Rowiński Mieczysław syn Stanisława

Data i miejsce urodzenia: 1906r., Klewań, Cesarstwo Rosyjskie (obecnie w Obwodzie Rowieńskim, Ukraina).

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Prawdopodobnie przed 1939r. Odbył służbę wojskową.

Prawdopodobnie między 1939 a 1941r. Wywieziony wraz z rodziną w głąb ZSRR.

Ostatnie miejsce zsyłki – Kirgistan.

12.06.1943r. – zmobilizowany przez Frunzewski OWK w Kirgiskiej SRR.

Od 22.06.1943r. w WP.

Kapral, dowódca drużyny, 2pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Kapral, dowódca drużyny, 2pp.

Z wniosku odznaczeniowego na Medal „Za odwagę” (na jego podstawie ostatecznie nadano Order Czerwonej Gwiazdy):

„[Dopisane:]Kapral Rowiński M. S. w walkach pod wsią Połzuchy[]

12 października 1943r. 18:00 zajęto pierwsza linia obrony koło wsi Lenino. Jako pierwszy wdarł się tam ze swoją drużyną kapral Rowiński. Oczyściwszy transzeję zaczął pogoń za przeciwnikiem. Przed nim znajdował się okop z działem przeciwpancernym i ckm. Śmiałym skokiem zajął ten okop[,] zabił kilku niemców [tak w oryginale] i zaczął strzelać z karabinu maszynowego do przeciwnika. Posłał meldunek dowódcy II batalionu o możliwości strzelania z działa (była amunicja)[.] Wkrótce niemcy przeszli do kontrataku i zdołali obejść okop Rowińskiego z lewej flanki. Znalazłszy się w okrążeniu Rowiński nie stracił przytomności umysłu i dalej zdecydowanie dowodził swoją grupą. Granatami jego żołnierze przebili sobie drogę do batalionu uprzednio wysadziwszy działo i karabin maszynowy. Rowiński strat nie miał i w dalszym ciągu brał czynny udział w zajęciu drugiej transzei przeciwnika[.]”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Pod koniec 1943r. awans do stopnia plutonowego.

10.04.1944r. – 26.10.1944r. – dowódca plutonu, 3krppanc., 3. batalion, 2pp.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Rany i kontuzje: Ranny 26.10.1944r. Odłamkiem miny (moździerzowej?), rana śmiertelna.

Data i miejsce śmierci: 26.10.1944r.

Dodatkowe informacje:

Żonaty z Heleną c. Piotra (nazwiska rodowego nie ustalono).

Pochowany na cmentarzu pułkowym w Markach, woj. Warszawskie.

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF oraz książkę „Drugi Berliński” A. Krajewskiego.

Dodatkowe zdjęcia:

Pogorazdow Wasilij (Bazyli) syn Piotra

Data i miejsce urodzenia: 27.07.1918r., wieś Czapuszka, Rejon Saratowski, RSFRR (lub wieś Sałtykowka, Rejon Saratowski, RSFRR).*

Narodowość: Rosjanin.

Wykształcenie: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

od 15.05.1942r. służba w Armii Czerwonej.

Służba na Froncie Północno-Zachodnim.

Od 05.1943r. w WP.

Porucznik, naczelnik 5 oddziału sztabu (łączność specjalna) 1DP.

Udział w bitwie pod Lenino:

Porucznik, naczelnik 5 oddziału sztabu 1DP.

Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy:

„Pracując jako naczelnik 5. oddziału sztabu Dywizji porucznik Pogorazdow W. P. nie bacząc na ciężkie warunki na czas opracowywał dokumenty bojowe i dostarczał je do wykonawców.

W jednym z nalotów wrogiego lotnictwa, w czasie walk od 11 do 13 października 1943r. w rejonie m. Lenino, Obłasti Mohylewskiej został zabity jego pomocnik, a sam porucznik Pogorazdow W. P. został ciężko kontuzjowany.

