Wiktor Chlebowski syn Andrzeja

Data i miejsce urodzenia: 02.1909r., miast Zima, Kraj Krasnojarski, Cesarstwo Rosyjskie

Narodowość: Polak.

Wykształcenie:

Cywilne:

6 klas szkoły kolejowej.

Wyższe, prawnicze.

Wojskowe: Szkoła dowódcza lata 30.

Leningradzka Szkoła Kawalerii – 1945r.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Od 06.09.1930r. W Armii Czerwonej

Prawdopodobnie ukończył szkołę dowódczą.

Zwolniony do rezerwy w latach 30.

Mieszkał w Leningradzie, pracował jako przewodniczący leningradzkiego dobrowolnego towarzystwa „Leningrad”.

06.08.1938r. – aresztowany, oskarżony na podstawie art. 58-6 Kodeksu karnego RSFRR.

25.08.1938r. – oczyszczony z zarzutów.

06.1941r. lub 25.07.1941r. Lub 26.11.1941r. – zmobilizowany do Armii Czerwonej przez Frunzewski RWK Obłasti Leningradzkiej.

Służba w 203ps, bez stopnia (przed weryfikacją).

08.1941r. – lejtnant.

Po zranieniu przebywał w szpitalu ewakuacyjnym nr 1359, następnie, do 30.08.1941r. W szpitalu nr 2237.

30.08.1941r. Skierowany do 1pułku strzeleckiego 1 Leningradzkiej Brygady Ozdrowieńców.

Przed 03.1942r. – starszy lejtnant, 7ps

Po zranieniu trafił do szpitala ewakuacyjnego 1114.

24.03.1942r. – opuścił szpital.

01.1941r. – kapitan, 42gps. Po zranieniu trafił do mobilnego szpitala polowego 2404

04.02.1943r. – opuścił szpital, skierowany do rezerwy oficerskiej Frontu Zachodniego.

14.04 – 20.05.1943r. – Kapitan gwardii, 409 pułk artylerii.

20.05.1943r. – skierowany do dyspozycji dowództwa Frontu Leningradzkiego.

Od Sierpnia 1943r. w WP.

Kapitan, szef wydziału rozpoznania dywizji (2 oddział sztabu), 1DP.

Udział w bitwie pod Lenino:

Kapitan, szef wydziału rozpoznania dywizji, 1DP.

Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy:

„Kapitan gwardii Chlebowski W. A. w czasie walk 12 i 13.10.43r. w rejonie Lenino znajdował się na punkcie obserwacyjnym dowódcy 1 pułku wraz z zastępcą dowódcy dywizji pułkownikiem gwardii Kiniewiczem [tak w oryginale], okazał męstwo i odwagę przy odpieraniu wrogich kontrataków.

W czasie kontrataków dwukrotnie obejmował dowodzenie grupy żołnierzy zastępując wyeliminowanych z walki dowódców. Kontrataki niemców [tak w oryginale] zostały z sukcesem odparte i żołnierze umocnili się na osiągniętych rubieżach.”

Według A. Srogi

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

06.1944r. – rotmistrz, zastępca szefa wydziału rozpoznania brygady, 2BK.*

06.06 – 15.09.1944r. – rotmistrz, dowódca 1 szwadronu, 3pu.

21.06.1944r. Dowodził drugim transportem transportem 1BK z okolic Trościańca do Lasów Orżewskich nad Horyniem.

11.10 – 26.03.1944r. – rotmistrz, szef sztabu pułku, 2pu.

21.02.1945r. Kapitan, szef sztabu 2pu.

1945r. – skierowany do Leningradzkiej Szkoły Kawalerii, następnie awansowany do stopnia majora.

Po wojnie służył w KBW.

Prawdopodobnie po 02.1946r. Powrócił do ZSRR.

