Zdjęcie powojenne w mundurze nadleśniczego z książki “Na drodze stał Kołobrzeg”
Pardej Wincenty syn Jana
Data i miejsce urodzenia: 05IV1907r., Rawa Mazowiecka
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Cywilne:
Szkoła powszechna i Gimnazjum w Tomaszowie Mazowieckim.
1928r. – Matura.
Studia na Uniwersytecie Poznańskim – Inżynier Leśnik
Wojskowe:
1930r. – Szkoła Podchorążych Rezerwy Piechoty w Nisku – kapral podchorąży.
Praca i służba wojskowa przed służbą w 18pp:
1930r. – powołany do Służby w WP, Szkoła Podchorążych Rezerwy Piechoty w Nisku, praktyki w 18pp w Skierniewicach, specjalizacja w obsłudze CKM – stopień: kapral podchorąży (po drugim roku studiów).
1933r. – Pracownik Biura Urządzania Lasów w Baranowiczach.
Zarządca Lasów majątku Mielnów.
1937r. – Przemyśl, leśnik powiatowy.
1939r. – Komisarz Ochrony lasów na obwód Rzeszów.
Szkolenie wojskowe, awans do stopnia podporucznika.
26VIII1939r. – zmobilizowany do WP, przydział do 3pp Legionów w Jarosławiu.
Udział w obronie Twierdzy Modlin w 1939r., ciężko ranny, awansowany do stopnia porucznika.
27X1939r. – ucieczka ze szpitala, powrót do Tomaszowa Mazowieckiego.
IX1940r. – Hadle Szklarskie (ob. Woj. Podkarpackie) – Zarządca lasów.
10XII1944r. – Zgłosił się na ochotnika do służby w WP.
Służba w 18pp:
Porucznik, zastępca dowódcy 1 kompanii CKM 1 batalionu piechoty ds. liniowych – 21XII1944-10IV1945r.;
Porucznik, dowódca 1 kompanii CKM 1 batalionu piechoty – 10IV-1IX1945r.
Służba i praca po zakończeniu służby w 18pp:
IX1945r. – kwatermistrz 6DP.
Awans do stopnia kapitana.
II1947r. – przeniesiony do rezerwy na własną prośbę.
Paca w leśnictwie: Nadleśniczy w Kępnie, następnie w Ostrzeszowie.
W rezerwie awans do stopnia majora.
1967r. – zwolniony od obowiązku służby wojskowej.
W latach 80. na emeryturze, mieszkał na stałe w Ostrzeszowie.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski;
Krzyż Grunwaldu III klasy;
Krzyż Walecznych;
Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały”;
Złoty Krzyż Zasługi.
Rany i kontuzje:
27IX1939r. – ciężko ranny w obie nogi i głowę podczas obrony Modlina.
15III1945r. – lekko kontuzjowany w Kołobrzegu w rejonie kolegiaty w wyniku bliskiej eksplozji po wezwaniu Niemcó do kapitulacji.
Data i miejsce śmierci: 19I1993r., Ostrzeszów (obecnie Woj. Wielkopolskie)
Dodatkowe informacje:
Wyróżnił sie w walkach o Kołobrzeg, pod Croustillier i pod Friesack 1V1945r.
Opiniowany pozytywnie w czasie i po zakończeniu wojny. Po przeniesieniu na stanowisko kwatermistrza 6DPnie radził sobie zbyt dobrze ze względu na brak przygotowania.
W wyniku niezaleczonych ran z września 1939r., do końca życia chodził o lasce (w tym podczas służby w 18pp. W czasie wojny). Po przejściu do cywila uznany za inwalidę wojennego III grupy.
Należał do ZBoWiD.
Podczas wojny prowadził pamiętnik. Fragmenty za jego zgodą zamieścił w „Na drodze stał Kołobrzeg” Alojzy Sroga.
Żonaty z Zofią (zm. 1995r.), związek małżeński zawarł przed wojną.
Pochowany na cmentarzu parafialnym NMP Wniebowziętej w Ostrzeszowie.
Opracowano na podstawie danych przekazanych przez pana Marka Sobiecha, książek „Osiemnasty Kołobrzeski” Juliusza Malczewskiego i „Na drodze stał Kołobrzeg” Alojzego Srogi.
Krzyż Walecznych – zadziałania w Kołobrzegu 16III1945r. – jego radiostacja uległa uszkodzeniu. Usłyszawszy od kolegów, że w piwnicy bronionego przez Niemców budynku niedaleko widzieli niemiecką radiostację, bez wahania wskoczył do piwnicy z pistoletem maszynowym, zastrzelił broniących się żołnierzy wroga i zdobył nieuszkodzoną radiostację, która później służyła batalionowi.
Rany i kontuzje:
Brak danych
Data i miejsce śmierci: Brak danych
Dodatkowe informacje:
Opracowano na podstawie książki „Osiemnasty Kołobrzeski” Juliusza Malczewskiego
Brązowy medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – w Kołobrzegu 17III1945r. , w czasie natarcia, zauważył niemieckiego żołnierza na tyłach swojego pododdziału. Podkradłszy się w jego kierunku, odkrył w piwnicy całą grupę Niemców szykującą się do ataku na polskie stanowiska. Wrzuciwszy do piwnicy granat, zmusił żołnierza wystawionego jako czujka do poddania się. Ten, z własnej inicjatywy wskazał rozmieszczenie punktów ogniowych za torem kolejowym, co znacząco ułatwiło dalsze natarcie.
Rany i kontuzje:
Brak danych
Data i miejsce śmierci: Brak danych
Dodatkowe informacje:
Opracowano na podstawie książki „Osiemnasty Kołobrzeski” Juliusza Malczewskiego
Krzyż Walecznych – za działania 7III1945r., podczas rozpoznania majątku wraz z drugim zwiadowcą został ostrzelany przez z RKM. Galopem wjechał do folwarku, powodując panikę wśród Niemców i odwrót. Czterech żołnierzy wroga wziął do niewoli i zdobył RKM
Rany i kontuzje:
Brak danych
Data i miejsce śmierci: Brak danych
Dodatkowe informacje:
Opracowano na podstawie książki „Osiemnasty Kołobrzeski” Juliusza Malczewskiego
Data i miejsce urodzenia: 7XII1912r./7XI1910r./1910r./1912r., Mohylew/wieś Podławszczyna, obł. Mohylew
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Szkoła średnia – Władywostok
Oficerska Szkoła Piechoty – 1930r., Władywostok
1935-1938 – kursy lotnicze, Irkuck
Praca i służba wojskowa przed służbą w 18pp:
W Armii Czerwonej:
St. lejtnant, 233ps – od 16III1936r. -?
Instruktor wyszkolenia wojskowego – Krasnodar
St. lejtnant, pomocnik szefa sztabu ds. zwiadu – 1145ps (?)– od 1941 do 1942r.
Szef oddziału wyszkolenia –Szkoła oficerska, Front Zabajkalski – od 1942r.
Zastępca dowódcy – Szkoła oficerska, Front Zabajkalski – od 1942r.
W WP:
Delegowany do WP we wrześniu 1943r.
Zastępca szefa sztabu 2 DP od września 1943r.
P.o. szefa sztabu 3DP
Zastępca szefa sztabu 3DP – od III do VI1944r.
Szef oddziału wyszkolenia Szkoły Oficerskiej 1 AWP – VI-XI1944r.
Zastępca szefa sztabu 4 DP – XI-XII1944r.
Służba w 18pp:
Przybył do pułku 13II1945r.
Major, zastępca dowódcy pułku do spraw liniowych – 13II-15IX1945r. (mianowany na miejsce rannego mjr. Żylińskiego)
Służba i praca po zakończeniu służby w 18pp:
Łódzki Okręg Wojskowy
Powrócił do ZSRR prawdopodobnie w 1946r.
125 Samodzielna Brygada Budowlana – ?
Zakończył służbę w Armii Radzieckiej 27IV1957r.
Ostatni stopień: pułkownik; mianowany podpułkownikiem jeszcze w WP
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Radzieckie:
Order Czerwonego Sztandaru – 5XI1954r. – prawdopodobnie za wysługę lat (20)
Order Wojny Ojczyźnianej II klasy – 9VII1945r. – wniosek niedostępny.
Order Czerwonej Gwiazdy – 13V1945r. – za dowodzenie pododdziałami – 15II1945r. dowodzone przezeń pododdziały odparły 3 kontrataki; 3-5II1945r. (ewidentna pomyłka płk. Ziarkowskiego lub pisarza, chodziło o marzec) jeden z pododdziałów wziął do niewoli 86 jeńców. W Kołobrzegu także na pierwszej linii, bezpośrednio dowodził pododdziałami.
Order Czerwonej Gwiazdy – 20VI1949r. – prawdopodobnie za wysługę lat (15)
Medal „Za zasługi bojowe” – 3XI1944r. – za wysługę lat (10)
Medal „Za wyzwolenie Warszawy”
Medal „Za zdobycie Berlina”
Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami”
Polskie:
Order Krzyża Grunwaldu 3 klasy – 13VII1945r.
Krzyż Walecznych – 3V1945r.
Srebrny Krzyż zasługi – na podstawie rozkazu nr 54 z 23II1946r.
Medal Zwycięstwa i Wolności – 26X1945r.
Medal „Za Warszawę” – 1III1946r.
Medal „Za Odrę, Nysę, Bałtyk” -18III1946r.
Rany i kontuzje:
Ranny w 1942r. (wniosek na Order Czerwonej Gwiazdy podaje, że ranny nie był)
Data i miejsce śmierci: przed1985r.?
Dodatkowe informacje:
Opracowano na podstawie książki „Osiemnasty Kołobrzeski” Juliusza Malczewskiego oraz danych z CA MO RF
Brązowy Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – prawdopodobnie za działania 10III1945r. – dwoma pociskami trafił w środek kontratakującej grupy hitlerowców, powodując odwrót nieprzyjaciela.
Rany i kontuzje:
Brak danych
Data i miejsce śmierci: Brak danych
Dodatkowe informacje:
Opracowano na podstawie książki „Osiemnasty Kołobrzeski” Juliusza Malczewskiego
Krzyż Walecznych – Za działania 13II1945r. (Rejon Rudek) – wysłany na patrol wraz ze starszym szeregowym Krimchendem, celem znalezienia drogi wyjścia z okrążenia (sztab pułku został okrążony),zostali otoczeni przez liczną grupę żołnierzy wroga. Ogniem z pistoletów maszynowych zmusili Niemców do wycofania się, sami wycofali się dopiero po wyczerpaniu amunicji. Na miejscu potyczki znaleziono później kilku zabitych Niemców.
Rany i kontuzje:
Brak danych
Data i miejsce śmierci: Brak danych
Dodatkowe informacje:
Opracowano na podstawie książki „Osiemnasty Kołobrzeski” Juliusza Malczewskiego
Data i miejsce urodzenia: 5X1914r., Leningrad (wg. monografii 18pp Orenburg)
Narodowość: Rosjanin
Wykształcenie:
Szkoła kadry dowódczej w 1938r.
Kurs oficerski w Moskwie przed delegacją do WP
Praca i służba wojskowa przed służbą w 18pp:
Służba w Armii Czerwonej od 25X1936r.
Udział w wojnie radziecko-fińskiej i w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej.
Politruk 350ps (450pz?) – 1941r.?
119 dywizjon artylerii przeciwpancernej, 118Dywizja Strzelecka, Front Zachodni – st. lejtnant, zastępca dowódcy baterii ds. polit. (szeregowy wg innych źródeł)
Był zaginionym bez wieści od XI1943r. do ? (Informacja niepotwierdzona)
Służba w 18pp:
1 z-ca dowódcy 3 batalionu piechoty ds. liniowych (26VII-14XII44);
Dowódca kompanii moździerzy 82mm 3 kompanii piechoty (13XI-6XII44) (wniosek na Order Czerwonej Gwiazdy sugeruje, że pełnił tę funkcję jeszcze w lutym 1945r.);
Dowódca 1 batalionu piechoty (5II45-5IX45)
Służba i praca po zakończeniu służby w 18pp:
W opracowaniu.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Medal „Za zasługi bojowe” – 15II1943r., za utrzymanie jedności w jednostce, doskonałe efekty ognia prowadzonego przez baterię oraz samodzielne zniszczenie 16 żołnierzy przeciwnika w okresie 6-30XI1942r. (we wniosku na Order Czerwonej gwiazdy mylnie podano jako medal „Za Odwagę”)
Order Czerwonego Sztandaru – 10VI1945r., za walki w Kołobrzegu, wniosek odznaczeniowy niedostępny.
Order Czerwonej Gwiazdy – 5IV1945r., za przejęcie dowództwa batalionu piechoty (jako dowódca kompanii moździerzy) pod Nadarzycami i konsekwentne, zakończone sukcesem, prowadzenie batalionu w natarciu
Krzyż Walecznych
Krzyż Walecznych
Medal „Za obronę Stalingradu” (? – prawdopodobnie błędna informacja, pochodzi z wniosku na Order Czerwonej Gwiazdy)
Rany i kontuzje:
Czterokrotnie ranny podczas służby w Armii Czerwonej (wg. „Osiemnasty Kołobrzeski”, według innych źródeł ranny nie był lub był tylko raz)
Ranny 13VIII1941r. podczas służby w 350ps (450pz?), szpital 3123 (?)
Ranny w Kołobrzegu 10III1945r.
Data i miejsce śmierci: Przed 1985r.?
Dodatkowe informacje:
Był członkiem WKP (b) przynajmniej od 1942r.
Prawdopodobnie żonaty Z Jewdokią Aleksiejewną Karłową, nie ma jednak pewnoci czy chodzi o tę saą osobe”.
Imię pojawia się w dokumentach także jako „Awenir”
W monografii 18pp,nastronie 332 możemy znaleźć taką charakterystykę:
„Najlepszym z pododdziałów pułkowych był niewątpliwie 1 batalion dowodzony przez kpt. Awaira Nikołajewa. Ten zrównoważony i utalentowany dowódca potrafił zachować spokój w najcięższych sytuacjach, rozkazy wydawane przez niego były jasne i zrozumiałe. Był powszechnie szanowany i lubiany przez żołnierzy. Jemu należy przypisać zasługę, że batalion poniósł cięższych strat, działał bowiem przez cały czas na najtrudniejszych odcinkach. Kpt. Nikołajew miał pod swoimi rozkazami doskonałych oficerów, dowódców kompanii: ppor. Edwarda Markiewicza, ppor. Stanisława Tomanka i por. Władysława Łysiaka, co niewątpliwie miało wpływ na przebieg działań bojowych batalionu.”
Ciekawa informacja pojawia się także na stronie 390:
„[przed natarciem na Lobeofsund 29IV1945r.] zanim żołnierze poszli do natarcia, nastąpił taki moment, kiedy na rozkaz nikt się nie podniósł w obawie przed hitlerowskim ogniem. Przed zaległe wpolu kompanie wyszedł wówczas kpt. Awanir Nikołajew wraz z por. Hipolitem Traczyńskim.
– Idziemy naprzód –powiedział kapitan do porucznika, a do żołnierzy – Jeżeli się boicie, to leżcie. My we dwójkę wygonimy Niemców ze stacji.
Pomogło. Żołnierze zerwali się i wyprzedzając dowódcę z okrzykiem: „Hura!” wpadli między zabudowania stacyjne.”
Na podstawie „Osiemnasty Kołobrzeski” (J. Malczewski) i materiałów z CA MO RF
Data i miejsce urodzenia:12III1912r. (17III1912r.), Berdyczów
Narodowość: Ukrainiec
Wykształcenie:
Kijowska Szkoła Piechoty, Kurs oficerski w 1944r.
Praca i służba wojskowa przed służbą w 18pp:
Służba w Armii Czerwonej od 1934r. Pojawia się data dzienna 15XI1934r. lub miesięczna IX1934r.
Na Frontach Wielkiej Wojny Ojczyźnianej
Front Północno-Zachodni 1941-1942r., Front Południowy
Służba m.in. w batalionach obsługi lotnisk i 207ps
(w opracowaniu)
Służba w 18pp:
Dowódca 1 batalionu piechoty (11VIII44-5II45);
Dowódca 2 batalionu piechoty – 10III-4IV1945r. („ubył z szeregów” – wg monografii pułku zdjęty ze stanowiska dopiero po walkach o folwark Nordhof – rejon Koenigshorst)
Zdjęty ze stanowiska po kontroli ze sztabu dywizji, zastapiony kpt. M. Świstowskim. Informacja jednak nie do końca znajduje oparcie w dostępnych dokumentach.
Służba i praca po zakończeniu służby w 18pp:
(W opracowaniu)
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Radzieckie:
Order Wojny Ojczyźnianej I klasy – 24IV1945r., za walki w Kołobrzegu, 2batalion pod jego dowództwem pierwszy dotarł do portu, wziął do niewoli 120 żołnierzy, zabił lub zranił do 250 i przejął znaczne ilości zdobyczy wojennych ;
Order Wojny Ojczyźnianej I klasy – 1985r., nadanie jubileuszowe;
Medal „Za zasługi bojowe” – 3XI1944r., prawdopodobnie za wysługę lat (10);
Medal „Za Zwycięstwo nad Niemcami”
Medal „Za wyzwolenie Warszawy”
Medal „Za zdobycie Berlina”
Polskie:
Krzyż Walecznych – 24VIII1945r.
Medal Zwycięstwa i Wolności
Medal „Za Warszawę”
Medal „Za odrę Nysę, Bałtyk”
Rany i kontuzje:
Ranny według danych z CA MO RF, wniosek na Order Wojny Ojczyźnianej podaje, ze ranny nie był.
Data i miejsce śmierci: po 1985r.
Dodatkowe informacje:
W monografii 18pp znaleźć można taką charakterystykę kpt. Murenki po zakończeniu walk o Kołobrzeg:
„2 batalionem, po wyeliminowaniu z walki 10 marca por. […] Groma, dowodził kpt. Aleksander Murenko. Znał on dobrze wojenne rzemiosło, brak mu jednak było spokoju i opanowania kpt. Nikołajewa. Żołnierzy lubił i odnosił się do nich z sympatią – po ojcowsku. Szczerze bolałnad śmiercią podwładnych i może dlatego stosował taktykę niewyrywania się do przodu. Byćmoże, właśnie dlatego jego batalion poniósł najmniejsze straty. Stale strofował dowódcę 6 kompanii, ppor. Wacława Sikorskiego, zwolennika błyskotliwych akcji i ryzykownych ataków.”
Według relacji Henryka Żebrowskiego, po zdobyciu Kołobrzegu:
„Kapitan [Murenko] rozpacza, nie może uwierzyć, że pozostało mu tak mało wojska. Sam także przedstawia raczej żałosny widok, wyglądem nie odbiega od nas, żołnierzy. Twarz nie ogolona, pokryta ciemnym zarostem, oczy zapuchnięte i zaczerwienione od niewyspania i dymu, mundur i płaszcz wybrudzone, guziki poobrywane. Na jednym naramienniku ma tylko dwie gwiazdki, nadrugim została tylko jedna. Przez kilka dni dowodzenia dał się poznać jako dobry dowódca i żołnierze zdążyli go polubić. Teraz rozmawia z nami nie jako oficer i dowódca, lecz jak ojciec, który utracił część swojej rodziny. Widać jak głęboko przeżywa straty poniesione przez batalion, i to nie w tym sensie, że batalion przedstawia teraz małą siłę bojową, , tylko po prostu żal mu poległych żołnierzy.”
Krótką charakterystykę znajdujemy także na stronie 388:
„Sprawa [kontroli dywizyjnej po walkach o folwark Nordhof koło Koeningshorst] zakończyła się ostatecznie na zmianie na stanowisku dowódcy 2 batalionu. Odszedł kpt. Aleksander Murenko, wprawdzie nieco przesadnie ostrożny, ale ogólnie lubiany i dbający o swoich podwładnych dowódca[…]”
Informacja powyższa kłóci się jednak z wnioskiem na Order Wojny Ojczyźnianej dla kpt. Świstowskiego, który miał go zastąpić – jest on tam podany jako zastępca dowódcy, który przejął obowiązki po „ubyciu z szyku dowódcy”. Wniosek złożono 10V1945r. Por. biogram kpt. Michała Świstowskiego.
Opracowano na podstawie książki „Osiemnasty Kołobrzeski” Juliusza Malczewskiego oraz materiały z CA MO RF
Dodatkowe zdjęcia:
Źródło: CA MO RF, prawdopodobnie z czasu służby w jednostkach obsługi lotnisk, zdjęcie wykonane w latach 1935-1943.
GRH Osiemnasty Kołobrzeski 