Data i miejsce urodzenia: 1920r.(1910r.), powiat Będzin, woj. Śląskie
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Gimnazjum w Brodach, matura w 1939r.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Do ZSRR trafił w nieznanych okolicznościach, Alojzy Sroga zdaje się jednak sugerować, że nie wiązało się to z wywozem do łagru (choć byłoby to dziwne biorąc pod uwagę losy jego ojca – patrz „dodatkowe informacje”), wspominając, że był m.in. poszukiwaczem złota i w Sielcach paradował w bardzo eleganckich wysokich butach, które dzięki temu zakupił. Gdzie indziej Sroga podaje, że Krotke -Kochanowski przebywał w północnych rejonach ZSRR.
W WP od 06.1943r.
Plutonowy, szef kompanii, 2 kompania CKM, 1pp.
Następnie skierowany na szefa kompanii do 6 kompanii strzeleckiej, gdzie zwrócił uwagę aparatu polityczno-wychowawczego jako wykształcony i oczytany. W efekcie skierowany do 5 kompanii strzeleckiej na zastępcę dowódcy ds. polit.-wych.
Udział w bitwie pod Lenino:
Plutonowy podchorąży, zastępca dowódcy ds. polit-wych. , 5 kompania strzelecka, 1pp.
Z wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej II kl. (na jego podstawie nadano ostatecznie Order Wojny Ojczyźnianej I kl.):
„W walce 12 i 13 października 1943r. pod Lenino jako zastępca dowódcy kompanii ds. politycznych, dał wzór bezprzykładnej odwagi i umiejętnego dowodzenia swoim pododdziałem. W czasie ataku na okopy przeciwnika był jednym z pierwszych, którzy wdarli się na niemieckie pozycje. Kochany przez wszystkich żołnierzy[,] był dla nich przykładem nieustraszoności. Został śmiertelnie ranny w czasie natarcia na wieś Trygubowo i pozostał na posterunku bojowym do ostatniej minuty życia.”
Ranny siedmioma odłamkami – w prawe płuco, prawą rękę i obie nogi.
Uznany za zmarłego z upływu krwi po zranieniu; jego dokumenty zabrał por. Henryk Różański, szef sztabu 3 batalionu.
Nieprzytomny dostał się do niewoli.
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
„Pośmiertnie” awansowany do stopnia porucznika (przed 30.09.1943r.).
Odzyskał przytomność 13.0.1943r. Już w niewoli niemieckiej.
Dzięki operacji przeprowadzonej w warunkach polowych przez jeńca – radzieckiego oficera-lekarza, uniknął amputacji nogi.
Przebywał początkowo w obozie na terenie Estonii, potem w Muehlberg nad Łabą (Stalag IVB),
23.04.1945r. – Wyzwolony z obozu przez Armię Czerwoną, powrócił do Polski.
Przez 10 lat po wojnie wielokrotnie przechodził operacje w związku z komplikacjami po ranach pod Lenino.
Zamieszkał w Warszawie.
W latach 70. był wiceprezesem Związku Spółdzielni Inwalidów.
W 1994r. Był prezesem Zarządu Głównego Związku Inwalidów Wojennych RP.
Działał w Kole Przyjaciół Brodów – brał m.in. udział w III Zjeździe w Wiśle w 1995r.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (po wojnie);
Krzyż Walecznych (pośmiertnie) – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;
Radzieckie:
Order Wojny Ojczyźnianej I kl. (posmiertnie) – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Rany i kontuzje:
12.10.1943r. Ciężko ranny odłamkami w klatkę piersiową, prawą rękę i obie nogi.
Data i miejsce śmierci: 14.10.1996r., Warszawa (?)
Dodatkowe informacje:
We wniosku i rozkazach figurował jako „hrabia Krotke-Kochanowski” (w radzieckiej wersji jako Jan graf Krotke-Kochanowski) – jak podaje Alojzy Sroga, prawdopodobnie ktoś źle odczytał „chor.” jako „hr.”, co w połączeniu z podwójnym nazwiskiem spowodowało całe zamieszanie.
Był synem leśniczego, byłego oficera 1ppleg. Gustawa Kochanowskiego (syna Franciszka, ur. 01.03.1887r.), który przyjął nazwisko żony (Krotke), by uniknąć poboru do armii austro-węgierskiej. Gustaw Krotke-Kochanowski został zamordowany w Kijowie przez NKWD.
Według Alojzego Srogi miał „metr dziewięćdziesiąt dwa wzrostu, sto siedem kilo wagi.” Gdzie indziej tenże podaje, że podczas pobytu w ZSRR nosił brodę, co po przybyciu do Sielc sprawiło, że brano go kilkukrotnie za szpiega.
Nagrał relację z pobytu w ZSRR, udziału w bitwie i pobytu w niewoli niemieckiej dla Archiwum Historii Mówionej Ośrodka „Karta” (sygnatura AW_I_0527).
Przygotowano w oparciu o dane CA MO RF i książkę “Początek drogi. Lenino.” Alojzego Srogi.
Data i miejsce urodzenia: 1919r., wieś Płotycz Mała, województwo Tarnpolskie (obecnie Płotycza)
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Brak danych.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Zmobilizowany do Armii Czerwonej w 1942r. W Szatrowie (nie udało się ustalić o którą miejscowość o tej nazwie chodzi).
Od 1.06.1943r. W Wojsku Polskim.
Szeregowiec, celowniczy KM 9 kompanii 1pp.
Udział w bitwie pod Lenino:
Szeregowiec, celowniczy KM 9 kompanii 1pp.
Z wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej II klasy (na jego podstawie nadano ostatecznie Order Wojny Ojczyźnianej I klasy):
„W bojach o wieś Trygubowo 12/X 1943r. w chwili silnego kontrataku przeciwnika wytworzyła się napięta sytuacja, groził odwrót naszych żołnierzy. W tym momencie w wąwozie ustawiono dwa karabiny maszynowe, zadaniem których było udaremnić przemieszczanie wroga. Kisiel był celowniczym jednego z tych karabinów i nie bacząc na silniejszy ostrzał[,] razem z zastępcą dowódcy kompani, [chorążym Wilhelmem] Lustigiem prowadził nieprzerwany ogień ostrzeliwując uparcie niemieckich fizylierów.
Poległ przy wypełnianiu tego zadania.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Poległ 12.10.1943r. W rejonie Trygubowa.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Order Wojny Ojczyźnianej I kl. (pośmiertnie) – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (parz wyżej).
Rany i kontuzje:
12.10.1943r. (rana śmiertelna).
Data i miejsce śmierci: 12.10.1943r., rejon Trygubowa
Dodatkowe informacje:
Na liście strat jako najbliższa rodzina figuruje siostra Anna Czepina zamieszkała w Płotyczy Małej.
We wniosku odznaczeniowym znajduje się niespotykana informacja o braku adresu domowego.
Data i miejsce urodzenia: 21.11.1907r., wieś Dworiec (Dworzec), Rejon Łuniniecki, Gubernia Mińska, Cesarstwo Rosyjskie
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Cywilne:
1921r. – 7 klas szkoły powszechnej .
Wojskowe:
05.1926r. – 09.1929r. – 12. Ulianowska Szkoła Kadry Dowódczej Piechoty im. W. I. Lenina, Dwukrotnie Odznaczona Orderem Czerwonego Sztandaru.
03.1947 – 03.1948r. – Akademia Sztabu Generalnego im. Woroszyłowa.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Po śmierci rodziców (zamordowanych w czasie rewolucji lub wojny domowej) trafił do sierocińca.
1921 – 1923r. – służba w Armii Czerwonej (zgłosił się na ochotnika) – czarwonarmista, kurier oddziału zaopatrzenia Północno-Kaukaskiego Okręgu Wojskowego.
Od 14.10.1926r. Powtórnie w Armii Czerwonej. Pierwotnie jako kursant w Saratowskiej Szkole Piechoty, następnie w 12UKPSz im. W. I. Lenina.
Po ukończeniu szkoły dowódczej we wrześniu 1929r. Skierowany do 81 DS.
09.1929r. – Służba w 81DS na stanowisku dowódcy plutonu.
Od 01.1931r. – Dowódca plutonu, 241 pułk strzelecki.
Od 04.1932r. – dowódca kompanii, 242ps.
Od 04.1934r. – naczelnik szkoły pułkowej 241 ps; następnie na stanowisku dowódcy batalionu i szefa sztabu pułku.
Od 03.1936r. – dowódca batalionu szkolnego 242 ps.
09.09.1939r. – Aresztowany przez organa NKWD, zwolniony z wojska.
18.03.1939r. – zwolniony z aresztu, przywrócony do służby w Armii Czerwonej; dowódca batalionu strzeleckiego 5 ps, 2 DS.
09.1939r. – udział w działaniach na terytorium Polski
11.1939r. – dowódca batalionu 49ps, 50DS, Białystok.
Udział w wojnie radziecko-fińskiej w szeregach 50DS, walki pod Wyborgiem.
Od 06.1940r. – szef sztabu, 49 ps.
Udział w walkach w czerwcu-lipcu 1941r. Pod Mołodecznem i Ziembinem.
Od 07.1941r. – szef sztabu 57 pzmot. (po włączeniu 49ps w skład 57DP został on przeformowany w 57pzmot.).
Udział w walkach pod Smoleńskiem.
Od 09.1941r. – Zastępca dowódcy pułku, 30ps, 64DS (następnie przemianowany na 30gps 7GDS).
Udział w walkach w obronie Moskwy.
Od 28.05.1942r. – podpułkownik, dowódca pułku, 14gps.
Od 16.09.1942r. – zastępca dowódcy 7GDS.
Od 06.11.142r. – dowódca dywizji, 397 DS.
Udział w walkach pod Demiańskiem.
27.11.1942r. – Ranny.
12.01.1943r. – zdjęty ze stanowiska za błędy w dowodzeniu dywizją.
13.01.1943r. – ranny.
Od 13.01 do 18.02.1943r. – leczenie w batalionie medycznym dywizji.
19.02 – 08.05.1943r. – w dyspozycji Rady Wojennej Frontu Północno-Zachodniego.
Od 09.05.1943r. W WP, pułkownik, zastępca dowódcy 1DP
Udział w bitwie pod Lenino:
Pułkownik, zastępca dowódcy 1DP.
Z wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej I klasy:
„Pułkownik Kiniewicz [tak w oryginale] otrzymał dowodzenie pierwszym rzutem dywizji w walkach 12-13.X.1943r.
Z powodu działań przeciwnika, silnego art.[yleryjskiego] ognia i bombardowań na lewej flance dywizji powstała sytuacja krytyczna, którą opanował pułkownik Kiniewicz, zebrawszy wokół siebie około 120 żołnierzy, z pomocą których, dzięki wzorowej odwadze odparł niemiecką kontrakcję i wyrównał sytuację, przechodząc następnie, z tąże grupą, w zakończone sukcesem natarcie.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
25.12.1943r. – mianowany szefem sztabu 1KP.
02. – 04.1944r. – p.o. szefa sztabu 1AWP.
Od 27.04.1944r. do 05.1945r. – dowódca 4DP.
Od 14.09.1944r. – dowódca garnizonu Warszawa-Praga
12.11.1944r. – Awans do stopnia generała brygady.
05.1945r. – 30.11.1946r. – dowódca KBW.
25.05.1945r. – Awans do stopnia generała dywizji.
Od 03.1946r. – członek Państwowej Komisji Bezpieczeństwa.
11.1946r. – odwołany z WP w związku z oskarżeniami o naduzycia, powrócił do ZSRR.
03.1947 – 04.1948r. – kurs Akademia Sztabu Generalnego im. Woroszyłowa.
05.1948r. – zastępca dowódcy Korpusu, 65KS, Primorski Okręg Wojskowy.
Od 09.1949r. – zastępca dowódcy 5 Gwardyjskiej Armii Zmechanizowanej.
Od 16.03.1950r. Oddelegowany powtórnie do WP, wyznaczony dowódcą Krakowskiego Okręgu Wojskowego.
Od 01.1954r. – w dyspozycji Głównego Zarządu Kadr Armii radzieckiej, powrót do ZSRR.
17.02.1954r. – zwolniony z wojska ze względu na stan zdrowia. Osiadł w Warszawie.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Krzyż Kawalerski Orderu Virtuti Militari (11.05.1945r.);
Order Krzyża Grunwaldu II klasy (1946r.);
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1945r.);
Order Krzyża Grunwaldu III klasy (1945r.);
Krzyż Walecznych (11.11.1943r.) – za działania w bitwie pod Lenino;
Złoty Krzyż Zasługi – 16.02.1946r. (za zasługi w organizacji KBW);
Złoty Krzyż Zasługi – 1948r;
Złoty medal „Zasłużonym na Polu Chwały” (dwukrotnie);
Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały” ;
Medal „Za udział w walkach o Berlin” (1966r.)
Medal „Za Warszawę” (1946r.);
Medal „Za Odrę, Nysę, Bałtyk”;
Srebrny medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1968r.);
Brązowy medal „Siły Zbrojne w służbie ojczyzny” (1951r.).
Radzieckie:
Order Lenina (1951r.) – za wysługę 25 lat (?);
Order Czerwonego sztandaru (11.10.1968r.) – nadanie rocznicowe w związku z rocznicą bitwy pod Lenino;
Order Czerwonego sztandaru (06.05.1946r.) – za wysługę 20 lat (?);
Order Czerwonego sztandaru (05.03.1945r.) – Jako dowódca 4DP, Za walki w rejonie Mirosławca* 11.02.1945r.;
Order Czerwonego sztandaru (29.06.1945r.) – według danych CAMO RF może to być zdublowane nadanie z 07.01.1942r., gdyż do rozkazu załączony jest ten sam wniosek odznaczeniowy. Na zdjęciu wykonanym po 1951r. Gen. Kieniewicz ma tylko 5, nie 6 Orderów Czerwonego Sztandaru;
Order Czerwonego sztandaru (07.01.1942r.) – Za walki pod Mołodecznem, gdzie 57ps, osłaniając odwrót dywizji, zadał przeciwnikowi znaczne straty, Kieniewicz jako szef sztabu dowodził jednocześnie 2 batalionem; walki o Ziembinem, gdzie będąc 15 dni w okrążeniu pułk zadał przeciwnikowi znaczne straty, następnie wychodząc z okrążenia z niewielkimi stratami, Kieniewicz dowodził osobiście 3 batalionem na pierwszej linii, osobiście zastrzelił dwóch żołnierzy wroga, przy wyjściu z okrążenia organizował rozpoznanie; walki na kierunku kurskim gdzie dowodził 30gps, zadając przeciwnikowi znaczne straty, oraz za walki pod Moskwą.
Order Czerwonego sztandaru (07.04.1940r.) – za działania w wojnie radziecko-fińskiej;
Order Suworowa II klasy (29/31.05.1945r.) – Jako dowódca 4DP, za forsowanie Odry, Starej Odry i Kanału Hohenzollernów, gdzie sprawnie dowodził, nierzadko będąc na pierwszej linii;
Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (11.11.1943r.) – za działania pod Lenino (patrz wyżej);
Order Czerwonej Gwiazdy (03.11.1944r.) – za wysługę 15 lat;
Medal „Za obronę Moskwy” – 12.12.1944r.;
Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;
Medal „XX lat zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;
Medal „Za zdobycie Berlina”;
Medal „Za wyzwolenie Warszawy”;
Medal „30 lat Radzieckiej Armii i Marynarki”;
Medal „50 lat Sił Zbrojnych ZSRR”;
Medal „800 lat Moskwy”.
Rany i kontuzje:
27.11.1942r. (lub 6.11.1942r.) – rana lekka;
13.01.1943r. – ranny odłamkiem, rana ciężka.
Data i miejsce śmierci: 03.05.196r., Warszawa
Dodatkowe informacje:
Według opisu Alojzego Srogi – potężny (co odnosiło się zapewne bardziej do tuszy niż wzrostu), a przy tym o sprężystych ruchach, mówiący „ogromnie śpiewnie”, używał często powiedzenia „szałder-bałder”, którym określał wszelki bałagan.
W radzieckich materiałach powtarza się kilkukrotnie forma nazwiska „Kiniewicz”. Jest ona również powtórzona we wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej podpisanym przez gen. Berlinga.
Był członkiem WKP(b) od 1931r.
Przygotowano w oparciu o materiały CA MO RF oraz książkę „Początek drogi. Lenino” A. Srogi.
*We wnioski figuruje nazwa Fridland-Pomorskij. Nazwa Frydląd Pomorski w odniesieniu do Mirosławca (niem. Maerkisch Friedland) pojawia się także w wydawanych żołnierzom 1AWP, gdzie z całą pewnością chodzi o Mirosławiec. Osobliwym zbiegiem okoliczności, tuż po wojnie nazwa „Frydląd Pomorski” odnosiła się do Debrzna, Mirosławiec zaś krótki czas oficjalnie nazwano Frydlądem Marchijskim, następnie, jeszcze w 1945r., nazwę zmieniono na Mirosławiec. Według wszelkich Danych, Debrzno zostało zdobyte w styczniu 1945r. bez udziału 1AWP, warto jednak podkreślić, ze 4DP bezpośredniego udziału w walkach o Mirosławiec nie brała. Data 11.02 zgadza natomiast się z datą wyzwolenia Mirosławca – 10.02.1945r.
Dodatkowe zdjęcia:
ok. 1955r.? (CA MO RF)ok. 1951-1960 (CA MO RF)ok. 1946-1950 (CA MO RF)Zdjęcie z ok. 1941-1943r. (CAMO RF)Zdjęcie z okresu służby w WP (CAMO RF)
Data i miejsce urodzenia: 1919r./1920r./1922r./1905r. Mława, Województwo Warszawskie.
Narodowość: Polak
Wykształcenie: Brak danych, prawdopodobnie średnie lub niepełne wyższe.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Przed wojną należał do aeroklubu, odbywał kurs pilota.
Członek Przysposobienia Wojskowego.
W 1939r. Mieszkał w Gdańsku.
W nieustalonych okolicznościach wywieziony wraz z ojcem do Kraju Ałtajskiego.
Pracował w Kołundze w Ałtajskim Kraju, prawdopodobnie jako cieśla, drwal lub robotnik budowlany.
Od czerwca 1943r. w WP.
27.08.1943r. – promocja oficerska, awans do stopnia chorążego.
24.09.1943r. Mianowany zastępcą dowódcy 2 batalionu 1pp batalionu do spraw polit.-wych.
Udział w bitwie pod Lenino:
Chorąży, zastępca dowódcy batalionu do spraw polit.-wych.
Z wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej II klasy (na jego podstawie nadano ostatecznie Order Wojny Ojczyźnianej I klasy):
„W walce pod Lenino 12 października 1943r. dał się poznać nie tylko jako odważny pracownik polityczny, umiejący poderwać żołnierzy do pełnej poświęcenia walki z wrogiem, ale także nieustraszony, obdarzony silną wolą dowódca. W ciężkiej minucie boju, kiedy z walki wyłączony został dowódca batalionu porucznik Zabłudowski nie bacząc na trudne warunki walki zastąpił dowódcę batalionu przeprowadził rozpoznanie i zapewnił umocnienie pozycji obserwacyjnych. Poległ na posterunku bojowym.”
„Z zaciśniętymi ustami, mrużąc oczy, strzela do wybranych celów jego [porucznika Wiszniewskiego] polityczny zastępca, chorąży Arkadiusz Zabłudowski. „Lotnik”, bo przecież przed wojną trenował na szybowcach, szkolił się na pilota… Arkadiusz mieszkał przez pewien czas w Gdańsku. Bardziej niż inni zna przerażające i dreszcz wzbudzające „heilowanie” brunatnych hitlerowskich kolumn. Zapamiętał walkę o polską pocztę, polskie listy i polskich listonoszy w Gdańsku.
Uwierzył programowi ZPP, zakochał się w wizji nowej Polski. Nie masz innej drogi do niej jak przez krew, bój, strzały.
Mierzy spokojnie, cierpliwie, jak kiedyś na strzelnicy PW, gdy zasłyną z sokolego oka i cierpliwej ręki.
Wizg kuli strzelca wyborowego.
Wiszniewski ogląda się na swego zastępcę.
– Arkadij, Arkadij… – szarpie jeszcze ciepłe, ale już martwe ciało Zabłudowskiego.”
Poległ 12.10.1943r.
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Poległ 12.10.1943r.
Pośmiertnie awansowany do stopnia porucznika.
Pochowany pierwotnie w Mojsiejewie.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Krzyż Srebrny Orderu Vrtuti Militari (pośmiertnie) – 11.11.1943r. – działania w Bitwie pod Lenino.
Radzieckie:
Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (pośmiertnie) – 11.11.1943r. – działania w Bitwie pod Lenino (patrz wyżej).
Rany i kontuzje:
12.10.1943r. – rana śmiertelna.
Data i miejsce śmierci: 12.10.1943r. W rejonie wsi Nikolenki.
Dodatkowe informacje:
Według „Początek drogi. Lenino” był wysoki, przystojny i koleżeński.
Zarówno okoliczności śmierci przedstawione we wniosku odznaczeniowym, jak i w książce Alojzego Srogi należy traktować ostrożnie, z dużą doza prawdopodobieństwa nie było bezpośrednich świadków jego śmierci.
W chwili śmierci Arkadiusza Zabłudowskiego, jego ojciec, Władysław, przebywał w Kułundze.
Rozbieżności w dacie urodzenia wynikają z faktu, ze każdy z dostępnych w CA MO RF dokumentów podaje inną datę. Najbardziej prawdopodobny wydaje się rok 1919, gdyż datę tę znajdujemy w dokumencie stricte polskim – wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej II klasy.
Opracowano na podstawie książki „Początek drogi. Lenino” Alojzego Srogi i materiałów CA MO RF.
Dodatkowe zdjęcia:
Karta ewidencyjna z CAMO RF
Lista strat. Arkadiusz Zabłudowski wymieniony pod numerem 10.
Lista oficerów do wykreślenia ze spisów w wojenkomatach (na pozycji 2)
GRH Osiemnasty Kołobrzeski 