16.07.1946r. – zwolniony do rezerwy w stopniu majora.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Srebrny Krzyż Zasługi – 23.02.1946r. – z rozkazu NDAP nr 54;

Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały”;

(Brązowy? Srebrny?) medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 03.04.1946r.;

Medal Zwycięstwa i Wolności – 26.10.1945r. ;

Medal „Za Odrę, Nysę, Bałtyk” – 28.02.1946r.;

Medal „Za Warszawę” – 30.03.1946r.;

Odznaka Grunwaldzka – 22.04.1946r.;

Odznaka Kościuszkowska.

Radzieckie:

Order Wojny Ojczyźnianej II klasy – rozkaz 466/n z 21.02.1945r. – za wzorową organizację pracy sztabu i kierowanie bojem podczas forsowania Wisły.

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;

Medal „Za zasługi bojowe” – 21.02.1945r. – za wysługę lat (10);

Medal „Za Obronę Leningradu” – 22.12.1942r.;

Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;

Medal „Za Wyzwolenie Warszawy”;

Medal „Za zdobycie Berlina”.

Rany i kontuzje:

Ranny sześciokrotnie – 3 razy ciężko, 3 razy lekko.**

Data i miejsce śmierci: Brak danych.

Dodatkowe informacje:

Członek WKP(b) od 1940r. (1937r.).

W czasie bitwy pod Lenino żonaty z Marią Minajewną (nazwisko panieńskie nieustalone).

*Informacja ta pochodzi z książki „Hej, Hej ułani…”, gdzie z takim właśnie stanowiskiem figuruje jako dowódca drugiego transportu. Z obsady stanowisk w tejże książce wynika, że w tym czasie dowodził 1 szwadronem 3pu. Możliwe, ze funkcje te pełnił równolegle lub też funkcję w oddziale 2. sztabu brygady pełnił wcześniej, przed objęciem funkcji dowódcy 1 szwadronu – odpowiadałaby ona jego wcześniejszej funkcji w sztabie 1DP.

**Poszczególne dokumenty podają liczbę 3 ran ciężkich i 3 lekkich, lub 3 ran i jednej kontuzji, lub 5 ran. Na podstawie danych CAMO RF dotyczących pobytów w szpitalu, ponad wszelką wątpliwość da się potwierdzić 3 incydenty zakończone pobytem w szpitalach, choć zarówno ich charakter jak i dokładne daty pozostają nieznane. Jednak wszystkie rany otrzymał przed rozpoczęciem służby w WP.

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF oraz książki „Hej, hej Ułani. Z dziejów 1 Warszawskiej Brygady (Dywizji) Kawalerii” E. Kospath-Pawłowskiego, S. Pataja, M Szczurowskiego oraz „Początek drogi. Lenino” A. Srogi.

Dodatkowo informacje na temat represji, które go dotknęły w latach 30.:

https://ru.openlist.wiki/%D0%A5%D0%BB%D0%B5%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80_%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_(1909)

Dodatkowe zdjęcia:

Terechowicz Mikołaj (Nikołaj) syn Józefa (Iosifa)

Data i miejsce urodzenia: 27.08.1919r., wieś Kiel, Rejon Kopylski, Mińska Obłast.

Narodowość: Białorusin/Polak.

Wykształcenie: Kursy oficerskie przed 1943r. (?).

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Od 10.1938r. W Armii Czerwonej.

Od 28.06.1943r. w WP.

Od 09.09.1943r. – Chorąży, dowódca plutonu ckm, 1pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Chorąży, dowódca plutonu ckm, 1pp.

Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy:

„12 października 1943 roku pod wsią Połzuchy z grupą żołnierzy utrzymał rubież do nadejścia posiłków, nie bacząc na silne kontrataki niemców [tak w oryginale]. Własnoręcznie [tak w oryginale] zabił 8 niemców. Dał przykład wysokiej cnoty żołnierskiej.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Przed 02.1944r. – awans do stopnia podporucznika.

Na stanowisku pozostawał do 22.02.1944r.

Kontynuował służbę w 1DP do 19.09.1944r., udział w walkach o Pragę.

Po wyleczeniu rany trafił do 10pp, 4DP.

Porucznik, dowódca kompanii, 1 kompania ckm, 1 batalion, 10pp.

Po śmierci kpt. Romualda Tarnowskiego (poległ pod Ptuszą 01.02.1945r.) objął stanowisko starszego adiutanta 1 batalionu 10pp.

Przed 1946r. awans do stopnia kapitana.

Prawdopodobnie w 1947r. wrócił do ZSRR.

14.04.1947r. – zwolniony do rezerwy w stopniu kapitana.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Krzyż Walecznych – 1945r. – jako st. adiutant 1 batalionu 10pp.

Srebrny Krzyż Zasługi – prawdopodobnie z rozkazu nr 54.

Radzieckie:

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;

Medal „Za wyzwolenie Warszawy”;

Medal „Za zdobycie Berlina”.

Rany i kontuzje: 19.09.1944r. – ranny na Pradze.

Data i miejsce śmierci: Brak danych (przed 1985r.?).

Dodatkowe informacje:

Według wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy – Polak. Stefan Ways w „Od Stecówki…” podaje jednak narodowość białoruską.

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF oraz książkę „Od Stecówki do Łaby. Z dziejów 10 pułku piechoty” Stefana Waysa.

Dodatkowe zdjęcia:

Suszyński Stanisław syn Michała

Data i miejsce urodzenia: 1902r., Lipsko(?) (lub Nowy Lipsk) okolice Białegostoku.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: Według danych Sobińskiego RWK – „małogramotny”.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Według danych Sobińskiego RWK nie służył w wojsku przed 1943r.

W 1940r. Osądzony przez władze radzieckie za ukrywanie dwóch karabinów – skazany na 5 lat obozu.

02.06.1943r. – zmobilizowany przez Sobiński RWK Obłasti Iwanowskiej.

05.06.1943r. – skierowany do obozu sieleckiego.

Od 06.1943r. w WP.

Szeregowy, strzelec, 1 pluton, 6. kompania, 2 batalion, 3pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Szeregowy, strzelec, 1 pluton, 6. kompania, 2 batalion, 3pp.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę” (na jego podstawie nadano ostatecznie Order Czerwonej Gwiazdy):

„Szeregowy (strzelec) Suszyński Stanisław syn Michała w czasie natarcia 12-13 października w rejonie wsi Trigubowo-Lenino znajdował się na prawej flance kompanii z ręcznym karabinem maszynowym. W przemieszczaniu się drużyny przeszkadzał ogień niemieckiego gniazda oporu. Precyzyjnym ogniem celowanym Suszyński zmusił niemiecką załogę do zamilknięcia i ty samym dał drużynie możliwość przemieścić się naprzód. Później szedł do ataku z pododdziałem i strzelając w marszu był przykładem odwagi dla innych żołnierzy[.] W czasie walki Suszyński został ciężko ranny.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Brak jednoznacznych danych. Przypuszczalnie zmarł od ran.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Krzyż Walecznych – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Rany i kontuzje: 13.10.1943r., od Trygubową, rana ciężka.

Data i miejsce śmierci: 10.1943r.?

Dodatkowe informacje:

Według: https://wspolczesna.pl/stanislaw-suszynski-nowy-lipsk-zginal-pod-lenino-odznaczony-krzyzem-walecznych-i-orderem-krasnoj-zwiezdy/ar/5687622 poległ pod Lenino. Prawdopodobnie jednak należy uznać, ze zmarł od ran.

Według karty ewidencyjnej z Sobińskiego RWK – bezpartyjny.

W materiałach CAMO RF na liście strat bezzwrotnych 3DP figuruje Stanisław Suszyński syn Marcina ur. 1901r., jako zaginiony bez wieści 17.03.1945r. W Kołobrzegu. Różnice w danych mieszczą się w granicach błędu, natomiast prawdopodobnie chodzi o inną osobę – pochodzącego z Tresteńca koło Równego robotnika przymusowego, powołanego do służby w 1944r.

W książce „Trzeci Berliński” nie figuruje na liście poległych. Pozwala to przypuszczać, ze mógł umrzeć od ran w szpitalu.

Opracowano na w oparciu o materiały CAMO RF oraz książkę „Trzeci berliński” M. Kałłaura.

Dodatkowe zdjęcia:

Stupieńko (Stupienko) Władysław syn Romualda

Data i miejsce urodzenia: 1918r. (lub 1917r.), wieś Dudy (lub Duda), pow. Święciany, woj. Wileńskie (Obecnie Švenčionys, Okręg Wileński, Litwa).

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: 5 klas szkoły powszechnej przed 1939r.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Przed mobilizacją pracował jako stolarz w Kołchozie we wsi Kulikowo, Rajon Gorodkowski, Obłast Mołotowska.

Między 1941r., a 05.1943r. służba w Armii Czerwonej jako strzelec w stopniu sierżanta.

Udział w walkach na Froncie Smoleńskim w 1941r.

25.05.1943r. – skierowany przez Mołotowski GWK do Mołotowskiego WPP (miast Mołotow).

26.05.1943r. – zarejestrowany w Mołotowskim WPP [punkcie etapowym], prawdopodobnie celem skierowania do służby w WP.

Od 06.1943r. – w WP.

Kapral, fizylier, 2pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Kapral, fizylier w kompanii Zygmunta Zawadzkiego, 2pp.

Z wniosku odznaczeniowego na Medal „za odwagę” (na jego podstawie nadano ostatecznie Order Czerwonej Gwiazdy):

„[Dopisek:]Kapral Stupieńko W. R. w walkach 13.10.1943r. pod wsią Połzuchy[.]

Pluton, w którego skład wchodziła drużyna Stupieńki otrzymałzadanie wygonić niemców [tak w oryginale] z północnej części wsi Połzuchy. Zbliżywszy się do transzei niemieckich fizylierzy dostali się pod ogień rkm[.]

Przemieściwszy się naprzód Stupieńko zniszczył załogę karabinu maszynowego z automatu [PPSz] i dał możliwość plutonowi wedrzeć się skokiem do transzei przeciwnika, przy czym Stupieńko wziął, wdarłszy się jako pierwszy, 4 niemców do niewoli.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Po bitwie prawdopodobnie wysłany na kurs oficerski.

26.02 – 04.03.1945r. – chorąży, dowódca 1 kompanii fizylierów, 2pp.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Rany i kontuzje: Brak danych

Data i miejsce śmierci: Brak danych.

Dodatkowe informacje:

Taką charakterystykę Władysława Stupieńki przytacza Alojzy Sroga:

„Niewielki, szczupły blondynek o niebieskich oczach był uosobieniem łagodności, gdy się na niego spojrzało pierwszy raz. Był jednak w tym drobnym ciele niemały już życiowy hart. Zmobilizowany ze wsi Duda pod Święcianami do armii radzieckiej, już w czterdziestym pierwszym walczył o Smoleńsk. Gorzka to była droga: cofanie się.”

Jego brat, Wincenty, w latach 1956-1979 służył w MO w stopniu podoficerskim.

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF oraz książki „Początek drogi. Lenino” A. Srogi i „Drugi Berliński” A. Krajewskiego.

Dodatkowe zdjęcia:

Stanicki Antoni syn Andrzeja

Data i miejsce urodzenia: 1915r., Połtawa

Narodowość: Polak

Wykształcenie: Kurs dowódców batalionów 1943r.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Od 1937r. (Lub 02.1938r.) w Armii Czerwonej. Zmobilizowany przez Połtawski GWK.

Służba w 128 samodzielnym batalionie artylerii i ckm, 46DS w stopniu lejtnanta.

Udział w walkach o Azow.

Po zranieniu pod Witajskiem (?) trafił do szpitala.

20.02.1942r. – wyszedł ze szpitala.

Od 06.1943r. w WP

Od 21.06.1943r. – porucznik, 2 kompanii ckm, 3pp

Udział w bitwie pod Lenino:

Porucznik, 2 kompanii ckm, 3pp

Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy:

„Porucznik Stanicki A. A. brał udział w walkach w rejonie wsi Tregubowo-Lenino 12-13 października 1943r., w czasie których dał się poznać jako śmiały, zdecydowany i pełen inicjatywy oficer.

12.10.43r. wieczorem grupa fizylierów przeciwnika próbowała przerwać flanki na wzgórzu 215,5. Porucznik Stanicki szybkim manewrem swojej kompanii zajął nowe pozycje i jednym plutonem wspierając pluton piechoty 4 kompanii zmusił fizylierów przeciwnika do odwrotu.

12.0.43, w czasie wielokrotnych nalotów lotnictwa przeciwnika, kompania porucznika Stanickiego prowadziła intensywny ogień i zestrzeliła jeden wrogi samolot. Porucznik Stanicki prawidłowo wskazywał cele do prowadzenia ognia dla ckm do punktów ogniowych przeciwnika, w rezultacie czego zdławiono ogień kilku karabinów maszynowych i moździerzy przeciwnika. 13.10.43 porucznik Stanicki wzmożonym ogniem ckm swojej kompanii zapewnił piechocie możliwość przemieszczania się naprzód.

Nie bacząc na nieprzerwany, silny ogień artyleryjski i aktywność lotnictwa przeciwnika, porucznik Stanicki prowadził swoją kompanię cały czas w szyku bojowym batalionu, dając przy tym przykład osobistego męstwa.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Na stanowisku pozostawał do 12.01.1944r.

Po bitwie skierowany na kurs dowódców batalionów.

Po kursie – w 3DP

Dowódca batalionu, 1 batalion, 9pp.

1945r. – major, dowódca samodzielnego batalionu szkolnego 10DP, 2AWP.

Po wojnie podpułkownik, 42pp, 11DP.

W WP pozostawał przynajmniej do 02.1946r.

Dalsze losy nieznane.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Order Krzyża Grunwaldu III klasy;

Krzyż Walecznych – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;

Srebrny Krzyż Zasługi – prawdopodobnie z rozkazu NDWP nr 54;

(Srebrny?) Medal „Zasłużonym na Polu Chwały”;

Medal Zwycięstwa i Wolności;

Medal „Za Warszawę”;

Medal „Za Odrę, Nysę, Bałtyk”.

Radzieckie:

Order Czerwonego Sztandaru – rozkaz 1FU nr 121/n z 30.08.1945r. – Za dowodzenie batalionem szkolnym 10DP podczas walk nad rzeką Schwartz Spree – batalion zajął miasto dzięki czemu pułki dywizji mogły kontynuować działania. Zajął też wzgórze 151,3 gdzie osobiście brał udział w odparciu kontrataków przeciwnika.

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej);

Medal „Za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;

Medal „Za wyzwolenie Warszawy”;

Medal „Za zdobycie Berlina”

Rany i kontuzje:

Ranny ciężko i lekko w 1942r. Pod Witajskiem (?);

Kontuzjowany pod Lenino 12.10.1943r.

Data i miejsce śmierci: Brak danych

Dodatkowe informacje:

Wniosek odznaczeniowy na Order Czerwonego Sztandaru podaje jako miejsce zranienia miasto Witajsk – jedynie przez samo podobieństwo nazwy można zgadywać, ze chodzi o Witebsk.

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF oraz książkę „Początek drogi. Lenino” A. Srogi.

Dodatkowe zdjęcia:

Stalewski Mieczysław syn Stanisława

Data i miejsce urodzenia: 11.02.1910r. (31.12.1910), Iżewsk, Cesarstwo Rosyjskie (obecnie Udmurtska Republika Autonomiczna, Federacja Rosyjska) (albo wieś Kołub koło Witebska).

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: Wyższe techniczne (Inżynier).

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Przed wojną pracował zgodnie z wykształceniem.

Od 27.08.1942r. (lub 21.08.1941r.) w Armii Czerwonej. Zmobilizowany przez Pastuchowski RWK (lub Iżewski GWK) Udmurckiej ASRR.

