GRH Osiemnasty Kołobrzeski

Dubaniewicz Edward syn Nikodema

Data i miejsce urodzenia: 15.05.1919r., Zakład Szklany „Komintern” koło Bobrujska.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Od 06.03.1940r. W Armii Czerwonej. Powołany przez Nowolubieński RWK w Homlu.

06.1941-02.1943r. – udział w walkach na Froncie Zachodnim.

Od 20.07.1943r. (?) w WP w stopniu porucznika.

18.07(?) – 06.10.1943r. – Szef sztabu 2 dywizjonu, 1pal.

Od 06.10.1943r. Na stanowisku 2. zastępcy szefa sztabu, 1pal.

Udział w bitwie pod Lenino:

Porucznik, 2. zastępca szefa sztabu 1pal.

Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy:

„Porucznik Dubaniewicz E. N. w dni poprzedzające walki 12-13 października 1943 roku w rejonie Mojsiejewo – Lenino organizował rozpoznanie i obserwację przeciwnika organizował i kierował umocnieniem PN [punktu obserwacyjnego] w nocy, a za dnia prowadził obserwację i sam osobiście ujawnił cztery punkty ogniowe, które zostały zniszczone w czasie przełamania precyzyjnym ogniem.

W czasie walki porucznik Dubaniewicz cały czas znajdował się w szeregach szturmującej piechoty, stąd przywoływał ogień baterii i dywizjonów na cele przeszkadzające przemieszczać się naszej piechocie. Pod bombardowaniem osobiście organizował przeprawę dział szturmowych na zachodni przeg rzeki Miereja.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

1944r. – awans do stopnia kapitana.

We wrześniu 1944r. – zastępca szefa sztabu artylerii 1DP.

20.10.1944r. – 25.05.1945r. – dowódca 2. dywizjonu, 1pal.

Prawdopodobnie w drugiej połowie 1946r. powrócił do ZSRR.

Służba w Armii Radzieckiej, w Syberyjskim Okręgu Wojskowym.

26.11.1960r. – zwolniony do rezerwy w stopniu podpułkownika.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Krzyż Walecznych – 19.05.1945r.;

Srebrny Krzyż Zasługi – 23.02.1946r. – z rozkazu nr 54;

(Srebrny?) Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 01.10.1945r.;

Krzyż Bitwy pod Lenino – 06.09.1989r.

Medal Zwycięstwa i Wolności – 26.10.1945r.;

Medal „Za Warszawę” – 1946r.;

Medal „Za odrę, Nysę, Bałtyk” – 1946r.

Radzieckie:

Order Czerwonego Sztandaru – 10.06.1945r. – Za walki w Berlinie (Charlottenburg) – pod ogniem umiejętnie rozstawił swój dywizjon i odparł kontratak przeciwnika niszcząc 2 dział ppanc., 1 działo samobieżne, 3 działa 75mm, 4 gniazda KM, dzieki czemu piechota mogła zająć kolejne kwartały Berlina;

Order Wojny Ojczyźnianej I kl. – 06.04.1985r. – nadanie jubileuszowe z okazji rocznicy zwyciestwa.

Order Wojny Ojczyźnianej II kl. – 08.06.1945r. – Za walki na Pradze;

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej);

Order Czerwonej Gwiazdy – 26.10.1955r. – za wysługę lat.

Medal „Za zasługi bojowe” – 15.11.1950r. – za wysługę lat.

Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej;

Medal „Za wyzwolenie Warszawy”;

Medal „Za zdobycie Berlina”.

Rany i kontuzje:

19.04.1942r. – ciężko ranny pod wsią Zajcewa Gora pod Smoleńskiem (lub pod Moskwą).

15.02.1943r. – ranny pod Wiaźmą.

Data i miejsce śmierci: ZSRR, po 1989r.

Dodatkowe informacje:

Dostępne dokumenty podają sprzeczne informacje odnośnie miejsca pierwszego zranienia. W niektórych wnioskach odznaczeniowych brak wzmianek o ranie z 1943r.

Opracowano na podstawie materiałów CAMO RF.

Dodatkowe zdjęcia:

Dąbrowski Piotr syn Ludwika

Data i miejsce urodzenia: 29.06.1914r., wieś Werdolicze, Wołkowyski Ujezd, Gubernia Grodzieńska, Cesarstwo Rosyjskie.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie:

Wojskowe: Szkoła dowódców artylerii w latach 30.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Od 08.1935r. W Armii Czerwonej. Powołany przez Bobrujski GWK.

1941r. – lejtnant, 545 pułk artylerii

07.05.1941r. – przez komisję lekarską szpitala wojskowego nr 354 uznany za niezdolnego do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Zwolniony do rezerwy.

06.1941r. – powtórnie powołany do służby, lejtnant, szef Sztabu dywizjonu, 636 pułk artylerii przeciwpancernej.

12.1941r. – zaginął bez wieści. Prawdopodobnie przebywał w okrążeniu do marca 1942r.

Od 09.03.1942r. – starszy lejtnant, szef sztabu dywizjonu 915 pułku artylerii 346 DS (Front Zachodni).

1943r. – awans do stopnia majora.

Od 20.06.1943r. w WP.

Od 21.06.1943r. – major, dowódca 2dywizjonu, 1pal.

Udział w bitwie pod Lenino:

Major, dowódca 2dywizjonu, 1pal.

Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy:

„Major Dąbrowski P. L. W pierwszy dzień walk 12.10.43r. W rejonie wsi Mojsiejewo był ciężko chory, ale nie zważając na gorączkę 38,6^o pozostał na miejscu, dowodząc swoim dywizjonem. Rozpoznawszy osobiście miejscowość zajętą przez przeciwnika zawczasu przygotował dane o skrytych drogach podejścia przeciwnika i zarządził ich obserwację. W okresie odwrotu wroga tymi drogami otworzył ogień siłami dywizjonu, wystrzelawszy ponad 70 niemców [tak w oryginale]. Znajdując się na punkcie w stanie ciężkiej choroby utrzymywał wszystkimi środkami łączność z piechotą, dowództwem i sąsiadami i odparł ogniem dywizjonu dwa kontrataki przeciwnika, z poświęceniem pozostając na swoim stanowisku.”

Alojzy Sroga w książce „Początek drogi…” również wspomina o problemach zdrowotnych Dąbrowskiego pod Lenino.

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Na stanowisku do 15.11.1943r.

1944r. – awans do stopnia podpułkownika.

01.1945r.(?) – 05.1945r. (?) – podpułkownik, dowódca pułku 7pah.

05.1945r.(?) – 1948r. – dowódca artylerii, 10DP, 2AWP.

1948r. – wyjazd do ZSRR.

01.10.1955r. – Zwolniony do rezerwy w stopniu pułkownika.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Virtuti Militari (klasa nieustalona, prawdopodobnie V);

Krzyż Walecznych;

Medal „Za udział w Walkach o Berlin” – 21.04.1966r.

Radzieckie:

Order Czerwonego Sztandaru – 07.05.1945r. – Za walki o Kołobrzeg – przeniósł pułk bliżej centrum miasta i ogniem na wprost niszczył węzły oporu przeciwnika. Pułk zniszczył do 400 żołnierzy, 15KM i 5 dział. Umożliwił tym samym piechocie zajęcie centrum i dotarcie do morza;

Order Aleksandra Newskiego – 10.06.1945r. – Za walki pod Wriezen. Przerzuciwszy jeden dywizjon na drugi brzeg Starej Odry ostrzelał ogniem na wprost stanowiska wroga umożliwiając piechocie 7pp zdobycie niemieckich pozycji w pobliskim lesie, które przedtem uniemożliwiały natarcie.

Order Wojny Ojczyźnianej I klasy – 11.02.1945r. – za przerwanie niemieckiej obrony pod Warszawą 14-15.01.1945r.

Order Wojny Ojczyźnianej I klasy – 06.04.1985r. (nadanie jubileuszowe);

Order Czerwonej Gwiazdy – 18.04.1942r. – Za walki o wieś Palczikowo (Obłast Orłowska). Kierował ogniem dywizjonu, a po zniszczeniu punktu dowodzenia podczas kontrataku przeciwnika przejął dowodzenie nad jednym z dział ppanc. i osobiście kierował ogniem. Mimo kontuzji odmówił ewakuacji, z działem obszedł i zlikwidował grupę fizylierów przeciwnika. Mimo powtórnej kontuzji odmówił ewakuacji.

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – Za działania pod Lenino (patrz wyżej);

Order Czerwonej Gwiazdy – 20.04.1953r. -za wysługę lat;

Medal „Za zasługi bojowe” – 06.05.1946r. – za wysługę lat;

Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;

Medal „Za wyzwolenie Warszawy”;

Medal „Za zdobycie Berlina”.

Czechosłowackie:

Krzyż Wojenny.

Rany i kontuzje:

26.06.1941r. – ciężko kontuzjowany (okolice miasta Szczawli);

18.04.1942r. – dwukrotnie kontuzjowany;

Data i miejsce śmierci: Brak ścisłych danych*

Dodatkowe informacje:

W 1941r. Członek Komsomołu.

Żonaty z Walentiną córką Jakuba (nazwiska panieńskiego nie ustalono). Przed wojną mieszkali we wsi Serdlik pod Wołkowyskiem.

Według A. Srogi, jego dywizjon był najlepiej ocenianym w 1pal w okresie szkolenia w Sielcach.

Również według A. Srogi: niewysoki, lekko zgarbiony. Z charakteru spokojny. Uchodzący za chorowitego.

*W wydanej w 1973r. książce „Początek drogi. Lenino” Alojzy Sroga podaje, że Piotr Dąbrowski zmarł po wyjeździe do ZSRR. Ponieważ w kwietniu 1966r. odznaczony został medalem „Za udział w walkach o Berlin”, wynikałoby z tego, ze zmarł pomiędzy 1966 a 1973r. Jednak w materiałach CAMO RF znajduje się informacja o odznaczeniu jubileuszowym Orderem Wojny Ojczyźnianej I klasy w kwietniu 1985r., co sugeruje, że w tym czasie żył jeszcze.

Dodatkowe zdjęcia:

Gut (Gutt) Tadeusz syn Władysława

Data i miejsce urodzenia: 20.09.1919r., Raśniki, Gubernia Wołyńska/Powiat Rowieński, Województwo Wołyńskie.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Powołany do służby w WP przez Iżewski RWK w Udmurckiej ASSR

Od 26.05.1943r. w 1DP.

Udział w bitwie pod Lenino:

Chorąży, zastępca dowódcy kompanii ds. polityczno-wychowawczych, 2pp.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę” (na jego podstawie nadano ostatecznie Order Czerwonej Gwiazdy):

„Chorąży Gut T.W. w walkach 13.10.1943r. W walkach pod wsią Połzuchino [tak w oryginale]

Nieprzerwanie znajdował się w pierwszych szeregach nacierającej kompanii[,] śmiało i zdecydowanie dowodził jej działaniami. Otrzymawszy pierwszą ranę w nogę, przezwyciężając ból nie odszedł do lazaretu, a dalej dawał przykład żołnierzom i podoficerom w męstwie i ofiarności. Tuż po otrzymaniu drugiego zranienia w pierś został wyprowadzony przez sanitariusza na tyły. Chorąży Gut mężnie spełniał powinność oficera polit.-wych. Dając przykład wytrwałości i odwagi w walce.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

15.01 – 12.07.1944r. – chorąży, zastępca dowódcy kompanii ds. polityczno-wychowawczych, kompania rppanc., 2pp.

Doszedł do stopnia podpułkownika.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.

Radzieckie:

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej)

Rany i kontuzje: Ranny dwukrotnie 13.10.1943r. Pod Połzuchami.

Data i miejsce śmierci: Brak danych

Dodatkowe informacje:

W trakcie bitwy pod Lenino bezpartyjny.

Opracowano na podstawie materiałów CAMO RF oraz książki „Drugi Berliński” Andrzeja Krajewskiego.

Dodatkowe zdjęcia:

Górecki Jan syn Józefa

Data i miejsce urodzenia: 12.01.1910r., Łańcut.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie:

Cywilne:

Gimnazjum w Rzeszowie;

Rok studiów prawniczych na UJ.

Wojskowe:

Szkoła oficerów polityczno-wychowawczych WP – 07-10.1943r.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Kilkukrotnie więziony za działalność polityczną.

1937-1939r. Robotnik budowlany i brukarz;

1939r. – księgowy, Bank Inwestycyjny w Krakowie.

09.1939r. – Zmobilizowany do WP.

Udział w Wojnie Obronnej w stopniu szeregowego.

1939r. – Niewola niemiecka; ucieczka na tereny okupowane przez ZSRR.

1939-1941r. – inspektor, Gosbank, Lwów.

06.1941r. – zmobilizowany przez Kazański RWK do służby w Armii Czerwonej.

1941-1942r. – sierżant, 750. batalion budowlany.

1942-194r. – inspektor, Gosbank, Kazań.

25.05.1943r. – zgłosił się do służby w WP.

Od 06.1943r. w WP.

10.1943r. – Chorąży, zastępca do spraw polityczno-wychowawczych, 7 bateria, 1pal.

Udział w bitwie pod Lenino:

Chorąży, zastępca do spraw polityczno-wychowawczych, 7 bateria, 1pal.

Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy:

„12 i 13 października dowodził plutonem ogniowym (z braku oficerów liniowych) wysuniętej naprzód baterii i nie bacząc na silny nieprzyjacielski ogień i bombardowanie z powietrza prowadził ogień według rozkazów dowódcy i tym samym zapewnił naszej piechocie dojście do wsi Triegubowo a wieczorem odparcie kontrataku przeciwnika.

Przez umiejętną organizację pracy na pozycji ogniowej i śmiałe dowodzenie plutonem doprowadził do wielkich strat u nieprzyjaciela, a [własny] pluton strat nie miał.

W czasie walki był przykładem dla podkomendnych i prowadził się w sposób bohaterski.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

10.1943r. – awans do stopnia porucznika.

10.1943r. – 03.1944r. – zastępca dowódcy do spraw polityczno-wychowawczych, 3 dywizjon, 1pal.

05.1944r. – awans do stopnia kapitana.

03 – 09.1944r. – zastępca dowódcy pułku do spraw polityczno-wychowawczych, 1pal. Równolegle pełnił przez pewien czas funkcję lektora.

09.1944r. – szef wydziału polityczno-wychowawczego 1DP.

10.1944r. – 09.1945r. – szef wydziału polityczno-wychowawczego 2AWP.

09.1945r. – 03.1947r. – zastępca dowódcy okręgu ds. polityczno-wychowawczych, POW (poczatkowo p.o.).

07.1947r. Awans do stopnia generała brygady.

03.1947r. – 06.1950r. Szef Departamentu Organizacji i Planowana MON.

06-07.1950r. – Szef Departamentu Finansów MON.

07.1950r. – 11.1952r. – wiceprezes NIK.

01.1953r. – 12.1957r. – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Kontroli Państwowej.

07.12.1959r. – 12.03.1968r. – Dyrektor Generalny, Ministerstwo Finansów.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Virtuti Militari Vkl.;

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski;

Order Krzyża Grunwaldu IIIkl.;

Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie);

Medal „Za Warszawę”.

Radzieckie:

Order Wojny Ojczyźnianej I klasy – 13.05.1945r. – za doskonałą organizację pracy Wydziału Polityczno-Wychowawczego 1DP, szczególnie w czasie walk na Pradze.

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: 23.02.2003r., Warszawa.

Dodatkowe informacje:

Według materiałów CAMO RF urodzony w 1915r. (data powtórzona w kilku różnych dokumentach), prawdopodobnie jednak jest to data błędna.

Członek KZMP od 1927r.

Członek KPP od 1930r.

Członek WKP(b).

Członek PPR w latach 1944-1949.

Członek PZPR w latach 1944-1968, wydalony za udział syna w wydarzeniach marcowych 09.04.1968r.

Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Opracowano na podstawie materiałów CAMO RF, książki „1 pułk artylerii lekkiej” E. Kospath-Pawłowskiego, materiałów z katalogu BIP IPN oraz artykułu z wikipedii:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_G%C3%B3recki_(1910%E2%80%932003) (dostęp 01.09.2023r.)

Dodatkowe zdjęcia:

Gryc Marian syn Dawida

Data i miejsce urodzenia: 16.09.1908r., Stryj, Cesarstwo Austro-Węgierskie (obecnie Obwód Drohobycki, Ukraina).

Narodowość: Polak.

Wykształcenie:

Wyższe weterynaryjne – cywilne bądź wojskowe przed 1939r.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Przed 1939r. prawdopodobnie był obywatelem polskim, weterynarzem z zawodu.

21.06.1941r. – zmobilizowany do Armii Czerwonej przez Starosamborski RWK w Samborze.

Służba w Dywizyjnym Lazarecie Weterynaryjnym nr 87, 11DS, 12 Armia, Front Południowo-Zachodni.

Od 5.07.1943r. w WP.

Major służby weterynaryjnej.

Od 06.07.1943r. Na stanowisku kierownika ambulansu weterynaryjnego.*

Udział w bitwie pod Lenino:

Major, kierownik ambulansu weterynaryjnego.

Z wniosku na Order Czerwonej Gwiazdy:

„Major Gryc M.D. w czasie walk, zajmując stanowisko naczelnika oddziału leczniczego lazaretu weterynaryjnego dywizji, w ciągu trzech dni przyjął wszystkie ciężko ranne konie , ewakuowane z pola walki, przeprowadzając na nich poważne operacje chirurgiczne, czym znacznie obniżył śmiertelność ciężko rannych koni.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Ambulansem weterynaryjnym kierował prawdopodobnie do 02.1944r.

Po 22 .02.1944r. Mianowany szefem służby weterynaryjnej 1DP.

W 1944r. awans do stopnia podpułkownika.

Po wojnie pełnił służbę w Krakowskim Okręgu Wojskowym.

W 1945r. w kolegium redakcyjnym „Medycyny weterynaryjnej”.

Do ZSRR powrócił prawdopodobnie pod koniec lat 40. lub na przełomie 1955 i 1956r.

24.02.1956r. – zwolniony do rezerwy w stopniu pułkownika służby weterynaryjnej.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski;

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski;

Krzyż Walecznych;

Złoty Krzyż Zasługi (?);

Brązowy medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;

Srebrny Krzyż Zasługi.

Radzieckie:

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej);

Medal „Za zasługi Bojowe” – 13.06.152r. – za wysługę lat;

Medal „Za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;

Medal „XXX lat Sił Zbrojnych ZSRR” (?).

Czechosłowackie:

Krzyż Wojenny 1939.

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: Brak danych.

Dodatkowe informacje:

Według wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy, w czasie bitwy pod Lenino miał być naczelnikiem oddziału leczniczego dywizyjnego lazaretu (ambulansu) weterynaryjnego.

Opracowano na podstawie materiałów CAMO RF

Dodatkowe zdjęcia:

Grinberg (Gruenberg? Grynberg?) Irena (Ernestyna) c. Alojzego

Data i miejsce urodzenia: 1920r.

Narodowość: Polka.

Wykształcenie: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Od 06.1943r. w WP.

Instruktor sanitarny, 2. batalion, 1pp. (początkowo bez stopnia?)

Udział w bitwie pod Lenino:

Szeregowiec, instruktor sanitarny, 2. batalion, 1pp.

Z wniosku na Order Czerwonej Gwiazdy:

„W czasie walki ofensywnej 12-13.10.1943 w rejonie miasteczka Lenino szła w szeregach swojego batalionu i pod ogniem nieprzyjaciela wykonywała swoje obowiązki. Wyniosła z pola walki 20 rannych i okazała na miejscu walk pomoc sześćdziesięciu żołnierzom i oficerom. Okazała wielkie męstwo.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Brak danych.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: Brak danych.

Dodatkowe informacje:

Opracowano na podstawie materiałów CAMO RF.

Dodatkowe zdjęcia:

Hecht Marceli syn Pawłą (Jana?)

Data i miejsce urodzenia: 1912r.

Narodowość: Polak

Wykształcenie:

Wyższe medyczne (cywilne?), specjalizacja: chirurgia.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Od 06.1943r. w WP.

Od 29.06.1943r. młodszy lekarz, kompania sanitarna 2pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Podporucznik, młodszy lekarz pułkowy, 2pp.

Z wniosku na Order Czerwonej Gwiazdy (pisownia oryginalna):

„12 października 1943 polski punkt medyczny 2. pułku piechoty I polskiej dywizji imienia T. Kościuszki, znajdował się we wsi Nikolenki. Tu został przywieziony ciężko ranny kapitan Armii Czerwonej[.] Dla ratowania jego życia konieczna była niezwłoczna operacja. Lekarz Hecht niezwłocznie przystąpił do operacji przy współdziałaniu starszej pielęgniarki podporucznika Bród [?] W.[,] pielęgniarek Zakirowej i Mikul i Felczera Szyszko. Nieoczekiwanie nadleciało 35 bombowców przeciwnika i zaczęły bombardować wieś.

Nie tracąc przytomności umysłu mężnie i z zachowaniem zimnej krwi doktor Hecht i jego pomocnicy pracowali przy stole operacyjnym pomimo że sąsiednie budynki zapłonęły, a bomby rozrywały się niedaleko.

Przy ostatnim podejściu samolotów 2 bomby przeciwnika bezpośrednim uderzeniem rozbiły pomieszczenie pułkowego punktu medycznego.

Troje ludzi zginęło, doktor Hecht z oderwaną nogą został wyniesiony z płonącego bdynku, przy czym jego ostatnimi słowami było „ratujcie rannego kapitana” po czym stracił przytomność.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

W wyniku obrażeń stracił nogę.

Dalsze losy nieznane, najprawdopodobniej przeżył wojnę.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Virtuti Militari V klasy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (za operowanie pod bombardowaniem oficera radzieckiego 12.10.1943r.).

Radzieckie:

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Rany i kontuzje: Ciężko ranny 12.10.1943r. w wyniku bombardowania.

Data i miejsce śmierci: Brak Danych.

Dodatkowe informacje:

We wniosku odznaczeniowym na Order Czerwonej Gwiazdy błędnie podano, że służył w 3pp.

W spisie odznaczonych 11.11.1943r. Figuruje jako syn Jana. Prawidłowego imienia ojca nie udało się ustalić.

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF oraz artykuł Klemensa Nussbauma 1 Dywizja im. Tadeusza Kościuszki a Żydzi (https://histmag.org/1-Dywizja-im-Tadeusza-Kosciuszki-a-Zydzi-14515; dostęp 01.09.2023r.)

Dodatkowe zdjęcia:

Wołyński Aleksander syn Adama

Data i miejsce urodzenia: 1909r., Odessa, Cesarstwo Rosyjskie (obecnie Ukraina).

Narodowość: Polak.

Wykształcenie:

Cywilne: wyższe medyczne, specjalizacja: chirurgia.

Wojskowe: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

07.141r. – Zmobilizowany przez Georgijewski RWK w południowo-zachodnim Kazachstanie.

Służba w Armii Czerwonej w latach 1941 – 14.04.1942r. W stopniu lekarza wojskowego 3. rangi.

Od 24.06.1943r. w WP.

Kapitan, zastępca dowódcy batalionu sanitarnego ds. polityczno-wychowawczych, 1DP.

Udział w bitwie pod Lenino:

Kapitan, zastępca dowódcy batalionu sanitarnego ds. polityczno-wychowawczych, 1DP.

Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy:

„Kapitan Wołyński A. A. lekarz – chirurg, jednocześnie pełniąc obowiązki zastępcy dowódcy batalionu sanitarnego do spraw polityczno wychowawczych, w czasie walk 12-13.10.1943r. dał się poznać jako kierownik w organizacji pomocy chirurgicznej rannym.

Stojąc przy stole operacyjnym kapitan Wołyński dał przykład osobistej odwagi, męstwa i kompetencji lekarskich czym wzbudzał podniesienie efektywności pracy także innych lekarzy batalionu.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

W 1945r. służył w 1Brygadzie Saperów.

Przed 04.1945r. Awans do stopnia majora.

Służba wojskowa co najmniej do 16.04.1945r.

Po wojnie prawdopodobnie nie powrócił do ZSRR.

*W latach 50. Aleksander Wołyński syn Adama był dyrektorem departamentu w Ministerstwie Handlu Zagranicznego. Niewykluczone jednak, ze chodzi o inną osobę. Dane dotyczące tej osoby oznaczono gwiazdką „*”. Należy je traktować jako niepotwierdzone.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

* Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 22.07.1950r. – za zasługi w pracy w Ministerstwie Handlu Zagranicznego;

* Złoty Krzyż Zasługi – 19.0.1955r. – za zasługi w pracy zawodowej w dziedzinie handlu zagranicznego;

Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.

Radzieckie:

Order Wojny Ojczyźnianej I klasy – 10.06.1945r. – za nieustalone zasługi wniesione 16.04.1945r.;

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej);

Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;

Medal „Za wyzwolenie Warszawy”;

Medal „Za zdobycie Berlina”.

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: Brak danych.

Dodatkowe informacje:

Opracowano na podstawie materiałów CAMO RF.

* Informacje dotyczące pracy w MHZ pochodzą z Monitora Polskiego oraz książki Stosunki dyplomatyczne Polski 1944-1981 r, Tom II, Europa państwa kapitalistyczne, cz.1, Warszawa, 1986r.

Dodatkowe zdjęcia:

Wojciusz (Wojtiusz) Wincenty syn Mikołaja

Data i miejsce urodzenia: 02.02.1908r. Sankt Petersburg, Cesarstwo Rosyjskie.

Narodowość: Polak

Wykształcenie: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Od 10.1932r. Służba w Armii Czerwonej.

Prawdopodobnie zwolniony do rezerwy w latach 30.

Praca w Instytucie Ochrony przy ul. Gagarińskiej 4 (?)

09.07.1941r. – zmobilizowany do Armii Czerwonej przez Kirowski (lub Smolnicki?) RWK w Leningradzie.

09.1941r. – dowódca plutonu, skierowany do Leningradzkiej Armii Pospolitego Ruszenia.

Służba w 1 Leningradzkiej Dywizji Pospolitego Ruszenia.

Od 06.1943r. w WP.

Podporucznik, dowódca kompanii CKM 1 batalionu, 3pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Podporucznik, dowódca kompanii CKM 1 batalionu, 3pp.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę” (na jego podstawie przyznano ostatecznie Order Czerwonej Gwiazdy):

„Podporucznik Wojtiusz W. N uczestniczył w walkach 12-13 października 1943r. w rejonie wsi Triegubowo – Lenino. 13.10.43r. w czasie walki o wzgórze 215,5 podporucznik Wojtiusz dał się poznać jako śmiały, odważny i dobrze orientujący się w sytuacji bojowej oficer.

Kompania karabinów maszynowych prawidłowo zajęła stanowiska ogniowe plutonami pomiędzy kompaniami strzeleckimi, osłaniając flanki tych ostatnich, swoim ogniem. W krytycznych momentach walki[,] kiedy przeciwnik trzy razy usiłował atakować szeregi pododdziałów batalionu[,] podporucznik Wojtiusz pod silnym ogniem karabinów maszynowych i działaniami lotnictwa bombowego przeciwnika, podpełzał do plutonów swojej kompanii i osobiście kierował ich ogniem ostrzeliwując nacierających niemców [tak w oryginale]. Wszystkie trzy ataki przeciwnika zostały odparte ogniem karabinów maszynowych pod dowództwem podporucznika Wojtiusza i dzięki temu utrzymano pozycje zajmowane przez pierwszy batalion.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Na stanowisku pozostawał co najmniej do końca 1943r.

Od 01.1944r. w 3DP.

Od 28.02.1944r. – Zastępca dowódcy do spraw liniowych, 3 batalion, 8pp.

W kwietniu 1945r. skierowany do PUBP Lublin.

28.04.1945r. – 15.06.1945r. – Kierownik Wydziału I PUBP Lublin.

15.06.1945r. – 09.01.1946r. – Kierownik PUBP Lublin.

09.01.1946r. – 01.1948r. – kierownik Wydziału IV PUBP Lublin.

15.01.1948r. – w dyspozycji dyrektora biura personalnego MBP w Warszawie.

01.02.1948r. – 13.08.1948r. – starszy wykładowca, CW MBP w Legionowie.

13.08.1948r. – 30.04.1949r. – starszy instruktor wyszkolenia wojskowego, CW MBP w Legionowie.

01.05.1949r. – 30.04.1951r. – Naczelnik Wydziału Mobilizacyjnego MBP w Warszawie.

Przed 01.05.1951r. Awans do stopnia podpułkownika.

01.05.1951r. – 31.12.1954r. – Zastępca Dyrektora Biura Wojskowego MBP w Warszawie.

Na początku 1955r. Powrócił do ZSRR.

05.03. 1955r. Zwolniony do rezerwy w stopniu podpułkownika.

Mieszkał w Leningradzie.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Krzyż Walecznych – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.

Radzieckie:

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej);

Order Czerwonej Gwiazdy – 05.11.1954r. – Za wysługę lat;

Medal „Za zasługi bojowe” – 15.11.1950r. – Za wysługę lat.

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: Między 1955r. a 1985r. (?), Leningrad (?)

