23.07.1954r. – zwolniony do rezerwy w stopniu majora.

W 1970r. Mieszkał we Lwowie.

W 1970r. Pracował jako majster w ŻEK nr 7 we Lwowie.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Złoty Krzyż Zasługi;

Srebrny Krzyż Zasługi;

Srebrny Krzyż Zasługi – 02.1946r. – z rozkazu nr 54 (?);

Brązowy Krzyż Zasługi – 10.10.1945r. – Za zasługi w organizowaniu służby BP i Milicji Obywatelskiej;

(Srebrny?) Medal „Zasłużonym na Polu Chwały”;

Krzyż Bitwy pod Lenino

Medal Zwycięstwa i Wolności;

Medal „Za Warszawę”;

Medal „Za Odrę, Nysę, Bałtyk”;

Odznaka Grunwaldzka.

Radzieckie:

Order Wojny Ojczyźnianej – 06.04.1985r. – nadanie jubileuszowe;

Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;

Medal „Za zasługi bojowe” – 19.04.1925r. – za wysługę lat (10);

Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;

Medal „Za wyzwolenie Warszawy”;

Medal „Za zdobycie Berlina”;

Odznaka Gwardyjska.

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: 2000r. (?).

Dodatkowe informacje:

Syn Romana i Pauliny.

Miał odpowiadać m. in. za ochronę marsz. Rokossowskiego.

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF, projektów „Doroga Pamyati”, „Biessmiertnyj Połk” oraz BIP IPN.

Dodatkowe zdjęcia:

Mikołaj Lachowski ok. 1954r. (ze strony projektu “Biessmiertnyj Połk”)