Nie bacząc na kontuzję, odmówił ewakuacji i kontynuował swoją pracę. Swoim postępkiem porucznik Pogorzdow W. P. dał możliwość otrzymywania polecenia dowództwa, opracowywać dokumenty bojowe i informować o połozeniu dywizji.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

11.1943r. – awans do stopnia kapitana.

Na stanowisku pozostawał do 29.11.1943r.

Prawdopodobnie powrócił do ZSRR przed 02.1946r.

16.03.1948r. – zwolniony do rezerwy w stopniu kapitana.

Od 1963r. Do 1983r. Pracował w instytucie ВНИПИгаздобыча oraz innych instytucjach związanych z wydobyciem gazu.

Prawdopodobnie od 1983r. na emeryturze.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Krzyż Walecznych – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.

Radzieckie:

Order Wojny Ojczyźnianej I klasy – 06.04.1985r. (nadanie jubileuszowe);

Order Wojny Ojczyźnianej II klasy (?);**

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. (za działania pod Lenino);

Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”.

Rany i kontuzje: Kontuzjowany 12.10.1943r. pod Lenino.

Data i miejsce śmierci: Po 1985r.

Dodatkowe informacje:

*W radzieckich dokumentach pojawiają się obie miejscowości. Wsie te leżą w odległości ok. 30km od siebie (choć najwyraźniej by dotrzeć z jednej do drugiej trzeba pokonać około 100km ze względu na brak dróg). Nie jest wykluczone, że w radzieckiej ewidencji doszło do pomylenia dwóch oficerów – z Czapuszki pochodził urodzony w 1922r. mł. lejtnant Wasilij Wasiljewicz Pogorazdow, który w 1943r. został ranny (co zbiegło się z delegowaniem Wasilija Pietrowicza Pogorazdowa do WP). Z całą pewnością chodzi o dwóch różnych oficerów, natomiast niewykluczone, że byli oni spokrewnieni. Biorąc pod uwagę powyższe, bardziej prawdopodobnym wydaje się, że faktycznym miejscem urodzenia była Sałtykowka. Teoria o pomyleniu dwóch oficerów jest tym prawdopodobniejsza, że według danych CAMO RF W. W. Pogorazdow wstąpił w szeregi Armii Czerwonej 13.12.1942r. Lub 15.01.1942r. Ta druga data wygląda zaskakująco podobnie do 15.05.1942r., kiedy to służbę rozpoczął W. P. Pogorazdow.

**Informacja o odznaczeniu Orderem Wojny Ojczyźnianej II klasy pochodzi ze strony ВНИПИгаздобыча, którą należy w tym wypadku traktować jako źródło wtórne. W matriałach CAMO RF nie ma informacji o odznaczeniu tym orderem. Natomiast z całą pewnością Order Wojny Ojczyźnianej II klasy otrzymał mł. lejtnant Wasilij Wasiljewicz Pogorazdow. O ile zatem informacja nie pochodzi z wewnętrznych danych instytutu, przypuszczalnie doszło do pomylenia tych dwu oficerów.

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF oraz informacje ze strony ВНИПИгаздобыча:

https://www.vnipigaz.ru/press-center/memorial/ (dostęp 202408282300).

Dodatkowe zdjęcia:

Peste Kazimierz syn Emiliana (Jehudy)

Data i miejsce urodzenia: 01.01.1912r., Warszawa.

Narodowość: Polak/Żyd

Wykształcenie: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Prawdopodobnie odbywał służbę wojskową przed 1939r. W stopniu podoficerskim.

Od 06.1943r. w WP.

Chorąży, zastępca dowódcy 7 kompanii, 3pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Podporucznik, zastępca dowódcy 7 kompanii, 3pp.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za zasługi bojowe” (ostatecznie na jego podstawie nadano Order Czerwonej Gwiazdy):

„Podporucznik Peste K.E. uczestniczył w walce 12-13 października 1943r. pod wsią Tregubowo.

12.10.43 W czasie walki ogniem z rkm osobiście zniszczył 4 żołnierzy przeciwnika. Stale podtrzymywał nastawienie bojowe wśród żołnierzy. Umiejętnie kierował ogniem kompanii do pikujących samolotów przeciwnika i nie dawał im możliwości prowadzenia celnego bombardowania szyków bojowych kompanii. W czasie gdy kompania poszła do natarcia razem z czołgami, podporucznik Peste z okrzykiem „Za Warszawę” wskoczył na czołg czym wywołał wilki nastrój bojowy żołnierzy, którzy śmiało i zdecydowanie poszli do natarcia. W tej walce podporucznik Peste został kontuzjowany, ale nie bacząc na to nie opuścił pola walki do końca walk.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Na stanowisku zastępcy dowódcy 7 kompanii pozostawał prawdopodobnie do kwietnia 1944r.

30.04 – 22.06.1944r. – dowódca kompanii, 8 kompania, 3pp.

Przed 1947r. awans do stopnia pułkownika.

11.1947r. – 1948r. – dowódca dywizji, 16 Dywizja Piechoty.

1948r. – 1949r. – dowódca dywizji, 16 Kaszubska Dywizja Pancerna.

09.1952r. – 1955r. – dowódca dywizji, 6 Pomorska Dywizja Piechoty.

1955r. – dowódca Korpusu, 12 Korpus Armijny.

W chwili obecnej losy po rozformowaniu korpusu nieznane.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.

Radzieckie:

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Rany i kontuzje: Kontuzjowany 12.10.1943r. W rejonie Trygubowa.

Data i miejsce śmierci: 25.07.1970r., Szczecin.

Dodatkowe informacje:

Pochodził z rodziny żydowskiej, jego rodzicami byli Jehuda i Hana Peste. We wniosku odznaczeniowym figuruje narodowość polska. Brak informacji n/t deklarowanej narodowości.

We wniosku odznaczeniowym oraz w spisie odznaczonych 3pp imię ojca figuruje jako Emilian.

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF oraz strony www.jednostki-wojskowe.pl

Dodatkowe informacje znalazłem na poniższej stronie. Znajduje się tam również zdjęcie Kazimierza Peste (z braku konta nie mogę się skontaktować z właścicielem zdjęcia i poprosić o możliwość wykorzystania):

https://www.geni.com/people/Kazimierz-Peste/6000000094308656119

Dodatkowe zdjęcia:

Pawłowski Julian syn Józefa (Iosifa)

Data i miejsce urodzenia: 15.08.1918r., Berdyczów.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: Szkołą oficerska w Armii czerwonej przed 06.1941r.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Od 01.10.1936r. W Armii Czerwonej.

01-05.1942r. Udział w walkach na Froncie Krymskim, 547bah, 51 Armia.

Od 06.1943r. w WP.

Od 05.07.1943r. – porucznik, szef artylerii 2pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy:

„Uczestniczył w walkach 12 i 13.10.1943r. pod wsią Połzuchy.

Porucznik Pawłowski [-] szef artylerii 2pp w ciągu całego czasu prowadzenia działań bojowych znajdował sie bezpośrednio z bateriami 45 i 76mm w szykach bojowych nacierającej piechoty, kierując ich przemieszczaniem naprzód, osobistym przykładem odwagi, męstwa, zachowaniem przytomności umysłu w najtrudniejszej sytuacji pociągając za sobą swoich oficerów i żołnierzy artylerzystów.

W nocy z 12 na 13 października kierował przemieszczeniem baterii 76mm bezpośrednio do zajętych przez naszą piechotę transzei przeciwnika, w tym celu pod wyjątkowo silnym ogniem artylerii i karabinów maszynowych został poprowadzony most przez błotnistą rzeczkę, a działa przeprowadzono i zakopano w ziemii. Rankiem 13.10 Pawłowski dotarł do szyków bojowych naszej piechoty i zaczął korygować ogień swojej artylerii.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

po 11.11.1943r. awans do stopnia kapitana

Na stanowisku szefa artylerii 2pp. pozostawał do 11.11.1944r.

Od 11.1944r. – kapitan, dowódca 3 dywizjonu, 5bac.

Po 04.1945r. – awans do stopnia majora.

Prawdopodobnie powrócił do ZSRR w 1947 lub 1948r.

30.04.1948r. – zwolniony do rezerwy w stopniu majora.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Brązowy medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.;

Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały”.

Radzieckie:

Order Wojny Ojczyźnianej I kl. – 11.02.1945r. – Jako dowódca 3 dywizjonu 5bac za utrzymywanie stałej łączności ze wspieraną piechotą przez stałe przemieszczanie punktów obserwacyjnych, zdławienie 8 niemieckich baterii i umiejętne wspieranie 77KS pod Warszawą 15-16.01.1945r.;

Order Wojny Ojczyźnianej I kl. – 10.06.1945r. – Jako dowódca 3 dywizjonu 5bac za umiejętne wspieranie 4DP i informowanie piechoty o zniszczonych celach oraz zniszczenie w okresie 20-28.04.1945r. 12 baterii artylerii i moździerzy, 7 gniazd ckm, 2 kompanii piechoty przeciwnika i rozproszenie 4 skupisk piechoty przeciwnika;

Order Wojny Ojczyźnianej I kl. – 06.04.1985r. – nadanie jubileuszowe;

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej);

Medal „Za zasługi bojowe” – 06.11.1947r. – za wysługę lat (10);

Odznaka “Woroszyłowski Strzelec”.

Rany i kontuzje:

08.1944r. – ranny w rejonie Góry Kalwarii;

12.03.1945r. – ranny pod Kołobrzegiem.

Data i miejsce śmierci: Brak danych, po 04.1985r.

Dodatkowe informacje:

Opracowano na podstawie materiałów CAMO RF oraz książki “Drugi Berliński” A. Krajewskiego..

Dodatkowe zdjęcia:

Ochab Edward syn Józefa

Data i miejsce urodzenia: 16.08.1906r., Kraków, Austro-Węgry.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie:

Cywilne:

1920r. – szkoła wydziałowa, Kraków;

1925r. – Akademia Handlowa, Kraków.; matura.

1927r. – roczny kurs przy Wydziale Rolniczym UJ.

Wojskowe:

1928r. – Szkoła Podchorążych Rezerwy Piechoty, Zaleszczyki (nieukończona, w tym samym roku wydalony za poglądy komunistyczne).

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

01-09.1921r. – Robotnik w drukarni i zakałdach powroźniczych, Kraków.

09.1925-01.1928r. – księgowy, Składnica Kółek Rolniczych, Wieliczka.

01-03.1928r. – „Społem”, różne stanowiska.

03-06.1928r. – kierownik, Robotnicza Spółdzielnia Spożywców „Naprzód”, Radom.

06.1928r. – 1929r. – służba w WP.

Od 1929r. Na różnych stanowiskach w KPP – najczęściej jako sekretarz KO KPP w różnych okręgach.

1931r. – 1939r. – więziony działalność komunistyczną (aresztowany pięciokrotnie, ostatni raz w 1938r., skazany na 5 lat więzienia).

07.09.1939r. – opuścił więzienie (Areszt Centralny) w Warszawie po ucieczce strażników.

11-27.09.1939r. – w 2 Robotniczym Pułku Obrony Warszawy.

Po 27.09.1939r. Przedostał się do radzieckiej strefy okupacyjnej.

11.1939r. – 04.1940r. – kierownik, Spółdzielnia „Technik”, Lwów.

05.1940r. – 06.1941r. – główny księgowy, 15. Fabryka Poligraficzna, Lwów.

22.06.1941r. – zgłosił się na ochotnika do Armii Czerwonej.

06.1941r. – 02.1942r. – dowódca drużyny, 750 batalion roboczy.

02.1942r. – zwolniony ze służby ze względu na stan zdrowia, skierowany do szpitala w Taszkiencie na leczenie.

05.1942r. -05.1943r. – redaktor kontrolny, Sekcja Polska, Wydawnictwo Literatury w Językach Obcych, Engels, następnie Moskwa.

Od 05(?).1943r. W WP.

05(?)-08.1943r. – podporucznik, kierownik i wykładowca, szkoła podoficerów politycznych, 2pp.