Dodatkowe informacje:

W zależności od źródła, nazwisko figuruje jako Wojtiusz lub Wojciusz.

Członek WKP(b) przed 09.1941r.

Według katalogu IPN w 8pp służył do maja 1944r.

Nie udało się dokładnie zidentyfikować dokładnie instytucji naukowej, w której pracował przed wojną radziecko-niemiecką. Prawdopodobnie chodzi o Wszechzwiązkowy Instytut Naukowo-Badawczy Ochrony Pracy, który mieścił się przy ul. Gagarińskiej 3.

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF i Katalogu BIP IPN.

Dodatkowe zdjęcia:

Winiarski Stanisław syn Antoniego

Data i miejsce urodzenia: 1921r. (1919r.), Lwów (Krzywy Róg)

Narodowość: Polak.

Wykształcenie:

Szkoła dowódcza w ZSRR – 1939r. (?).

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Od 10.1939r. W Armii Czerwonej.

Udział w Bitwie Stalingradzkiej.

24.06.1943r. – wezwany przez Kirowski RWK Saratowa.

26.06.1943r. – przybył do Saratowskiego Punktu Etapowego.

28.06.1943r. – skierowany do 1DP.

W WP zweryfikowany w stopniu chorążego.

Od 18.09.1943r. – dowódca plutonu CKM 5 kompanii 3pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Chorąży, dowódca plutonu CKM 5 kompanii 3 pp.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za zasługi bojowe” (na jego podstawie przyznano ostatecznie Order Czerwonej Gwiazdy):

„Chorąży Winiarski 13.10.43[r.] w rejonie wsi Triegubowo – Lenino otrzymał rozkaz od dowódcy kompanii: ogniem ciężkich karabinów maszynowych pokrywać nieprzyjacielskie kompanie i niszczyć punkty ogniowe przeciwnika. W czasie wypełniania rozkazu niemcy [tak w oryginale] zabili załogę ciężkiego karabinu maszynowego [w plutonie] Winiarskiego. Winiarski bezzwłocznie schwycił karabin maszynowy, położył na plecy i wziąwszy ze sobą jednego żołnierza do pomocy podjechał z karabinem maszynowym na pierwszą linię. Szybko ustawił karabin maszynowy na pozycji i osobiście prowadził skuteczny ogień do przeciwnika. Prowadził ogień do tego momentu, aż otrzymał rozkaz by go zostawić. Ze swojego karabinu maszynowego zabił powyżej 10 niemców [tak w oryginale] i zniszczył załogę wrogiego CKM.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Na stanowisku pozostawał do 01.11.1943r.

W WP pozostawał prawdopodobnie do 1945 lub 1946r., następnie powrócił do ZSRR.

Przed 1950r. Otrzymał awans do stopnia majora.

Przed 1954r. Otrzymał awans do stopnia podpułkownika.

W 1958r. Zwolniony do rezerwy w stopniu podpułkownika.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Radzieckie:

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej);

Order Czerwonej Gwiazdy – 05.11.1954r. – za wysługę lat;

Medal „Za zasługi bojowe” – 15.11.1950r. – za wysługę lat.

Medal „Za obronę Stalingradu”;

Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;

Medal „Za wyzwolenie Warszawy”.

Polskie:

Krzyż Walecznych – 1.11.1943r. – za działania pod Lenino.

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: Brak danych, prawdopodobnie między 1958 a 1985r.

Dodatkowe informacje:

W materiałach CAMO RF występują rozbieżności co do daty i miejsca urodzenia. Najczęściej powtarza się rok 1921, prawdopodobnie zatem ta data roczna jest prawidłowa.

Prawdopodobnie ukończył szkołę dowódczą uzyskując stopień (tytuł), który po reformie systemu stopni powinien odpowiadać jednemu ze stopni podoficerskich, jednak samą szkołę znawano po reformie za oficerską, w związku z czym będąc w Armii Czerwonej figurował jako „młodszy dowódca” (czyli podoficer), a następnie stopień zweryfikowano jako młodszy lejtnant, co w ówczesnym systemie odpowiadało stopniu chorążego.

W czasie bitwy pod Lenino był żonaty z Anną Iwanowną Susłową, odbywającą służbę wojskową w jw. 53639.

Przygotowano na podstawie materiałów CAMO RF.

Dodatkowe zdjęcia: