Data i miejsce urodzenia: 1915r., Chabarowsk, Cesarstwo Rosyjskie.
Narodowość: Polak.
Wykształcenie: Brak danych.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Mieszkał w ZSRR, prawdopodobnie w Chabarowsku.
1935-1938 służba w Armii Czerwonej.
1938r. – udział w walkach nad Jeziorem Chasan.
06.1941r. – zmobilizowany do służby w Armii Czerwonej przez Chabarowski KWK.
Służył w Armii Czerwonej do lipca 1943r.
Od 05.07.1943r. w WP.
Szeregowiec, 2pp.
Udział w bitwie pod Lenino:
Szeregowiec, celowniczy rusznicy przeciwpancernej (?), 2 pp.
Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za zasługi bojowe” (na jego podstawie nadano ostatecznie medal „Za odwagę”):
„[Dopisano:]Szeregowy Kongiel w walkach 12.10.43r. pod wsią Połzuchino [tak w oryginale]
W czasie natarcia celnym ogniem z rusznicy przeciwpancernej unieszkodliwił niemieckie działo przeciwpancerne, zastrzelił artylerzystę[-]niemca [tak w oryginale], a pozostałych zmusił do ucieczki, rzuciwszy w nich kilka granatów. Z powodu niemożności wykorzystania, działo przeciwpancerne zostało przez Kongla wysadzone.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Po bitwie prawdopodobnie przeniesiony do innej jednostki.
Prawdopodobnie po wojnie mieszkał w Chabarowsku.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Brązowy medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;
Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Rany i kontuzje: Brak danych.
Data i miejsce śmierci: Brak danych (prawdopodobnie między 1982 a 1985r.).
Dodatkowe informacje:
Karta ewidencyjna odznaczeń zagranicznych zawiera adnotację o przesłaniu brązowego medalu „Zasłużonym…” do Chabarowskiego KWK w 1982r. Sugeruje to, że a)Jerzy Kongiel nie otrzymał medalu 11.11.1943r. (co wskazuje na służbę poza 1DP); b)Jerzy Kongiel żył jeszcze w 1982r.
Brak informacji o odznaczeniu Orderem Wojny Ojczyźnianej w 1985r. Wskazuje, ze prawdopodobnie umarł wcześniej.
„Kapral Kowal W. A. uczestniczył w walkach 12-13 października 1943 w rejonie wsi Trigubowo – Lenino[.] W czasie walki umiejętnie kierował ogniem i działaniami swojej drużyny[,] osobistym przykładem męstwa, podnosząc ducha bojowego żołnierzy. Ogniem drużyny odparto dwa kontrataki i zniszczono 2 karabiny maszynowe przeciwnika razem z ich załogami[.]”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Brak danych.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;
Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
28.05.1943r. – przekazany przez Kujbyszewski Punkt Etapowy dodyspozycji Moskiewskiego Okręgu Wojskowego, skierowany do obozu Diwowo (Sielce nad Oką).
Od 01.06.1943r. W WP.
Szeregowiec, starszy jezdny kompanii moździerzy, 1 batalion, 3pp.
Udział w bitwie pod Lenino:
Szeregowiec, starszy jezdny kompanii moździerzy, 1 batalion, 3pp.
Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę”:
„Szeregowiec Kobuś w czasie bombardowania przez nieprzyjacielskie samoloty taboru kompanii moździerzy 13.10.1943r. w rejonie wsi Trigubowo dał się poznać jako odważny[,] wytrwały i [nieczytelne] żołnierzem[.] Kiedy dowodzący taborem szef kompanii został ranny i większość jezdnych zostało zabitych lub rannych[,] szeregowiec Kobuś przeją dowodzenie taborem i nie bacząc na ogień przeciwnika zdołał uratować całą broń znajdującą się w taborze, przeprowadzić w porządku tabor i zapewnić kompanii amunicję.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Po bitwie dalej służył w 3pp.
Awansowany do stopnia starszego sierżanta.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Krzyż Walecznych;
Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały”;
Brązowy medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.
Rany i kontuzje: Brak danych.
Data i miejsce śmierci: Brak danych.
Dodatkowe informacje:
Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF oraz książkę „Trzeci Berliński” M. Kałłaura.
Dodatkowe zdjęcia:
Franciszek Kobus na liście Kujbyszewskiego WPP pod numerem 1158 jako przekazany do Obozu MWO w Diwowie (stacja kolejowa dla Sielc nad Oką).
„Kanonier Kiziak Stanisław I. w walkach 12-13 października 1943 roku w rejonie wsi Mojsjejewo, dał się poznać jako śmiały, dobrze znający swoją specjalizację zwiadowca.
Znajdując się przez cały czas walki w pierwszoliniowych szeregach nacierającej piechoty[,] wykrył trzy dobrze zamaskowane punkty ogniowe przeciwnika[,] swoim ogniem uniemożliwiające naszej piechocie przemieszczanie się naprzód. Dzięki jego oznaczeniu celów[,] na czas przekazanych baterii[,] punkty ogniowe zostały zniszczone[,] co dało możliwość przemieszczania się naprzód.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Brak danych.
Po wojnie prawdopodobnie mieszkał na Opolszczyźnie.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Medal „Za długoletnie pożycie małżeńskie” – 2.11.1999r. (?)
Rany i kontuzje: Brak danych.
Data i miejsce śmierci: Brak danych.
Dodatkowe informacje:
Informacja o służbie w Armii czerwonej jest niepotwierdzona – wg materiałów CAMO RF w 1940r. Został powołany do służby w 17ps Stanisław Iosifowicz Kiziak, brakuje jednak danych, by stwierdzić z całą pewnością, ze chodzi o tę samą osobę.
Na Cmentarzu Komunalnym w Radomiu pochowany jest Stanisław Kiziak zmarły 09.04.1995r., z datą urodzenia 1918r. Nie udało się ustalić czy chodzi o tę samą osobę.
Na poniższym dokumencie figuruje jako odznaczony Stanisław Kiziak syn Józefa. Może, choć nie musi, chodzić o tę samą osobę. Tylko na tej podstawie wysuwam teorię dotyczącą zamieszkiwania na Opolszczyźnie:
Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za zasługi bojowe” (na jego podstawie nadano ostatecznie medal „Za odwagę”):
„Szeregowiec Kac Ch.Ju. brał udział w walkach 12 i 13.10.43r. w rejonie wsi Tregubowo-Lenino, wyniósł na sobie z pola walki 22 rannych w bezpieczne miejsce celem ewakuacji na tyły.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Po bitwie awansowany do stopnia kaprala i mianowany instruktorem sanitarnym, dalej służył w 3pp.
Poległ 13.09.1944r.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Złoty medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – pośmiertnie (?);
Brązowy medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;
Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Rany i kontuzje: 13.09.1944r., rana śmiertelna.
Data i miejsce śmierci: 13.09.1944r., Warszawa.
Dodatkowe informacje:
Pierwotnie pochowany na południowym kraju Antonówki koło Rembertowa.
Data i miejsce urodzenia: 1918r., Wielkopole (obecnie rajon Jaworowski, Obłast Lwowska, Ukraina)
Narodowość: Ukrainiec (?).
Wykształcenie: Brak danych.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Od 18.06.1943r. W WP.
Szeregowiec, telefonista, 2 batalion (?), 2pp.
Udział w bitwie pod Lenino:
Szeregowiec, telefonista, 2pp.
Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę”:
„Szeregowy Kaftan W.F. w czasie walki 13 października 1943r. otrzymał polecenie od dowódcy plutonu naprawić uszkodzenia na linii łączności: dowódca pułku – dowódca 2 batalionu[.]
Na dobrze rozpoznanym przez przeciwnika terenie i pod silnym ogniem karabinów maszynowych i rusznic Kaftan W.F. przy oczywistym ryzyku dla życia 12 razy wychodził naprawiać linię łączności i szybko naprawiał ją, zapewniając tym samym nieprzerwaną łączność dowódcy pułku z batalionem.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Po bitwie prawdopodobnie został dowódcą drużyny łączności i został awansowany do stopnia kaprala.
Najprawdopodobniej po wojnie powrócił do ZSRR.
19.07.1945r. Zanotowano jego przybycie do 356zsp Armii Czerwonej.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Brązowy medal „Zasłużonym Na Polu Chwały”;
Order Wojny Ojczyźnianej I kl. – 06.04.1985r. – nadanie jubileuszowe;
Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Order Wojny Ojczyźnianej I kl. – 06.04.1985r. – nadanie jubileuszowe;
Rany i kontuzje: Brak danych.
Data i miejsce śmierci: Brak danych (po 1985r.).
Dodatkowe informacje:
We wniosku odznaczeniowym w rubryce „narodowość” wpisano „Ukrainiec”. Może się to wiązać z wcześniejszymi deklaracjami narodowościowymi. Może także wskazywać na pochodzenie z Kresów Wschodnich i/lub wcześniejszą służbę w Armii Czerwonej. Ponieważ w radzieckich źródłach zapisywany był jako Władimir Fiodorowicz, a w “Drugim Berlińskim” jako Włodzimierz syn Teodora (lub Wiktora), nie sposób jednoznacznie wskazać czy czuł się Polakiem czy Ukraińcem.
Data i miejsce urodzenia: 20.08.1908r., Karasie, Woj. Wileńskie (Obecnie Białoruś?)
Narodowość: Polak.
Wykształcenie: 1931r. – Szkoła podchorążych artylerii, Włodzimierz Wołyński.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
1939r. – udział w wojnie obronnej jako podoficer artylerii, trafił do niewoli niemieckiej.
Przetrzymywany w obozie jenieckim w Prusach Wschodnich zbiegł na terytorium zajęte przez ZSRR w 1940 lub 1941r.
Deportowany na Syberię.*
Od 01.06.1943r. Ponownie w WP.
Dowódca plutonu dowodzenia, 2. bateria, 1pal.
Udział w bitwie pod Lenino:
Starszy ogniomistrz, dowódca plutonu dowodzenia, 2. bateria, 1pal.
Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę”:
„Starszy ogniomistrz Karaś A. W. w czasie walki 12-13 października w rejonie wsi Moisiejewo pod nieprzerwanym ogniem przeciwnika przygotował pozycję ogniową do strzelania na wprost.
Kierował ogniem baterii. Pod jego dowództwem bateria zniszczyła dwa ręczne karabiny maszynowe i rozproszyła grupę przeciwnika do 20 ludzi.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
w 1944r. awansowany do stopnia porucznika.
2.06.1944r. – 25.04.1945r. – porucznik, dowódca baterii sztabowej, 1pal.
W 1pal służył do końca wojny.
Po 09.05.1945r., w stopniu kapitana, był pierwszym zastępcą szefa sztabu 1pal.
Po 1946r. był dowódcą 22pal (dokładna data nieznana, między 1947 a 1957r.)
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Krzyż Grunwaldu (IIIkl?) – dwukrotnie(?)
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari (?)
Krzyż Walecznych (?)
Radzieckie:
Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Rany i kontuzje: Brak danych.
Data i miejsce śmierci: 20.10.1988r., Warszawa.
Dodatkowe informacje:
*Według informacji z nagrobka.
Żonaty z Haliną Lewandowską-Karaś (1918-1971), w czasie wojny członkinią AK.
Pochowany na cmentarzu Warszawa-Wesoła.
Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF, książki „Początek drogi. Lenino” A. Srogi, Informacji przekazanych przez Panią Małgorzatę Chyży i książkę „1. Berliński Pułk Artylerii Lekkiej” E. Kospath-Pawłowskiego.
W ankietach podawać miał udział w obronie Westerplatte. Brak jednak jakichkolwiek dowodów na jego udział w tych walkach.
Dodatkowe zdjęcia:
Nagrobek Aleksandra Karasia (dzięki uprzejmości p. Małgorzaty Chyży).
Zastępca dowódcy plutonu ds. polityczno-wychowawczych, 2. pluton, 6. kompania, 3pp.
Udział w bitwie pod Lenino:
Kapral, zastępca dowódcy plutonu ds. polityczno-wychowawczych, 2. pluton, 6. kompania, 3pp.
Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za zasługi bojowe” (na jego podstawie nadano ostatecznie medal „Za odwagę”):
„W czasie natarcia 12-13 października 1943 w rejonie wsi Trigubowo-Lenino pełnił obowiązki podoficera ds. polityczno-wychowawczych. Przed natarciem obszedł transzeje, sprawdził broń, rozmawiał prawie z każdym żołnierzem, dodając im otuchy do walki. W czasie natarcia na lewej flance nieprzerwanie strzelał niemiecki rkm. Kabat kilkoma seriami z automatu zmusił ten rkm do milczenia, co dało możliwość dalszego ruchu plutonu naprzód. Następnie trafiono na pojedyncze wystrzały niemieckiego snajpera[,] od kul którego zaczęli padać nasi żołnierze. Kabat wykrył jego miejsce i swoim ogniem zmusił go do zamilknięcia. Będąc rannym i upadłszy na ziemię w dalszym ciągu wzywał żołnierzy do dalszego podążania naprzód.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Brak danych.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Rany i kontuzje: Ranny pod Lenino, prawdopodobnie 13.10.1943r..
Data i miejsce śmierci: Brak danych.
Dodatkowe informacje:
W książce „Początek drogi. Lenino” A. Srogi na jednym ze zdjęć przedstawiających rannych w szpitalu w Moskwie wymieniony jest m.in. żołnierz nazwiskiem Kabat. Ponieważ jednak zdjęcie przedstawia żołnierzy 1pp, założyć należy, że chodzi o inną osobę.
„Snajper Zelewski w walce 13 października 1943r. pod wsią Trygubowo otrzymał rozkaz niszczyć niemieckie punkty ogniowe, które nieprzerwanym ogniem utrudniały przemieszczanie się kompanii naprzód[.] zadanie wykonał. Załoga wrogich ckm skłądająca się z 4 żołnierzy i 2 niemieckich snajperów padło od ognia Zelewskiego. Oprócz tego zabił jeszcze 5 niemieckich żołnierzy. Punkty ogniowe przeciwnika umilkły. W czasie ataku jako pierwszy wyskoczył z okopu w kierunku pozycji przeciwnika. Spod ognia przeciwnika Zelewski wyniósł 3 rannych żołnierzy w bezpieczne miejsce.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Po bitwie pozostawał w 3pp.
W 1944r. awansowany do stopnia kaprala.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Krzyż Walecznych;
Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;
Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino – patrz wyżej.
Rany i kontuzje: Brak danych.
Data i miejsce śmierci: Brak danych.
Dodatkowe informacje:
Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF oraz książkę „Trzeci Berliński” M. Kałłaura.
Data i miejsce urodzenia: 10.10.1920r., Drohobycz.
Narodowość: Polka.
Wykształcenie: Brak danych.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Prawdopodobnie deportowana z rodziną w głąb ZSRR w 1940r.
1940r. – 1942r. – robotnica, Kołchoz “Nowyj Put’”, Sosna (może chodzić o miejscowość w Kazachstanie w Obłasti Kostanajskiej);
1942r. – 1943r. kierownik działu, Rajpotrebsojuz (rejonowa spółdzielnia spożywców), Burowoje (nazwa miejscowości wzięta z katalogu IPN, prawdopodobnie zniekształcona przy przepisywaniu);
Od 15.07.1943r. w WP
Szef kompanii, Samodzielny batalion kobiecy, 1DP
Udział w bitwie pod Lenino:
Starzy strzelec, szef kompanii, Samodzielny batalion kobiecy, 1DP.
Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za zasługi bojowe” (na jego podstawie nadano ostatecznie medal „Za odwagę”):
„13 października 1943r. około 17:00 starszy strzelec Diuk Jadwiga została wysłana celem nawiązania łączności do 2. batalionu 2pp w rejonie Połzuch.
Znalazłszy się razem z batalionem pod nasilonym bombardowaniem z powietrza [ze strony] do 40 bombowców przeciwnika bezpośrednio na wschód od Połzuch i widząc dużą liczbę rannych, st. strzelec Diuk, nie szczędząc życia, pod trwającym bombardowaniem, ogniem artylerii i moździerzy przeciwnika, osobiście opatrzyła i wyniosła z pola bitwy 17 (siedemnastu) ludzi rannych żołnierzy i podoficerów 2 batalionu 2pp.
Nie mając przy sobie żadnych środków opatrunkowych wykorzystała do opatrywania swoją bieliznę i koszule samych rannych, drąc je na pasy.
Dopiero gdy zrobiła wszystko co możliwe dla uratowania życia wyniesionych przez nią rannych, powróciła do kompanii fizylierek, która znajdowała się w bezpośredniej rezerwie dowódcy przy punkcie dowodzenia Dywizji.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Po bitwie – szef kancelarii sztabu 1DP.
Następnie w sztabie 3DP.
Służbę wojskową zakończyła w 1946r. w stopniu starszego sierżanta.
Od 1947r. – pracownik umysłowy, Związek Rewizyjny Spółdzielni RP, Lublin.
Od 1948r. – dyrektor biura w CRS “Samopomoc Chłopska”, Warszawa.
1952r. – 1970r. kierownik działu kadr i członek zarządu w ZSS “Społem” w Warszawie.
Od 1970r. – wiceprezes zarządu w ZSS “Społem” w Warszawie.
Od 1972r. – prezes Zarządu ZSS “Społem” w Warszawie (do 1975r.).
1975r. – 1981r. – wiceminister rynku wewnętrznego i usług.
1976r. – 1985r. – posłanka na Sejm PRL.
W okresie późniejszym m.in. prezes Polsko-Polonijnej Izby Przemysłowo-Handlowej „Interpolcom” oraz członek rady nadzorczej Expolco Holding SA.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Order Sztandaru Pracy I klasy;
Order Sztandaru Pracy II klasy;
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski;
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari;
Złoty Krzyż Zasługi;
Srebrny Krzyż Zasługi – 08.07.1954r. – za zasługi w pracy zawodowej w dziedzinie handlu wewnętrznego;
Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;
Brązowy medal „Zasłużonym na Polu Chwały”;
Medal 10-lecia Polski Ludowej – 1955r.;
Medal 30-lecia Polski Ludowej – 1974r.;
Medal 40-lecia Polski Ludowej – 1984r.;
Medal „Za Warszawę 1939–1945”
Medal „Za Odrę, Nysę, Bałtyk”;
Medal „Za udział w walkach o Berlin”;
Krzyż Bitwy pod Lenino;
Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” – 1976r.;
Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” – 1970r.;
Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” – 1967r.;
Odznaka pamiątkowa 1DP;
Odznaka Grunwaldzka;
Medal „Zasłużony Działacz Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej” – 1989r.;
Złota odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” – 1965r.;
Złota odznaka „Za pracę społeczną dla miasta Krakowa” – 1965r.;
Odznaka honorowa „Za zasługi w rozwoju województwa koszalińskiego” – 1969r.;
Honorowa Odznaka Miasta Łodzi – 1978r.;
Radzieckie:
Medal „Za Odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej);
Medal „Za wyzwolenie Warszawy”;
Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;
Medal „Trzydzieści lat zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” – 1975r.;
Medal „Czterdzieści lat zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” – 1985r.;
Rany i kontuzje: Brak danych.
Data i miejsce śmierci: 10.08.2008r., Warszawa.
Dodatkowe informacje:
Po wojnie wyszła za mąż za Leona Łokkaja, oficera MW.
Członek PZPR w latach 1975-1981.
Członek ZBoWiD.
Członek TPPR.
Wiceprezes ZG ZBoWiD w latach 1974-1985.
Wiceprzewodnicząca ZG TPPR 1974-1983.
Od 1983r. W KR TPPR.
Pochowana na Powązkach Wojskowych.
Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF, książki „Początek Drogi. Lenino” A. Srogi i „Szłyśmy znad Oki” I. Drzewieckiej oraz źródła internetowe:
GRH Osiemnasty Kołobrzeski 