Od 17.08.1943r. – podporucznik, lektor pułku, 2pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Podporucznik, lektor pułku, 2pp.

Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy:

„Uczestniczył w walkach 12 i 13.10.43 pod wsią Połzuchino [tak w oryginale].

Znajdował się w czasie natarcia przy II batalionie. Po zajęciu transzei przeciwnika przyszedł rozkaz dowódcy batalionu aby rozpoznać stan ilościowy grupy nieprzyjaciela[,] śmiało i zdecydowanie dowodził swoimi podkomendnymi[,] osobiście zastrzelił 4 niemców [tak w oryginale] i bez strat wrócił do swoich.

Jako oficer służby polityczno-wychowawczej przepięknie wpływał na stan moralny żołnierzy i oficerów podnosząc ich ich [tak w oryginale] odwagę i umacniając poryw do natarcia.”

Alojzy Sroga podaje, ze ppr. Ochab dobrowolnie poszedł z żołnierzami do natarcia, pomimo niechęci zastępcy dowódcy 2pp. ds. polityczno-wychowawczych.

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Na stanowisku lektora pułku pozostawał do 04.01.1944r.

01.1944r. – 05.1944r. – Zastępca dowódcy ds. polityczno-wychowawczych, 3DP im. Romualda Traugutta.

Od 01.1944r. Równolegle w CBKP przy WKP(b).

05.1944r. – awans do stopnia majora.

Od 07.1944r. – zastępca dowódcy ds. polityczno-wychowawczych, 1AWP.

Po 05.1944r. – Awans do stopnia pułkownika.

Od 25.07.1944r. W Lublinie jako pełnomocnik Rady wojennej 1AWP.

08.1944r.- 12.1948r. – członek KC PPR.

23.11 – 31.12.1944r. – Zastępca Kierownika Resortu Administracji Publicznej PKWN.

01-04.1945r. – Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Administracji Publicznej.

07.04.-28.06.1945r. – Minister Administracji Publicznej.

01.07.1945r. – 19.02.1946r. – Kierownik, Wydział Propagandy KC PPR.

12.1945r. – 05.1946r. – Członek Sekretariatu KC PPR.

20.02.1946r. – 22.04.1948r. – I Sekretarz KW PPR, Katowice.

04 – 09.1948r. – prezes CZS i CZZ.

03.09.1948r. – 12.1949r. – zastępca członka BP i członek Sekretariatu KC PPR.

11.1948r. – 03.1954r. – Członek Biura Organizacyjnego KC PZPR.

21.12.1948r. – 16.11.1968r. – członek KC PZPR.

04.1949r. – 06.1950r. – Wiceminister Obrony Narodowej,

07.1949r. – awans do stopnia Generała Brygady.

11.1949r. – 06.1950r. – szef GZP WP.

05.1950r. – 03-1954r. – członek Sekretariatu Biura Organizacyjnego KC PZPR.

10.05.1950r. – 20.03.1956r. – sekretarz KC PZPR.

17.03.1954r. – 09.07.1968r. – członek BP KC PZPR.

20.03 – 21.10.1956r. – I Sekretarz KC PZPR.

21.10.1956r. – 18.05.1957r. – sekretarz KC PZPR.

10.01.1957r. – 27.10.1959r. – Minister Rolnictwa.

10.1959r. – 21.11.1964r. – Sekretarz KC PZPR.

15.05.1961r. – 12.08.1964r. – Zastępca Przewodniczącego Rady Państwa PRL.

12.08.1964r. – 11.04.1968r. – Przewodniczący Rady Państwa PRL.

08.04.1968r. – na znak protestu przeciwko tzw. Wydarzeniom Marcowym zrzekł się wszelkich funkcji państwowych i partyjnych.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

– Order Budowniczych Polski Ludowej – 1961r.;

Order Sztandaru Pracy I klasy;

Order Krzyża Grunwaldu II i III klasy;

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari;

Krzyż Walecznych – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;

Złoty Krzyż Zasługi;

Medal za Warszawę 1939–1945 – 17 stycznia 1946r.;

Medal 10-lecia Polski Ludowej – 1954r.;

Medal 30-lecia Polski Ludowej – 1974r.;

Medal 40-lecia Polski Ludowej – 1984r.;

Medal im. Ludwika Waryńskiego;

Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego – 1966r.;

Złota Odznaka Zrzeszenia Prawników Polskich – 1967r. ;

Odznaka „Zasłużony Działacz Związku Zawodowego Pracowników Rolnych” – 1966r.;

Odznaka honorowa „Za zasługi dla Gdańska” – 1960r.;

Odznaka honorowa „Zasłużony dla Warmii i Mazur” – 1960r.;

Złota odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” – 1965r.;

Złota odznaka „Zasłużonemu w rozwoju województwa katowickiego” – 1960r.;

Odznaka Honorowa Miasta Poznania – 1967r.;

Odznaka honorowa „Za zasługi w rozwoju województwa poznańskiego” – 1967r.;

Odznaka „Zasłużonemu Opolszczyźnie” – 1968r.

Radzieckie:

– Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej);

Medal jubileuszowy „W upamiętnieniu 100-lecia urodzin Władimira Iljicza Lenina” (wersja dla członków delegacji zagranicznych) – 1970r.

Pozostałe:

Krzyż Czechosłowackiego Orderu Białego Lwa – 1949r.;

Łańcuch Orderu Zasługi (Włochy) – 1965r.;

Krzyż Wielki Orderu Legii Honorowej (Francja) – 1967r.;

Łańcuch Krzyża Wielkiego Orderu Białej Róży Finlandii – 1965r.;

Wielki Łańcuch Orderu Królowej Saby z Plakietą (Etiopia) – 1964r.

Wielka Wstęga Orderu Nilu – 1965r.;

Wielki Łańcuch Orderu Pahlavi (Iran) – 1966r.;

Wielki Łańcuch Orderu Królowej Saby z Plakietą (Etiopia) – 1964r.

Rany i kontuzje: Brak.

Data i miejsce śmierci: 01.05.1989r., Warszawa.

Dodatkowe informacje:

Był synem Józefa Ochaba, urzędnika państwowego i Marii (z d. Mueller).

Był żonaty z Rozalią Ochab (z d. Silbiger, 1907–1996)

Członek KZMP przed wojną.

Członek KPP od 1929r.

Członek i współorganizator ZPP.

Członek PPR od 1944r.

W latach 1944-1969 poseł do KRN, na Sejm Ustawodawczy i Sejm PRL I-IV kadencji

Według wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy w WP służbę pełnił od lipca 1943r.

1965r. – Doktorat honoris causa Uniwersytetu Kairskiego.

W latach 70. i 80. był podejrzewany o kontakty z obcym wywiadem.

Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Opracowano na podstawie materiałów CAMO RF, BIP IPN, książek „Drugi Berliński” A. Krajewskiego oraz „Początek Drogi. Lenino” A. Srogi.

Dodatkowe zdjęcia:

Otap (Otak, Otan) Franciszek syn Antoniego

Data i miejsce urodzenia: 1907r.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Od 06.1943r. w WP.

Plutonowy, szef kompanii, 7 kompania, 1 batalion, 3pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Plutonowy, szef kompanii, 7 kompania, 1 batalion, 3pp.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę” (na jego podstawie przyznano ostatecznie Order Czerwonej Gwiazdy):

„Plutonowy Otan F.A. w czasie walki 13 października 1943r. w rejonie wsi Tregubowo-Lenino, na własne życzenie poszedł wraz z jednym strzelcem na zwiady [i] napotkał na grupę przemieszczających się naprzód niemieckich fizylierów w ilości około 15 ludzi i ogniem z automatu zabił 4 niemców [tak w oryginale], pozostałych zmusił do odwrotu.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Brak danych.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.

Radzieckie:

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: Brak danych.

Dodatkowe informacje:

We wniosku odznaczeniowym na Order Czerwonej Gwiazdy nazwisko zanotowano jako „Otak” lub „Otan”. W spisie odznaczonych polskimi odznaczeniami bojowymi figuruje jako „Otap”, ta też figuruje w spisie odznaczonych 3pp. W 3pp służył także st. sierż. Zygmunt Otak syn Antoniego, możliwe, że to było przyczyną pomyłki w nazwisku bądź podoficerowie ci byli braćmi.

Opracowano na podstawie materiałów CAMO RF.

Dodatkowe zdjęcia:

Jak dowiedzieć się można z poprzednich artykułów, nie każdy Polak z terenów ZSRR trafiał do jednostek Wojska Polskiego, nawet jeżeli powołany do służby był dopiero w lecie 1944r., gdy tworzono kolejne jednostki 1AWP. Niektórzy z Armią Czerwoną przechodzili całkiem długi szlak bojowy. Część z nich przenosiła się potem do Polski. Część zostawała w ZSRR. Do tej ostatniej grupy zalicza się też bohater niniejszego tekstu.

Bronisław Pawłowski urodził się 20 października 1926r. we wsi Lipino w rejonie Kijowa, w polskiej rodzinie Adolfa Pawłowskiego. Do 1942r. Ukończył 6 klas szkoły powszechnej (co oznacza, że końcówkę edukacji zaliczył już pod niemiecką okupacją). Z zawodu był tokarzem.

Gdy w 1944r. jego rodzinne strony zostały wyzwolone przez Armię Czerwoną, został powołany do służby wojskowej.

We wrześniu 1944r. został przez Krasnoarmiejski RWK Obłasti Koczetowskiej uznany za zdolnego do służby liniowej i skierowany do 125 zapasowego pułku szkolnego na szkolenie początkowe jako strzelec. Tu też 16 stycznia 1945r. złożył przysięgę wojskową. W tym samym miesiącu przeniesiony został do 147 zapasowego pułku strzeleckiego już jako fizylier. Chociaż była to jednostka zapasowa, nasz bohater brał czynny udział w walkach – pobyt na froncie zapisano mu od lutego 1945r. Brał udział między innymi w walkach pod Budapesztem, Wiedniem i Pragą oraz pod Brnem. W CAMO RF zachował się wniosek odznaczeniowy na Order Chwały III klasy z kwietnia 1948r., w którym możemy przeczytać:

„Szeregowy fizylier tow.[arzysz] Pawłowski B.A. będąc w samodzielnej kompanii fizylierów niejednokrotnie szedł do ataku w desancie na czołgach. W zażartych bojach o zdobycie miasta Brno tow. Pawłowski został ranny w nogę, ale nie opuścił szyku bojowego[,] kontynuował prowadzenie ognia do wycofujących się niemców [tak w oryginale] i tylko po zajęciu miasta Brno tow. Pawłowski opuścił walkę [=pole walki] celem leczenia i po 10 dniach znów powrócił do jednostki.”

Chociaż pod wnioskiem podpisał się jego przełożony, kapitan gwardii Sidoroczew (naczelnik zaopatrzenia artyleryjskiego 111 gwardyjskiego chingańskiego pułku czołgów ciężkich) i dowódca pułku, Bohater Związku Radzieckiego podpułkownik gwardii Bukija, a odznaczenie poparli dowódca 9 Gwardyjskiej Dywizji Zmechanizowanej generał major Sieliezniew i dowódca 6 Gwardyjskiej Armii Zmechanizowanej generał lejtnant Żdanow oraz dowódca Zabajkalskiego Okręgu Wojskowego generał pułkownik Korotiejew, ostatecznie odznaczenie zmieniono na Medal „Za zasługi bojowe”.

W 147 pułku przesłużył do sierpnia 1945r., kiedy to przeniesiono go do jednostki wojskowej 68964 (2 Brygada Strzelców Zmotoryzowanych). Tu także służył jako fizylier do grudnia 1945r. W szeregach tej jednostki brał udział w wojnie z Japonią, m.in. w przejściu przez Wielki Chingan.

Następnie przeniesiono go do jednostki 01018 (745 samodzielny dywizjon artylerii przeciwpancernej) jako kierownika magazynu Zaopatrzenia Technicznego artylerii. Na stanowisku tym przebywał do maja 1948r., następnie zaś przez nieco ponad rok był w tej samej jednostce magazynierem, by lipcu 1949r. powrócić na poprzednie stanowisko. Trudno dociekać przyczyn owej rocznej degradacji. Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że legitymacja medalu „XXX lat radzieckiej armii i marynarki” wydana w październiku 1948r. Podaje stopień szeregowego. Ten sam stopień widnieje również w cytowanym wyżej wniosku odznaczeniowym z kwietnia 1948r. Można więc przypuszczać, że albo brak stopnia spowodował przesunięcie na inne stanowisko do czasu ukończenia kursu podoficerskiego lub awansu. Możliwe też, że już wcześniej miał stopień podoficerski, a w 1948r. został za coś ukarany degradacją i przesunięciem na niższe stanowisko.

W październiku 1950r., po 6 latach służby (a więc przynajmniej częściowo jako żołnierz nadterminowy) został przeniesiony do rezerwy w stopniu sierżanta gwardii.

Po zakończeniu służby wojskowej zamieszkał w Kijowie, gdzie wrócił do zawodu. Pracował w zakładach produkcji maszyn dla przemysłu ciężkiego i chemicznego.

10. marca 1976r. Został odznaczony orderem Znaku Honoru, prawdopodobnie za sukcesy odniesione w realizacji IX Pięciolatki.

Daty śmierci nie udało się ustalić, zachowane dokumenty wskazują, że żył jeszcze w 1995r.

Lista odznaczeń, których nadanie udało się potwierdzić:

– Order Wojny Ojczyźnianej II klasy (jubileuszowy z 1985r.);

– Order Znaku Honoru;

– Medal „Za zasługi bojowe”;

– Medal „Za ofiarną pracę w 100. rocznicę urodzin W. I. Lenina”;

– Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;

– Medal „Dwadzieścia lat zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;

– Medal „Trzydzieści lat zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;

– Medal „Czterdzieści lat zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;

– Medal „Pięćdziesiąt lat zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej” (Ukraina);

– Medal „Za zwycięstwo nad Japonią”;

– Medal „Za zdobycie Budapesztu”;

– Medal „Za zdobycie Wiednia”;

– Medal „Za wyzwolenie Pragi”;

– Medal „Weteran pracy”;

– Medal „30 lat radzieckiej armii i marynarki wojennej”;

– Medal „60 lat Sił Zbrojnych ZSRR”;

– Medal „70 lat Sił Zbrojnych ZSRR”;

– Medal „Na pamiątkę 1500-lecia Kijowa”;

– Odznaka „25 lat zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;

– Odznaka „Zwycięzca współzawodnictwa socjalistycznego 1973 roku”;

– Odznaka „Przodownik XI pięciolatki” (1984r.).

Na zakończenie warto dodać jeszcze kilka słów o dowódcy pułku, który podpisał wniosek odznaczeniowy i część legitymacji Pawłowskiego.

Akakij Konstantinowicz Bukija (23.10.1916r., Abastumani, Gruzja – 25.12.1974r., Zugdidi, Gruzja). Gruzin, z wykształcenia kartograf. W Armii Czerwonej od 1932r. Kursy dowódcze ukończył w 1936r. Na frontach Wielkiej Wojny Ojczyźnianej służył na różnych stanowiskach od 1941r., dwukrotnie ranny. Tytuł Bohatera Związku Radzieckiego nadano mu 24.03.1945r., otrzymał medal „Złota Gwiazda Bohatera ZSRR” nr 4300 za działania podczas operacji Jassko-Kiszyniowskiej, gdzie jako zastępca dowódcy przejął dowodzenie 745 pułkiem artylerii samobieżnej i stale dowodząc nim, zastąpił rannego kierowcę działa i osobiście zniszczył 2 czołgi i działo pancerne. Po zakończeniu Wielkiej Wojny Ojczyźnianej brał udział w wojnie z Japonią.

W 1953r. Zwolniony do rezerwy, mieszkał w Zugdidi.