Data i miejsce urodzenia: 08.06.1919r. Wieś Święty Józef, pow. Kołomyja.
Narodowość: Polak.
Wykształcenie: 4 klasy szkoły powszechnej.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
09.1939r. – udział w Wojnie Obronnej.
Prawdopodobnie powrócił w rodzinne strony i został deportowany na wschód.
Pracował jako drwal, a następnie budowniczy w Obłasti Omskiej (wg. A. Srogi).
Bezpośrednio przed mobilizacją pracował jako ładowacz w nieustalonym zakładzie (związanym z wydobyciem węgla?) w Obłasti Kemerowo
22.05.1943r. – zmobilizowany przez Kemerowski GWK (lub Jurgiński RWK w Obłasti Kemerowo).
24.05.1943r. Skierowany do obozu w Sielcach przez Kemerowski WPP.
Od 26.06.1943r. w WP.
Początkowo trafił do 1. kompanii strzeleckiej, gdzie został dostrzeżony przez przez chor. Minuczyca i skierowany do samodzielnej kompanii zwiadu.
St. strzelec, zwiadowca, samodzielna kompania zwiadu, 1DP.
Udział w bitwie pod Lenino:
St. strzelec, zwiadowca, samodzielna kompania zwiadu, 1DP.
Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę”:
„12 października 1943 roku pod Lenino zwiadowca Kuźniar w grupie plutonowego Romaniuka uczestniczył w napadzie na sztab niemieckiego batalionu piechoty [w szkole w Trigubowie]. Zwiadowcy zdławili opór znajdujących się w bunkrze faszystowskich oficerów[,] zdobyli dziennik operacyjny, mapy i inne cenne dokumenty, które dostarczyli do sztabu naszej Armii.
Przy wykonywaniu tego zadania bojowego, zwiadowca Kuźniar wykazał się odwagą i śmiałością: jako jeden z pierwszych wdarł się do bunkra[,] działał śmiało i zdecydowanie.”
[Wniosek odznaczeniowy jest niemal identyczny jak wniosek na to samo odznaczenie dla Grzegorza Lepitaka]
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Do końca wojny pozostawał w samodzielnej kompanii zwiadowczej 1DP.
Po wojnie osiedlił się w Złotoryi, pracował w rolnictwie.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.
Odznaka „Wzorowy zwiadowca”.
Rany i kontuzje: Brak danych.
Data i miejsce śmierci: 18.07.1983r., Złotoryja.
Dodatkowe informacje:
Według Ajojzego Srogi zwrócił uwagę Minuczyca wysokim wzrostem.
Pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Złotoryi.
Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF, książkę „Początek drogi. Lenino” A. Srogi oraz stronę grobonet.pl
Dodatkowe zdjęcia:
Jan Kuźniar na liście wysłanych przez Kemerowski WPP do stacji Diwowo.Jan Kuźniar na liście zmobilizowanych przez Jurgieński RWK byłych obywateli Polski celem przekazania do nowo formowanych oddziałów polskich.Jan Kuźniar na liście przekazanych do obozu sieleckiego.Grób Jana Kuźniara w Złotoryi.
1933r. – Gimnazjum im. Czarnieckiego w Chełmie, matura.
1933-1935r. – Państwowe Konserwatorium Muzyczne, Warszawa (nieukończone w związku z aresztowaniem za działalność komunistyczną).
1963r. – Państwowa Szkoła Muzyczna I st. nr 4.
Wojskowe:
1941 – 1942r. – Dywizyjne Kursy Podchorążych 5DP.
1943r. – kurs oficerów polityczno-wychowawczych.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
1935-1936r. – więziony za działalność komunistyczną.
1936-1939r. – więziony za działalność komunistyczną.
09.1939r. – 1Warszawski Batalion ON, udział w obronie Warszawy.
Po kapitulacji Warszawy zbiegł do Lwowa.
Od 1940r. – pracownik warsztatów lotniczych, Anapa, Kraj Krasnodarski, RSFRR.
W 1941r. zgłosił się na ochotnika do Armii Andersa.
09.1941r. – 01.1942r. – szeregowiec, następnie kursant kursów podchorążych, 5DP.
Po ewakuacji polskich jednostek pozostał w ZSRR.
Od 05.1943r. W WP.
Po ukończeniu kursu OPO awansowany do stopnia podporucznika.
Podporucznik, zastępca dowódcy ds. polityczno-wychowawczych, 2 kompania czołgów, 1pcz.
Udział w bitwie pod Lenino:
Podporucznik, zastępca dowódcy ds. polityczno-wychowawczych, 2 kompania czołgów, 1pcz.
Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za zasługi bojowe” (na jego podstawie ostatecznie nadano medal „Za odwagę”):
„Podporucznik Kratko I. A. [to] przykłądny oficer polityczny[,] wychowujący swoją kompanię w duchu wysokiego patriotyzmu.
W czasie walki 12.10.43r., kiedy dowódca czołgu został wyeliminowany[,] on sam przejął dowodzenie czołgiem T-34 i poprowadził go do ataku na niemiecką obronę.
Po walkach z sukcesem organizował ewakuację uszkodzonych czołgów swojej kompanii, nie bacząc na silny ogień artylerii i bombardowanie przez samoloty przeciwnika z powietrza. Ewakuowano 1 czołg T-34.”
Dowódcą czołgu, którego zastąpił był chor. Eugeniusz Płaczkowski, ranny odłamkiem w rejonie Sysojewa.
W czasie natarcia na Trigubową czołg dowodzony przez Kratkę osiadł na pancerzu podczas pokonywania nieprzyjacielskiego okopu i jednocześnie został trafiony z pancerzownicy. W rezultacie doszło do uszkodzenia i unieruchomienia wieży. Sam ppor. Kratko opuścił czołg w poszukiwaniu pomocy. Czołg został wyciągnięty i ewakuowany przez ewakuujący się po uszkodzeniu działa czołg chor. Bolesława Bergelsona.
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
10.1943r. – awans do stopnia porucznika; przeniesiony do PSBS.
1944r. – zastępca dowódcy ds. polityczno-wychowawczych, PSBS, następnie w Polskim Sztabie Partyzanckim.
Skierowany do zgrupowania partyzanckiego „Jeszcze Polska nie zginęła”.
Od 08.1944r. w Grupie Operacyjnej na Warszawę, odpowiedzialny za organizację struktur MO.
08.1944r. – awans do stopnia kapitana.
15.08 – 03.11.1944r. – zastępca komendanta ds. polityczno-wychowawczych, Komenda MO Miasta Stołecznego Warszawy, Otwock.
Awans do stopnia majora.
15.11.1944r. – 3.05.1945r. – oficer inspekcyjny, KG MO.
01.06 07.1945r. – szef inspektoratu KG MO.
1946r. – awans do stopnia podpułkownika.
13.07.1945r. – 19.07.1946r. – Komendant, KW MO Katowice.
19.07.1946r. – 07.06.1947r. – szef WUBP Katowice.
20.06.1947r. – 01.1953r. – dyrektor Departamentu IV MBP, Warszawa.
15.01.1953r. – 12.1954r. – dyrektor Departamentu Szkolenia MBP, Warszawa.
01.01.1955r. – 31.05.1956r. – zastępca dyrektora i p.o. dyrektora Departamentu VII KdsBP, Warszawa.
12.06.1956 – 25.01.1957r. – jw. 2000, oddelegowany do MKNiK w Indochinach.
30.04.1957r. – zwolniony ze służby w MSW w stopniu pułkownika.
Od 1957r. W MSZ.
12.1957r. – 1960r. Skierowany do placówki dyplomatycznej w Hanoi.
1960r. – 1962r. – starszy radca, MSZ.
1963r. – 1969r. – nauczyciel muzyki, Warszawa.
1968r. – oskarżony o organizację protestów w marcu 1968r.
1969r. – wyjechał do Szwecji z jednoczesnym zrzeczeniem się obywatelstwa.
1971r. – zaocznie zdegradowany do stopnia szeregowca.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Order Sztandaru Pracy II kl. – 1954r.;
Order Krzyża Grunwaldu III kl.;
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 10.10.1945r. – za działalność partyzancką i organizowanie struktur MO;
Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie);
Krzyż Partyzancki (1946r.);
Medal Dziesięciolecia Polski Ludowej – 1955r.
Radzieckie:
Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Czechosłowackie:
Krzyż Wojenny 1939.
Rany i kontuzje:
09.1939r. – ranny podczas obrony Warszawy.
Data i miejsce śmierci: 29.03.2004r., Szwecja.
Dodatkowe informacje:
Syn Antoniego i Rozalii Bajli (z d. Szkolnik).
Jego bratem był Zelman (Zygmunt) Kratko, działacz komunistyczny, po wojnie m.in. pracownik KC PZPR.
Członek KZMZU od 1931r.
Członek KZMP od 1933r.
Członek KPP od 1935r.
Członek Komsomołu od 1940r.
Członek PPR od 1944r.
Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF, BIP IPN oraz książkę „Warszawska Pancerna” K. Przytockiego.
Z wniosku na medal „Za zasługi bojowe” (na jego podstawie nadano ostatecznie medal „Za odwagę”):
„Kapral Korszla T. W. w walce pod wsią Triegubowo 12-13 października 1943r. znajdując się na pozycji ogniowej wysunął się na przednie odcinki kompanii[,] ogniem swojego ciężkiego karabinu maszynowego umożliwił przemieszczanie się kompanii, zniszczywszy załogę wrogiego karabinu maszynowego[,] który przeszkadzał w przemieszczaniu się naprzód. Po zajęciu przez kompanię obrony skutecznie odpierał wrogie kontrataki.
W czasie luzowania batalionu przez oddział Armii Czerwonej swoim ogniem ubezpieczał wycofywanie jednostki.
Wycofując się zgodnie z rozkazem z zajmowanej pozycji wyniósł do najbliższego punktu sanitarnego rannego szeregowego Polnego i osobiście dostarczył karabin maszynowy na nowe miejsce [stacjonowania] kompanii.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Po bitwie został wysłany na kurs oficerski.
Trafił w Lublinie do nowo formowanych Wojsk Wewnętrznych.
Podporucznik dowódca 4. kompanii 3. batalionu operacyjnego Wojsk Wewnętrznych.
W 1945r. oskarżony o „o nawiązanie kontaktów z AK oraz zabór mienia ruchomego z magazynu wojskowego”.
Proces zakończył się w 1946r.
Dalsze losy nieznane.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Brązowy medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.
Medal „Za Odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Data i miejsce urodzenia: 1910r. (13.02.1911r.), Radom.
Narodowość: Polak.
Wykształcenie:
Gimnazjum w Warszawie – 1928r.
Międzynarodowa Szkoła Leninowska w Moskwie – 1935r.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Po 09.1939r. W ZSRR.
Od 07.1943r. W WP.
Od 20.09.1943r. – Porucznik, zastępca dowódcy pułku ds. polityczno-wychowawczych, 1pcz.
Udział w bitwie pod Lenino:
Porucznik, zastępca dowódcy pułku ds. polityczno-wychowawczych, 1pcz.
Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za zasługi bojowe” (na jego podstawie nadano ostatecznie medal „Za odwagę”):
„Porucznik Konopka W. w walce 12 i 13 października 1943 roku w rejonie Lenino – Trigubowo dał się poznać jako śmiały oficer, dobry pracownik polityczny, który włożył osobisty wkład w zapewnienie wykonania zadań dowództwa.
W czasie pokonywania rzeki Mierei i błota w pobliżu wsi Trigubowo[,] nie bacząc na bombardowanie i ostrzał artyleryjski[,] znajdował się ze swoimi żołnierzami. Zapewnił dobrą pracę brygad remontowych, dowóz amunicji i jedzenia. Wyróżnił się wzorcową organizacją ewakuacji z pola walki rannych i broni.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Po bitwie pozostawał w pułku, a następnie w 1BP.
Awansowany do stopnia majora.
Następnie przeniesiony do Zarządu Polityczno-Wychowawczego 1AWP.
W 1944r. oddany do dyspozycji PKWN.
1944r. – Pełnomocnik PKWN ds. reformy rolnej na Województwo Rzeszowskie.
11.1944r. – 12.1945r. – członek KRN.
07.1945r. – 1946r. – Generalny Inspektor ds. Repatriacji Polaków z Zachodu.
Po 1950r. Redaktor „Nowych Dróg” i „Chłopskiej Drogi”
1952r. – 1956r. – przewodniczący SW „Książka i Wiedza”.
1958r. – 1960r. – redaktor naczelny „Chin”.
1961r. – 1976r. – redaktor naczelny miesięcznika „Wiedza i Życie”.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 1954r.
Złoty Krzyż Zasługi – 1948r.
Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały”;
Medal Dziesięciolecia Polski Ludowej – 1955r.
Medal Zwycięstwa i Wolności.
Radzieckie:
Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej.
Rany i kontuzje: Brak danych.
Data i miejsce śmierci: 21.06.1995r., Warszawa.
Dodatkowe informacje:
Członek ZNMS – od 1927r.
Członek KZMZP – od 1928r.
Członek KPP od 1929r.
Pełnił szereg funkcji w KZMP (członek KO, od 1934 I sekretarz KO Warszawa), KPP (1934-1935 sekretarz centralnej redakcji) i KZMZU (II sekretarz).
Członek PPR od 1944r. (06.01-30.06.1945r. – I sekretarz KW Lublin)
Członek PZPR od 1948r. (28.12.1948r. – 27.06.1950r. – I sekretarz KW w Gdańsku).
W latach 70. był rozpracowywany przez SB w związku ze zbliżeniem ze środowiskami opozycyjnymi.
Żonaty z Eugenią (z d. Kołodna, zm.1960r.), oficerem politycznym w 1AWP, następnie z Krystyną (z d. Guz, zm. 2023r.), fizykiem jądrowym.
Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF, BIP IPN i książkę „Warszawska Pancerna” Kazimierza Przytockiego
Data i miejsce urodzenia: 1915r., Chabarowsk, Cesarstwo Rosyjskie.
Narodowość: Polak.
Wykształcenie: Brak danych.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Mieszkał w ZSRR, prawdopodobnie w Chabarowsku.
1935-1938 służba w Armii Czerwonej.
1938r. – udział w walkach nad Jeziorem Chasan.
06.1941r. – zmobilizowany do służby w Armii Czerwonej przez Chabarowski KWK.
Służył w Armii Czerwonej do lipca 1943r.
Od 05.07.1943r. w WP.
Szeregowiec, 2pp.
Udział w bitwie pod Lenino:
Szeregowiec, celowniczy rusznicy przeciwpancernej (?), 2 pp.
Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za zasługi bojowe” (na jego podstawie nadano ostatecznie medal „Za odwagę”):
„[Dopisano:]Szeregowy Kongiel w walkach 12.10.43r. pod wsią Połzuchino [tak w oryginale]
W czasie natarcia celnym ogniem z rusznicy przeciwpancernej unieszkodliwił niemieckie działo przeciwpancerne, zastrzelił artylerzystę[-]niemca [tak w oryginale], a pozostałych zmusił do ucieczki, rzuciwszy w nich kilka granatów. Z powodu niemożności wykorzystania, działo przeciwpancerne zostało przez Kongla wysadzone.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Po bitwie prawdopodobnie przeniesiony do innej jednostki.
Prawdopodobnie po wojnie mieszkał w Chabarowsku.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Brązowy medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;
Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Rany i kontuzje: Brak danych.
Data i miejsce śmierci: Brak danych (prawdopodobnie między 1982 a 1985r.).
Dodatkowe informacje:
Karta ewidencyjna odznaczeń zagranicznych zawiera adnotację o przesłaniu brązowego medalu „Zasłużonym…” do Chabarowskiego KWK w 1982r. Sugeruje to, że a)Jerzy Kongiel nie otrzymał medalu 11.11.1943r. (co wskazuje na służbę poza 1DP); b)Jerzy Kongiel żył jeszcze w 1982r.
Brak informacji o odznaczeniu Orderem Wojny Ojczyźnianej w 1985r. Wskazuje, ze prawdopodobnie umarł wcześniej.
„Kapral Kowal W. A. uczestniczył w walkach 12-13 października 1943 w rejonie wsi Trigubowo – Lenino[.] W czasie walki umiejętnie kierował ogniem i działaniami swojej drużyny[,] osobistym przykładem męstwa, podnosząc ducha bojowego żołnierzy. Ogniem drużyny odparto dwa kontrataki i zniszczono 2 karabiny maszynowe przeciwnika razem z ich załogami[.]”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Brak danych.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;
Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
28.05.1943r. – przekazany przez Kujbyszewski Punkt Etapowy dodyspozycji Moskiewskiego Okręgu Wojskowego, skierowany do obozu Diwowo (Sielce nad Oką).
Od 01.06.1943r. W WP.
Szeregowiec, starszy jezdny kompanii moździerzy, 1 batalion, 3pp.
Udział w bitwie pod Lenino:
Szeregowiec, starszy jezdny kompanii moździerzy, 1 batalion, 3pp.
Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę”:
„Szeregowiec Kobuś w czasie bombardowania przez nieprzyjacielskie samoloty taboru kompanii moździerzy 13.10.1943r. w rejonie wsi Trigubowo dał się poznać jako odważny[,] wytrwały i [nieczytelne] żołnierzem[.] Kiedy dowodzący taborem szef kompanii został ranny i większość jezdnych zostało zabitych lub rannych[,] szeregowiec Kobuś przeją dowodzenie taborem i nie bacząc na ogień przeciwnika zdołał uratować całą broń znajdującą się w taborze, przeprowadzić w porządku tabor i zapewnić kompanii amunicję.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Po bitwie dalej służył w 3pp.
Awansowany do stopnia starszego sierżanta.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Krzyż Walecznych;
Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały”;
Brązowy medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.
Rany i kontuzje: Brak danych.
Data i miejsce śmierci: Brak danych.
Dodatkowe informacje:
Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF oraz książkę „Trzeci Berliński” M. Kałłaura.
Dodatkowe zdjęcia:
Franciszek Kobus na liście Kujbyszewskiego WPP pod numerem 1158 jako przekazany do Obozu MWO w Diwowie (stacja kolejowa dla Sielc nad Oką).
GRH Osiemnasty Kołobrzeski 