Data i miejsce urodzenia: 06.06.1917r., Wola Korybutowska (lub Wola Korybutowa lub Wola Krzyżowa lub Chełm), pow. Chełm.
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Cywilne:
Gimnazjum matematyczno-przyrodnicze w Równem, 1937r.
Wojskowe:
Szkoła oficerów polityczno-wychowawczych w Moskwie, 1944r.
Praca i służba wojskowa przed służbą w 18pp:
10X1938r. – 24IX1939r. – służba w WP.
Losy po zakończeniu wojny obronnej nieznane.
10III1944r. – wstąpił do WP.
15IX1944r. – awans do stopnia podporucznika
Służba w 18pp:
20X44-13II45r. Z-ca dowódcy 3 batalionu piechoty ds. polit-wych. (pojawia się też data początkowa 15X1944r.; oficjalnie mianowany rozkazem z 28X1944r.);
podczas walk o Kołobrzeg, do 16III1945r. – Z-ca dowódcy 3 batalionu piechoty ds. liniowych;
27IV-7V45r. Z-ca dowódcy 3 batalionu piechoty ds. polit-wych.
Z wniosku awansowego na stopień porucznika z 1XII1944r.:
„Wyszkolenie bojowe zdobył podczas słuzby w wojsku polskim [tak w oryginale] i w szkole politycznej w Moskwie. W pracy politycznej doskonale się orientuje. Jest dobrym organizatorem. Posiada wiele aktywności. Jest zdyscyplinowany, karny i śmiały.”
Służba i praca po zakończeniu służby w 18pp:
Po przejściu do rezerwy prawdopodobnie osiadł na Opolszczyźnie.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
OCG – 1IX1945r. – Za wzorowe wywiązywanie się z obowiązków, prowadzenie żołnierzy batalionu w czasie walk o Kołobrzeg na najtrudniejszych odcinkach, przejęcie obowiązków dowódcy batalionu po powrocie ze szpitala po drugim zranieniu (w czasie choroby dowódcy) i skutecznie dowodził batalionem podczas walk na terenie Niemiec, gdzie był ranny powtórnie.
Rany i kontuzje:
4II45r., rejon Rudek nad rzeką Zgniły Zdrój;
16III45r., Kołobrzeg;
29IV45, rejon Friesack (Kuchhorst?) – rana lekka.
Data i miejsce śmierci: 17XI1981r., Opole(?)
Dodatkowe informacje:
W czasie wojny bezpartyjny.
Pochowany na cmentarzu komunalnym w Półwsi (część Opola).
Opracowano w oparciu o materiały nadesłane przez pana Marka Sobiecha oraz materiały CAMO RF.
Data i miejsce urodzenia: 1912r., Pińsk, Cesarstwo Rosyjskie (obecnie Białoruś)
Narodowość: Żyd
Wykształcenie:
Brak danych
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Od 03.06.1943r. w WP
Kapral, dowódca działa 1pal.
Udział w bitwie pod Lenino:
Kapral, dowódca działa, 4 bateria, 1pal.
Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy (ostatecznie na jego podstawie nadano Order Wojny Ojczyźnianej II klasy):
„Bejlin G.M. w czasie walk 12-13.10.43r. W rejonie wsi Lenino [tak w oryginale] dał się poznać jako odważny i umiejętny żołnierz. Pod silnym ogniem artylerii i karabinów maszynowych wyniósł z pola walki dwóch ciężko rannych towarzyszy i okazał im pierwszą pomoc. Nie zwazając na ciężkie bombardowanie nieprzerwanie prowadził ogień na wprost do atakującej piechoty przeciwnika, czym pomógł 2 batalionowi [1pp] wykonać zadanie.
Ogniem swojego działa zniszczył do 20 ludzi piechoty przeciwnika i stacjonarny karabin maszynowy. W czasie przygotowania artyleryjskiego strzelając na wprost zniszczył dwa DZOTy [drzewno-ziemne punkty ogniowe, bunkry], czym pomógł 2 batalionowi opanować przedni skraj obroni przeciwnika.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Awans do stopnie chorążego.
Chorąży, dowódca plutonu 1pal.
Poległ podczas walk na wale pomorskim.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Order Wojny Ojczyźnianej II klasy – 11.11.1943r., za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Rany i kontuzje:
07 (lub 08).02.1945r. – rana śmiertelna.
Data i miejsce śmierci: 08 (lub 07).02.1945r.
Dodatkowe informacje:
Żonaty.
Dokumenty CA MO RF podają jako datę śmierci 08.02.1945r., natomiast data 07.02.1945r. Pojawia się w „1 Berlińskim…” E. Kospath-Pawłowskiego.
Przygotowano na podstawie materiałów CA MO RF oraz książki „1 Berliński Pułk Artylerii Lekkiej” Edwarda Kospath-Pawłowskiego.
Dodatkowe zdjęcia:
Zastępcza karta ewidencyjna i wpis na liście strat.
Data i miejsce urodzenia: 25.05.1902r., Siemianowicze, Rajon Stołpecki, Cesarstwo Rosyjskie (Obecnie Białoruś)
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Cywilne:
6 klas szkoły powszechnej;
1923r. – Instytut Politechniczny w Mińsku.
Wojskowe:
1920r. – Kursy Wojskowo-polityczne – Smoleńsk.
1929 – Wyższa Szkoła Wojsk Pogranicznych NKWD.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
1918r. – 1921r. – Służba w Armii Czerwonej, udział w wojnie domowej.
25.05.1923r. – powrót do służby wojskowej, służba w Wojskach Pogranicznych NKWD;
1929r. – 1930r. – Komendant strażnicy, 12 oddział pograniczny;
1930r. – 1937r. – służba w 54 oddziale pogranicznym (Syberia Wschodnia); szef sztabu 19 komendantury pogranicznej. Ostatni stopień: kapitan.
12.1937r. – 02.1942r. – Zwolniony z wojska, aresztowany.
Po przywróceniu do służby dowodził batalionem w 3 Moskiewskiej Dywizji Strzeleckiej (Samodzielny batalion im. Kirowa?), następnie 1 pułkiem robotników moskiewskich, brał udział w obronie Moskwy.
? – 07.1942r. – 13ps, 2DS.
W maju 1942r. Trafił do szpitala ewakuacyjnego 2750 ; przebywał w szpitalu do 18.05.
22.07.1942r. (12.12.1942r.) – 14.05.1943r. (02.05.1943r.) – major, dowódca 185ps.
07.1942r. – awans do stopnia podpułkownika.
W połowie maja 1943r. odwołany do sztabu 55 Armii, następnie jeszcze w tym samym miesiącu skierowany do WP.
02.09.1943r. – powołany na stanowisko dowódcy 2pp.
Udział w bitwie pod Lenino:
Podpułkownik, dowódca 2pp.
Z wniosku na Order Czerwonej Gwiazdy (ostatecznie na jego podstawie nadano Order Wojny Ojczyźnianej I klasy):
„Podpułkownik Czerwiński G. F. Dowodząc pułkiem w czasie walk od 11 do 13 października 1943r. w rejonie [uzupełniono:] m. Lenino, Obłasti Mohylewskiej zadanie bojowe, postawione prze dowództwo dywizji – wykonał.
Dowodząc pododdziałami pułku przerwał umocnioną linie obrony przeciwnika. W przeciągu dwóch dób, pododdziały pułku, znalazłszy się pod silnym uderzeniem ogniowym przeciwnika i nieprzerwanym bombardowaniem z powietrza swoje zadanie wykonały bez przeszkód i opóźnień. Przeciwnik niejednokrotnie przechodził do kontrataków przy wsparciu czołgów i dział samobieżnych.
Dzięki osobistemu dowodzeniu pułkiem w czasie boju silnie utrzymał zajęte podczas przełamania pozycje przeciwnika.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
04 – 06.1944r. – Zastępca dowódcy 1DP.
06 (04).07.1944r. – 02.01.1945r. – Dowódca (i organizator) 1 Brygady Piechoty Zmotoryzowanej.
Przed listopadem 1944r. awans do stopnia pułkownika.
01.1945r. Komendant Oficerskiej Szkoły Broni Pancernej, dowódca Twierdzy Modlin.
20.09.195r. – 01.04.1947r. – Dowódca WOP;
09.05.1946r. – Awans do stopnia generała brygady.
27.05.1947r. – powrót do ZSRR.
1950r. – 1959r. – dowódca dywizji, następnie naczelnik kursów oficerskich.
11.01.1960r. – zwolniony do rezerwy.
1960r. – ? – dyrektor Sowchozu im. Dzierżyńskiego (północny Kazachstan);
Mieszkał w Soniecznogorsku (Obwód Moskiewski).
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1945);
Order Krzyża Grunwaldu III klasy (1945);
Krzyż Walecznych (1943);
Złoty Krzyż Zasługi (1946);
Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” (1946);
Medal Zwycięstwa i Wolności;
Medal „Za Warszawę”;
Medal „Za Odrę, Nysę, Bałtyk”.
Radzieckie:
Order Lenina – 17.05.1951r.
Order Czerwonego Sztandaru – 30.04.1945r.
Order Czerwonego Sztandaru – 30.12.1956r. – za wysługę lat;
Order Wojny Ojczyźnianej I klasy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej);
Order Czerwonej Gwiazdy – 03.11.1944r.
Order Czerwonej Gwiazdy – 11.10.1968r. (nadanie jubileuszowe na rocznicę Bitwy pod Lenino)
Medal „Za obronę Moskwy” (1942r.);
Medal „Za obronę Leningradu”;
Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami”;
Medal „Za wyzwolenie Warszawy”
Wyróżniony także bronią nagrodową – pistoletem (daty nie ustalono, po 1930r.)
Rany i kontuzje:
05.1942r. – ciężko ranny, Front Wołchowski.
Data i miejsce śmierci: 03.12.1969r., Sołniecznogorsk, Obwód Moskiewski, RSFRR, ZSRR.
Dodatkowe informacje:
Członek WKP(b) od 1927r.
W „Drugim berlińskim” opisywany jako kompetentny dowódca, z usposobienia choleryk; wymagający, ale sprawiedliwy wobec podwładnych.
Według A. Srogi, brat Gwidona Czerwińskiego mieszkał w Polsce już przed wojna.
Ten sam autor tak opisuje Czerwińskiego: „Niski, krępy, mówiący basem.”
Data i miejsce urodzenia: 1905r. (1906r./10.10.1906r./23.10.1906r.) Izasław, Obłast Kamieniec Podolski, Cesarstwo Rosyjskie.
Narodowość: Ukrainiec/Polak
Wykształcenie:
Cywilne:
1924r. – technikum budowlane.
Wojskowe:
1931-1935 – szkoła oficerów artylerii, Kijów.
1954r. – Kursy doskonalenia oficerów ASG.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Od 25.10.1927r. Służba w Armii Czerwonej. Powołany przez Szepetowski RWK Obłasti Kamieniec Podolski;
1937r. – zwolniony do rezerwy za pochodzenie (element represji w ramach „operacji polskiej” NKWD); Pracował w Leningradzie, w przemyśle jako robotnik wykwalifikowany.
1939r. – powtórna mobilizacja, skierowany do 168DS.
1939r. – 1940r. – Udział w wojnie radziecko-fińskiej.
24 pułk artylerii haubic;
412 pułk artylerii haubic 168DS (Leningradzki OW);
? – 02.1943r. – 334 pułk artylerii, 142DS
15.02 – 19.08.1943r. – major, dowódca artylerii brygady, 123 Samodzielna Brygada Strzelecka, 2 Armia Uderzeniowa
Od 09.1943r. W WP.
Do 17.09.1943r. – Major, dowódca 2pal (krótko, w czasie jego organizacji).
Major, dowódca 1pal, skierowany na stanowisko na rozkaz gen. Berlinga po wykryciu nieprawidłowości w 1pal.
Udział w bitwie pod Lenino:
Major, dowódca 1pal.
Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy (na jego podstawie ostatecznie nadano Order Wojny Ojczyźnianej I klasy):
„W okresie walk od 11.10.43r. do 13.10.43r. pod m. Lenino Obłasti Mogilewskiej grupie PP-1 w składzie 1pa [pułku artylerii], 1PPD [Polskiej Dywizji Piechoty] i 308pa [pułku artylerii] 290DS [Dywizji Strzeleckiej] powierzono odpowiedzialne zadanie zabezpieczyć przerwanie i uchwycenie przez naszą piechotę silnie umocnionych linii niemców [tak w oryginale].
Będąc dowódcą grupy PP major Frankowski osobiście kierował przygotowaniem grupy do przerwania, korygując na miejscu wszystkie defekty.
Postawiwszy dokładne zadania wszystkim podgrupom w celu przygotowania i zabezpieczenia przerwania, udało mu się osiągnąć wzorowe współdziałanie z dowódcą pułku strzeleckiego znajdując się nieodłącznie z nim.
W chwili zaciętych bombardowańz powietrza przez wrogie lotnictwo, gdy piechota przeciwnika, wspierana przez działa samobieżne nie raz rzucała się do kontrataków, major FRANKOWSKI umiejętnie manewrując ogniem grupy odrzucił wszystkie kontrataki zapewniając swojej piechocie uchwycenie i utrzymanie uchwyconej rubieży przy odkrytej lewej flance.
Będąc kontuzjowanym nie opuścił NP [punktu kierowana ogniem] i do końca walki kierował grupą..
Major FRANKOWSKI [to] kulturalny, wymagający, nieustraszony oficer z doświadczeniem frontowym.”
Po kontuzji (zasypany na PO 1 dywizjonu, pzez dowództwo 1DP uznany za poległego), został odtransportowany do sztabu 2 dywizjonu, gdzie doszedł do siebie i ponownie objął dowodzenie pułkiem. Przez kilka poprzednich godzin jednak pozostawał nieprzytomny.
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
10.1943r. – Awans do stopnia podpułkownika;
Dowódca Artylerii 3DP;
1944r. – 06.1945r. – Dowódca artylerii 2DP;
Dowódca 2DP;
Dowódca 11DP;
Dowódca 14 BAC;
Dowódca Artylerii 11KP (Wałcz);
Dowódca 9KP (Lublin);
23.09.1949r. – zakończenie służby w Armii Czerwonej;
1954-1956r. – Komendant Oficerskiej Szkoły Uzbrojenia (Bartoszyce);
1957r. – Zastępca dowódzy artylerii Pomorskiego OW;
1963r. – Awans do stopnia generała brygady.
1963r. – przeniesiony do rezerwy.
Mieszkał w Bydgoszczy.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Virtuti Militari V klasy – rozkaz NDWP nr 145 z 28.03.1945r.
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – dekret PKWN 30.01.1945r.
Order Krzyża Grunwaldu III klasy – 1945r.;
Złoty Krzyż Zasługi – 1946r.;
Krzyż Walecznych – rozkaz nr 3 z 11.11.1943r. (za działania pod Lenino);
Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 1945r.;
Medal Zwycięstwa i Wolności;
Medal 10-lecia PRL;
Medal 30-lecia PRL;
Medal 40-lecia PRL;
Złoty Medal „Sily Zbrojne w służbie Ojczyzny”;
Srebrny Medal „Sily Zbrojne w służbie Ojczyzny”;
Brązowy Medal „Sily Zbrojne w służbie Ojczyzny”;
Radzieckie:
Order Czerwonego Sztandaru – rozkaz dla wojsk 1Frontu Białoruskiego nr 637/N z 10.06.1945r. – za dowodzenie artylerią 2DP przy forsowaniu Odry i Starej Odry;
Order Czerwonego Sztandaru – 06.11.1947r. (za wysługę lat)
Order Wojny Ojczyźnianej I klasy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej);
Order Wojny Ojczyźnianej I klasy – rozkaz dla wojsk 1 Frontu Białoruskiego nr 574/N z 07.09.1945r.
Order Czerwonej Gwiazdy – 03.11.1944r. (za wysługę lat);
Medal „Za obronę Leningradu” – rozkaz z 02.08.1943r. Dla 123 Samodzielnej Brygady Strzeleckiej;
Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”
Rany i kontuzje:
Kontuzjowany pod Lenino – na punkcie obserwacyjnym 1 dywizjonu w wyniku ostrzału artylerii nieprzyjaciela został zasypany. Pomimo, że szybko go odkopano i wyszedł z tego bez większego uszczerbku, do dowództwa 1DP przekazano już informacje o jego śmierci.
Data i miejsce śmierci: 30.04.2001r., Bydgoszcz.
Dodatkowe informacje:
W różnych dokumentach w rubryce „narodowość” figuruję „Ukrainiec” albo „Polak”.
Żonaty ze Stefanią Gajewską (lub Wasilewską), uczestniczką bitwy pod Lenino w stopniu podporucznika.
Wyróżniony wpisem do Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich w 1983r.
Według A. Srogi był ponadprzeciętnie wysoki, w związku z czym do 1pal przybył w płaszczu szeregowego (radzieckim), gdyż nie znaleziono płaszcza oficerskiego na jego rozmiar.
Według A. Srogi był odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru już w 1943r., za walki na Froncie Leningradzkim, brak jednak potwiwerdzenia tego faktu w dostępnych dokumentach CA MO. Możliwe, ze autor pomylił postaci – Order Czerwonego Sztandaru za walki w rejonie Leningradu otrzymał dowódca 1 dywizjonu 1pal, Iwan Sazonow, który raz z Frakowskim został zasypany na punkcie obserwacyjnym.
Ten sam autor podaje, że brat Frankowskiego służył w WP w 2pu. Sugeruje także – choć niejednoznacznie – że pod koniec lat 30 Frankowskiego mogły dotknąć dalej idące represje.
Przygotowano w oparciu o materiały CA MO RF oraz książkę „Początek drogi. Lenino” A. Srogi.
Data i miejsce urodzenia: 29.11.1906r., Wieś Soliwonki (?), Obwód Kijowski, Cesarstwo Rosyjskie (obecnie Ukraina)
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Cywilne: Brak danych.
Wojskowe:
Ulianowska Szkoła Piechoty, Symbirsk.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
W Armii Czerwonej od 04.11.1928r.
Zmobilizowany przez Fastowski RWK Obłasti Kijowskiej.
Po ukończeniu szkoły dowódczej, służył w 242ps 81 Kałuskiej Dywizji Strzeleckiej.
Major, 71 Gwardyjska DS (stanowisko nieustalone)
Podpułkownik, dowódca 230 pułku strzelców górskich.
Udział w walkach na Froncie Leningradzkim.
W WP od maja 1943r.
Od 02.09.1943r. – Podpułkownik, dowódca 3pp.
Udział w bitwie pod Lenino:
Podpułkownik, dowódca 3pp.
Z wniosku na Order Czerwonej Gwiazdy (na jego podstawie ostatecznie przyznano Order Wojny Ojczyźnianej I klasy):
„Zająwszy, w czasie walk 11-13 października 1943r. w rejonie miejscowości Lenino Obłasti Mohylewskiej, rubież bojową, podpułkownik Piotrowski T. W. osobiście sprawdził cały rejon obrony i organizował jego obronę.
Przy natarciu dnia 13.10.1943r. Przeciwnik rzucił przeciw pułkowi podpułkownika Piotrowskiego T. W. nieprzerwane lotnictwo [tj. ostrzał i lub bombardowanie z powietrza] i niejednokrotnie przechodził do kontrataków przy wsparciu czołgów i dział samobieżnych.
Nie bacząc na silną ogniową bezczynność [tak w oryginale, chodzi raczej o ostrzał], tak z powietrza, jak i artylerii przeciwnika pułk pod dowództwem podpułkownika Piotrowskiego T. W. odparł wszystkie kontrataki przeciwnika i utrzymał zajmowaną rubież.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
01.04.1944r. – awans do stopnia pułkownika.
18.08-26.09.1944r. – zastępca dowódcy 1DP ds. liniowych.
Według innych danych25.08 – 13.09.1944r. – dowódca 7DP.
Po wojnie – pułkownik, zastępca dowódcy Warszawskiego OW (stanowisko nieustalone).
01.1946r. – Powrócił do ZSRR.
17.05.1954r. – zwolniony do rezerwy.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Virtuti Militarii V klasy
Order Krzyża Grunwaldu III klasy (?)
Krzyż Walecznych – 11.11.1943r., za działania pod Lenino.
Radzieckie:
Order Czerwonego Sztandaru – 15.11.1950r. – za wysługę 20 lat.
Order Wojny Ojczyźnianej I klasy – 11.11.1943r., za działania pod Lenino (patrz wyżej)
Order Czerwonej gwiazdy – 03.11.1944r. – za wysługę 15 lat (?)
Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”.
Rany i kontuzje:
Ranny w czasie Operacji Budziszyńskiej 2AWP.
Data i miejsce śmierci:
Dodatkowe informacje:
Wsi Soliwonki lub Soliwonka nie udało się zidentyfikować.
Pochodził z polskiej rodziny urzędniczej.
Tak opisuje go Alojzy Sroga w „Początek drogi. Lenino”:
„Lekko dziobata twarz, żywo reagująca, jakby współuczestnicząca w mówieniu i słuchaniu.”
„Nieco popędliwy, jakby partyzancki[…]”
Zdecydowanie wymagał od oficerów meldowania się w języku polskim.
Autor podaje także, że w 1944r. dowodził 10DP z 2AWP, prawdopodobnie jednak jest to pomyłka i chodzi o 7DP.
Żonaty z Antoniną Prokofjewną Michajłową (ur.14.02.1922r.), lejtnantem służby medycznej. W czasie bitwy pod Lenino służyła w jw. 66843, później została delegowana do WP. Pełniła czynną służbę wojskową w latach 1940-1946, m.in. w 332ps, później w 112pcz, następnie, już w WP po wojnie w sztabie Warszawskiego OW.
Sporządzono na podstawie materiałów CA MO RF i książki “Początek drogi. Lenino” Alojzego Srogi.
Data i miejsce urodzenia: 1908r., Wysoczany, Rajon Łoźnieński, Obwód Witebski (obecnie Białoruś)
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Brak danych.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Służba w Armii Czerwonej od 1941r.
Ponownie zmobilizowany w 1941r.
1941r.- 03.1943r. – Kapitan, 82zapasowy pułk strzelecki.
W 11.1942r. Przez pewien czas pełnił służbę w 380 zapasowym pułku strzeleckim 42 Zapasowej Brygady Strzeleckiej.
06.03-28.05.1943r. – kapitan, 53 szkolny pułk strzelecki.
W WP od 06.1943r.
Kapitan, zastępca dowódcy 1 batalionu 2pp.
Udział w bitwie pod Lenino:
Kapitan, zastępca dowódcy 1 batalionu 2pp.
Z wniosku na medal „Za odwagę” (na jego podstawie nadano ostatecznie Order Wojny Ojczyźnianej I klasy):
„W walkach 12 i 13.10.1943r. będąc zastępcą dowódcy batalionu śmiało i zdecydowanie kierował działaniami drugiej kompanii[,] dowódca której opuścił szyki [tzn. najprawdopodobniej poległ lub został ranny i ewakuowany] na początku natarcia. Pod koniec drugiego dnia walk, otrzymawszy rozkaz do natarcia energicznie zorganizował grupę uderzeniową i odważnie poprowadził ją do natarcia. Kapitan Aleszkowski wypełnił rozkaz. W zajętej transzei poległ śmiercią walecznych.”
Według A. Srogi:
„[w nocy 13.10.1943r.]
W ręku dzierżą granaty, biegną rowami łączącymi. Trzeba jednak wyskoczyć z nich, przebiec kilkadziesiąt metrów odkrytym terenem.
– Za mną! – krzyczy kapitan [Oleszkowski].
Wyskakuje pierwszy. Trafia wprost w krzyżowy ogień cekaemu, który mają zaatakować. Dołącza się biegły ogień moździerzy. Ani mowy by wyskoczyć z okopu.
Żołnierze patrzą speszenie, zmartwieni.
„Zlikwidujemy tamte cholerne czupiradła.”
Jeden z nich wraca, by zameldować dowódcy batalionu o śmierci jego zastępcy.”
Poległ 13.10.1943r. Podczas próby odbicia Połzuch.
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Poległ 13.10.1943r. Pod Połzuchami.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Krzyż Walecznych (pośmiertnie) – 11.11.1943r., za działania pod Lenino
Radzieckie:
Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (pośmiertnie – 11.11.1943r., za działania pod Lenino (patrz wyżej)
Rany i kontuzje:
13.10.1943r. (rana śmiertelna).
Data i miejsce śmierci: 13.10.1943r. pod Połzuchami.
Dodatkowe informacje:
W niektórych radzieckich dokumentach figuruje także jako „Aleszkowski”.
Wsi wskazanej jako miejsce urodzenia nie udało się zidentyfikować. W niektórych dokumentach jako miejsce urodzenia figuruje także miasto Łoznańsk, prawdopodobnie jednak jest to błąd. Przypuszczalnie również tu chodzi o miasto Łoźna na Białorusi.
Był członkiem WKP(b).
Tak opisuje go Alojzy Sroga w „Początek drogi. Lenino”: „[…] wysoki mężczyzna o ostrych rysach, pochodzi z Witebszczyzny. Nieźle mówi po polsku. Jego ulubione słowo, różnie jednak akcentowane – raz stanowi pochwałę, raz przyganę – to „czupiradło”.”
Żonaty z Aleksandrą (nazwiska panieńskiego nie ustalono). W chwili śmierci jego żona zamieszkiwała w Stalińsku (obecnie Nowokuźnieck, Obwód Kemerowski, Federacja Rosyjska).
W dokumentach powtarzana jest też data śmierci 12.10.1943r.
Dodatkowe zdjęcia:
Arkusz ewidencyjny i fragmenty list strat; CA MO RF
1930-1932r. – instruktor sanitarny – 6 samodzielny batalion saperów.
25.12.1932r. – 5.01.1933r. – instruktor sanitarny – szkoła autotechniczna.
05.01.1933r. – kursant, jw. 1605
27.01.1933r.-10.1933r. – instruktor sanitarny – 6 samodzielny batalion saperów.
07.11.1935r.-? – lejtnant, dowódca plutonu, samodzielna kompania saperów 1 Dywizji Kaukaskiej.
? – dowódca plutonu szkolnego 9 kompanii saperów.
07.09.1937r.-06.1938r. – szef służby inżynieryjnej 26 kaukaskiego pułku strzelców górskich.
17.06.1938r. – zwolniony do rezerwy
17.07.1938r. – awans do stopnia starszego lejtnanta.
Przywrócony do słuzby w 1939r.
Złożył przysięgę wojskową 23.02.1939r.
16.12.1939r. – ? – naczelnik szkoły 21 samodzielnego batalionu inżynieryjnego.
Służba w Zakarpackim OW – szef dowództwa służby inżynieryjnej (?)
06.10.1941r. – awans do stopnia kapitana.
1943r. – Służba w 216 DS, 47 Armia.
30.04.1943r. – awans do stopnia majora.
Od 17.08.1943r. W WP.
Inżynier-major, szef służby saperskiej 1DP.
Udział w bitwie pod Lenino:
Inżynier-major, szef służby saperskiej 1DP.
Z wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej I klasy:
„Major Murżinskij w walkach 12-13.X.43r. Pod Lenino osobiście kierował budową przeprawy (przez rzekę Miereja), po której miały przejść czołgi. Nie zważając na intensywny ogień artylerii przeciwnika[,] przeprawa została zbudowana na czas, dzięki czemu czołgi wykonały postawione im zadanie bojowe. Major Murżinskij [nieczytelne] saperów swoim przykładem poległ na posterunku bojowym, jak mężny i wytrwały syn swojego ludu.”
Poległ 12.10.1943r. W rejonie Nikolenek
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Poległ 12.10.1943r.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Virtuti Militari V klasy (pośmiertnie) – 11.11.1943r. – za działania w bitwie pod Lenino.
Radzieckie:
Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (pośmiertnie) – 11.11.1943r. – za działania w bitwie pod Lenino (patrz wyżej).
Rany i kontuzje:
12.10.1943r. (rana śmiertelna)
Data i miejsce śmierci: 12.10.1943r. , Nikolenki
Dodatkowe informacje:
Na liście strat i w ewidencji jako miejsce urodzenie figuruje Kalinowska Cukrownia w rajonie Kalinowskim w Obłasti Winnica. Prawdopodobnie chodzi o osadę przyzakładową lub stację o tej nazwie.
Najczęściej jako data urodzenia figuruje 1907r., choć część dostępnych materiałów podaje rok 1900.
Władał językiem polskim, rosyjskim i ukraińskim.
Był członkiem WKP(b) od 1932r.
W chwili śmierci był żonaty z Marią Aleksandrowną (nazwiska panieńskiego nie ustalono) mieszkającą w Tbilisi.
Szkoła dowódców w 1929r. (Szkoła Kawalerii w Leningradzie?)
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Służba w Armii Czerwonej od 1929r.
Służba w Wojskach Pogranicznych NKWD na Dalekim Wschodzie.
1941(?) – starszy lejtnant.
1942r. – 202 zapasowy pułk strzelecki – zastępca szefa sztabu do spraw szkolenia.
22.02.1942r. – awans do stopnia kapitana (rozkaz dow. Frontu Zachodniego nr 0210).
27.02.1943(?)r. – awans do stopnia majora (rozkaz dow. Frontu Zachodniego nr 01315)
W WP od czerwca 1943r., skierowany przez Moskiewski GWK.
Major, dowódca 1. batalionu 1pp
Udział w bitwie pod Lenino:
Major, dowódca 1. batalionu 1pp.
Jego batalion w nocy z 9 na 10.10.1943r. Przejął pozycje radzieckiego 459ps. Wytypowany został do rozpoznania walką. Sam Lachowicz zdecydował o użyciu tylko dwóch kompanii zamiast całych sił batalionu.
Z wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej II klasy (na jego podstawie nadano ostatecznie Order Wojny Ojczyźnianej I klasy):
„Major Bronisław Lachowicz w boju za wieś Tregubowo 12 października 1943 roku pokazał umiejętne dowodzenie swojego batalionu.
Przy bezpośrednim zderzeniu z przeciwnikiem wykazał się męstwem i odwagą i ogniem z pistoletu maszynowego osobiście zniszczył kilkudziesięciu żołnierzy przeciwnika.
W czasie ataku na drugą linię przeciwnika poległ śmiercią walecznych.”
Poległ 12.10.1943r.
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Poległ 12.10.1943r.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (pośmiertnie) – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Rany i kontuzje:
Ranny w pierś 12.10.1943r. (rana śmiertelna).
Data i miejsce śmierci: 12.10.1943r., rejon Trygobowa
Dodatkowe informacje:
W „Początek drogi. Lenino” opisany jako „Wysoki, szczupły i długonogi 36-letni absolwent szkoły kawalerii w Leningradzie”.
W chwili przybycia do Sielc, po polsku mówił słabo lub wcale, szybko jednak zaczął nadrabiać braki.
Według A. Srogi, po otrzymaniu rozkazu do rozpoznania bojem, wobec dowódcy pułku otwarcie i używając niecenzuralnych słów skrytykował rozkaz. Nie wiadomo jednak na czyich wspomnieniach oparta jest ta informacja.
Tak A. Sroga opisuje moment śmierci Lachowicza:
„Tuż pod wsią Trigubowa, gdy wróg zatrzymuje na chwilę ogniem cekaemów słabe już kompanie 1 batalionu – jego dowódca, major Bronisław Lachowicz, dobywa z kabury pistolet. Wysuwa się przed zaległą tyralierę.
– Chłopcy! Orły! Za mną! Naprzód!
Zrywają się, skaczą do przodu. Pocisk przeciwpancerny godzi w tym momencie majora lachowicza w pierś. Godzinę temu pijąc w ziemiance zdobyczny rum obecywał Olechnowiczowi, że wieczorem staną w jego [Lachowicza] rodzinnym domu.”
W chwili śmierci był żonaty z Lubow (nazwisko panieńskie nieustalone), zamieszkałą w Orszy (w linii prostej około 40km na zachód od Trigobowa).
Śmierć majora Lachowicza uwiecznił na płótnie uczestnik bitwy pod Lenino porucznik Marian Zieliński. Obraz znajduje się w zbiorach MOP w Kołobrzegu.
GRH Osiemnasty Kołobrzeski 