Służba w 639 pułku artylerii w stopniu lejtnanta.

Udział w walkach na Froncie Północno-Zachodnim.

Ranny, ewakułowany do Szpitala Ewakuacyjnego 1849.

08.10.1942r. – przeniesiony do Szpitala Lekko Rannych 1041.

1942r. -1943r. – Udział w walkach na Froncie Briańskim.

Od 01.06.1943r. w WP.

Od 01.07(06?).1943r. – Podporucznik, dowódca 3 baterii, 1pal.

Udział w bitwie pod Lenino:

Podporucznik, dowódca 3 baterii, 1pal.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę” (na jego podstawie ostatecznie nadano Order Czerwonej Gwiazdy):

„Podporucznik Stalewski M.S. w walce 12-13 października 1943r. w rejonie wsi Moisjejewo znajdował się w pierwszych szeregach piechoty skąd bezpośrednio kierował ogniem swojej baterii.

Na czas wykrył i zniszczył punkt obserwacyjny przeciwnika. Oprócz tego ogień jego baterii zniszczył dwa gniazda ckm[,] zastrzelono grupę do 73 żołnierzy i oficerów przeciwnika umożliwiwszy tym przemieszczanie się z sukcesem wspieranego [przezeń] 1. batalionu naszej piechoty.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

przed 10.1944r. – awans do stopnia porucznika

Baterią dowodził do 20.10.1944r.

Przed 05.03.1945r. – kapitan, szef sztabu, 2 dywizjon, 1pal.

04.1945r. (prawdopodobnie od 05.03.1945r.) – p.o. Zastępcy szefa sztabu artylerii 1DP.

Przed 02.1946r. – Awans do stopnia majora.

Prawdopodobnie wrócił do ZSRR.

12.02.1947r. – zwolniony do rezerwy w stopniu majora.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Złoty Krzyż Zasługi – 26.02.1946r.

Radzieckie:

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Order Wojny Ojczyźnianej II klasy – rozkazem 1BF 637/n z 10.06.1945r. – Za organizację prac sztabu artylerii 1DP w dniach 14-22.04.1945r. w walkach ad Odrą i na północny wschód od Berlina.

Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;

Medal „Za wyzwolenie Warszawy”;

Medal „Za zdobycie Berlina”.

Rany i kontuzje:

1942r. – ranny na Froncie Północno-Zachodnim;

1943r. – kontuzjowany.

Data i miejsce śmierci: Brak danych (prawdopodobnie przed 1985r.).

Dodatkowe informacje:

Alojzy sroga tak scharakteryzował go w „Początek…”: „spokojny, kulturalny leningradczyk, w cywilu inżynier, doskonały matematyk, nieźle mówiący po polsku”.

Opracowano na na podstawie materiałów CAMO RF oraz książek “Początek Drogi. Lenino” A. Srogi oraz “1 Berliński Pułk Artylerii Lekkiej” E. Kospath-Pawłowskiego.

Dodatkowe zdjęcia:

Skarecki (Skorecki) Piotr syn Jana

Data i miejsce urodzenia: 1918r., Kołomyja, woj. Stanisławowskie (?) (Obecnie w Obłasti Iwanofrankowskiej, Ukraina)

Narodowość: Polak.

Wykształcenie:

Cywilne: wyższe, brak bliższych danych.

Wojskowe: Kursy oficerskie 1AWP.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Przed mobilizacją do Armii Czerwonej pracował jako księgowy.

1941r. – powołany do służby w Armii Czerwonej przez Jabłonowski RWK, Obłast Stanisławów, Ukraińska SRR.

Przed 16.09.1941r. – służba w 26zsp w stopniu szeregowego. Wyszkolony jako artylerzysta.

Służba w 21 pułku kawalerii 23 DK (?).

Od 06.06.1943r. w WP. Skierowany przez Pietropawłowski RWK, Kazachska SRR.

Plutonowy podchorąży, zastępca dowódcy kompanii, krppanc, 2pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Plutonowy podchorąży, zastępca dowódcy kompanii, krppanc, 2pp.

Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy:

„[dopisek:] Plutonowy podchorąży Skorecki P. Ja. w walkach 12 i 13.10.43r. pod wsią Połzuchino [tak w oryginale]

Od samego początku natarcia znajdował się na prawej flance II batalionu. Jak tylko niemieckie karabiny maszynowe zaczęły ogień flankujący ze wsi Połzuchino [tak w oryginale], niezwłocznie wziął rusznicę przeciwpancerną i przemieścił się naprzód o 150 metrów. Udało mu się odkryć umiejscowienie otworu strzelniczego dzotu [drzewno-ziemnego punktu ogniowego, bunkra]. Po po trzecim strzale z rusznicy przeciwpancernej karabin maszynowy zaprzestał ostrzału, w ten sposób dał możliwość prawej flance przemieścić się naprzód.

Po zajęciu transzei przejął niemieckie działo przeciwpancerne pozostawione przez przeciwnika i zaczął strzelać do niemieckiego działa przeciwpancernego strzelającego ogniem na wprost. Na prawo od działa nastąpiła silna eksplozja. Widocznie pocisk z rusznicy przeciwpancernej trafił w amunicję[.]

Śmiało i zdecydowanie dowodząc plutonem zdołał zachować 58% stanu osobowego plutonu. Dawał przykład odwagi i ofiarności.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Kursy oficerskie 1AWP.

W 1945r. – podporucznik, dowódca kompani strzeleckiej.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Rany i kontuzje: 14.05.1945r. – ranny w wyniku eksplozji miny (rana śmiertelna).

Data i miejsce śmierci: 14.05.1945r. -poległ w wyniku eksplozji miny na rynku w Gryficach.

Dodatkowe informacje:

W materiałach CAMO RF znajduje się karta ewidencyjna odznaczonego szeregowca Piotra Iwanowicza Skareckiego, ur. 1918r. We wsi Mostowskoj, Rejon Łabiński, Kraj Krasnojarski, jako odznaczony medalem za Odwagę w 1968r. Pasowałoby to do odznaczeń nadawanych na rocznicę bitwy pod Lenino oficerom WP. Ponieważ jednak nie zgadza się miejsce urodzenia i stopień, należy założyć, ze chodzi o inną osobę.

Według materiałów CAMO RF był wyznania rzymsko-katolickiego.

Początkowo pochowany na rynku w Gryficach.

W chwili śmierci jego najbliższą rodziną był ojciec – Jan – mieszkający w Ostrowcu Kieleckim.

Według danych CAMO RF w 1941r. Był kawalerem.

W krótkiej charakterystyce z 26zsp zapisano tylko „stosunek do służby dobry”.

Opracowano na podstawie materiałów CAMO RF.

Dodatkowe zdjęcia:

Skamarkiewicz Włodzimierz syn Hipolita

Data i miejsce urodzenia: 1920r.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

18.03.1942r. – Zmobilizowany do służby w Armii Czerwonej przez Oktiabrski RWK Obłasti Archangielskiej.

Przed 22.04.1942r. – służba w 33zsp.

Od 24.06.1942r. – służba w 21DS.

25.06.1942r. – w 36 Zapasowej Brygadzie Strzeleckiej.

26.06.1942r. – skierowany do 4 kompanii (?) (w 36ZBS).

20.07.1942r. – skierowany do służby poza 36ZBS w grupie 1472.

28.05.1943r. – Skierowany do WP przez Kotłaski RWK Obłąsti Archangielskiej.

Od 03.06.1943r. w WP.

Plutonowy, majster artyleryjski, 4 bateria, 1 pal.

Udział w bitwie pod Lenino:

Plutonowy, majster artyleryjski, 4 bateria, 1 pal.

Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy:

„Skamarkiewicz W.I. w czasie walki 13 października 1943 roku w rejonie wsi Moisiejewo pod silnym ostrzałem artyleryjskim i bombardowaniem przeprowadził remont dwóch dział uszkodzonych odłamkami bomb[,] przywróciwszy je do użytku w jednym z decydujących momentów walki.

Pod ostrzałem moździerzowym i ogniem karabinów maszynowych wyniósł z pola walki kontuzjowanego doódcę baterii i dwa rkm przeciwnika.

Śmiały, odważny, dobrze znający swoją pracę[…]”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

1945r. – Szeregowy, strzelec, 5 kompania, 2pp.

Udział w walkach nad Odrą.

Udział w walkach o Berlin – dowodził jedną z grup szturmowych 2 batalionu.

Grupa pod jego dowództwem spotkała się 2.05.1945r. O godzinie 10:30 (czasu moskiewskiego) w rejonie Fasanenstrasse z oddziałami 21GBZ Armii Czerwonej.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Brązowy Medal “Zasłużonym na Polu Chwały” (w szeregach 2pp).

Radzieckie:

Order Wojny Ojczyźnianej II klasy – nadany rozkazem 666/n z 18.06.1945r. – 17.04.1945r. Na przyczółku nad odrą, gdy dowódca plutonu i dowódca kompanii zostali wyeliminowani przejął dowodzenie kompanią i kontynuował wykonywanie zadania przez kompanię. Odparł 5 kontrataków, dzięki czemu dalsze pododdziały pułku mogły się przeprawić. Osobiście zastrzelił 12 żołnierzy wroga. Gdy zaczęło brakować amunicji zaczął ostrzeliwywać niemieckie pozycje z pancerfaustów i zarzucać je granatami.

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: Brak danych.

Dodatkowe informacje:

A. Krajewski w „Drugim Berlińskim” przytacza relację por. Tadeusza Białego, wedle której gdy objął w Berlinie, po zranieniu ppor. Mariana Kryka, dowództwo nad 6 kompanią, którą, ze względu na brak kadry dowódczej podzielił na dwie grupy szturmowe – jedną objął sam, a dowodzenie drugą przekazał szeregowemu Skamarkiewiczowi, którego opisuje jako „sprawdzonego wielokrotnie w walce zdegradowanego oficera radzieckiego”. Nic jednak nie wskazuje na to, by Skamarkiewicz (funkcjonujący w pułku jako „Wołodia”) był kiedykolwiek oficerem. Z cała pewnością służył w Armii Czerwonej, ale tylko około roku i jedyny stopień jaki udało się z tego okresu potwierdzić to szeregowy. Natomiast pod Lenino był plutonowym, toteż najprawdopodobniej faktycznie spotkała go degradacja, ale ze stopnia podoficerskiego. Jej przyczyny nie są znane. Co ciekawe, wniosek odznaczeniowy na Order Wojny Ojczyźnianej II klasy podaje, że był on żołnierzem zdyscyplinowanym. Interesujące jest też przeniesienie go ze stanowiska specjalistycznego w 1pal na stanowisko zwykłego strzelca w 2pp. Może to sugerować epizod w kompanii karnej.

O tym, że Skamarkiewicz miał być zdegradowanym oficerem radzieckim mówi też przytoczona przez Krajewskiego relacja płk. Józefa Ganarza. Opisując działania na przyczółku nad Odrą podaje on: „W czasie walki wyróżniał się szeregowy Skamarkiewicz zwany powszechnie Wołodią. Był to zdegradowany oficer Armii Radzieckiej. Tam, na wale przechodził on samego siebie. Kilkakrotnie podczołgiwał się pod okopy wroga i obrzucał je granatami. Jego niecodzienna odwaga budziła wówczas powszechny podziw.”

O tym, ze uważano go za byłego oficera Armii Czerwonej może też świadczyć fakt, że za działania nad Odrą przedstawiono go do odznaczenia radzieckiego, nie polskiego.

W dostępnych materiałach CAMO RF brak jakichkolwiek przesłanek do potwierdzenia tej informacji.

Opracowano na podstawie materiałów CAMO RF oraz książki „Drugi Berliński” Andrzeja Krajewskiego.

Dodatkowe zdjęcia: