Z wniosku odznaczeniowego na Order Wojny Ojczyźnianej II klasy:
„Szeregowy Szczepański w walce o wieś [dopisek: 13-X-43] Tregubowo ogniem rusznicy przeciwpancernej unieszkodliwił dwa średnie czołgi przeciwnika.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Brak danych.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Order Wojny Ojczyźnianej II klasy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Rany i kontuzje: Brak danych.
Data i miejsce śmierci: Brak danych.
Dodatkowe informacje:
Bezpartyjny.
Opracowano w oparciu o materiały CA MO RF.
Dodatkowe zdjęcia:
Józef Szczepański na liście rekrutów przekazanych przez Mański RWK do Krasnojarskiego WPP (CAMO RF).Józef Szczepański na liście rekrutów skierowanych przez Krasnojarski WPP do Obozów Sieleckich Moskiewskiego Okręgu Wojskowego (CA MO RF).
Data i miejsce urodzenia: 25.10.1923r., Moskwa, RSFSR, ZSRR.
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Cywilne: Brak Danych.
Wojskowe: Szkołą młodszych lejtnantów.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Przed mobilizacją był uczniem. Brak bliższych danych o szkole.
11.08.1941r. – zmobilizowany do Armii Czerwonej przez Baumanski RWK w Moskwie.
08.1941r. – 20.10.1941r. – Służba w 26 zapasowym pułku strzeleckim 12ZDS.
Od 20.10.1941r. Służba w 22 Brygadzie Powietrzno-Desantowej 9 Korpusu Powietrzno-Desantowego.
Służba w 1063ps 272DS.
W latach 1942-1943 – udział w walkach na Froncie Północno-Zachodnim.
Od czerwca 1943r. w WP.
Od 13.06.1943r. Podporucznik, dowódca kompanii rusznic przeciwpancernych 2pp.
Udział w bitwie pod Lenino:
Podporucznik, dowódca krppanc. 2pp.
Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy (na jego podstawie nadano ostatecznie Order Wojny Ojczyźnianej II klasy):
„Brał udział w walkach 12 i 13.10.43r. pod wsią Połzuchy.
Jako dowódca kompanii rppanc. powinien znajdować się w rezerwie dowódcy pułku.
Z własnej inicjatywy znajdując się na początku boju przy pierwszym batalionie, pomagając zastępcy dowódcy pułku majorowi Berkowiczowi dowodzić podrywaniem żołnierzy do ataku pod nieprzerwanym ostrzałem i bombardowaniem z powietrza.
Po przerwaniu pierwszej linii obrony przeciwnika otrzymał zadanie nawiązania łączności z 2 batalionem. Pod nieprzerwanym ogniem artylerii i ostrzałem snajperów ciągnął linię [kabel telefoniczny] z dwoma żołnierzami, a gdy zostali ranni sam poszedł na przedzie i łączność została nawiązana. Cały ten czas porucznik Feliński dawał przykład męstwa, odwagi, zimnej krwi i pokazał gotowość samopoświęcenia swojego życia dla wykonania zadania dowódcy pułku.
Nocą z 12 na 13 [października 1943r.] chodził na zwiady dla nawiązania łączności z sąsiadem z lewej strony [i] zetknął się z kontratakującą grupą przeciwnika i wziął udział w odparciu kontrataku. Rano powtórnie szedł na zwiady celem rozpoznania linii obrony przeciwnika [i] jego punktów ogniowych. Przekazawszy [?] cenne meldunki dowództwu [?] jednocześnie dociągnął łączność z drugim batalionem przyniósłszy ciężko rannego z pola walki (z ziemi niczyjej).”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Wkrótce po bitwie awansowany do stopnia porucznika.
Dowódcą krppanc. 2Pp pozostawał do lipca 1944r.
Prawdopodobnie w 1946r. powrócił do ZSRR.
Awans do stopnia majora przed 1958r.
Służba w 21 Zapasowej Brygadzie strzeleckiej Uralskiego Okręgu Wojskowego.
Zdemobilizowany 20.06.1979r. W stopniu pułkownika.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Brązowy medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.
Radzieckie:
Order Wojny Ojczyźnianej II klasy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej);
Order Wojny Ojczyźnianej II klasy – 06.04.1985r. – nadanie jubileuszowe z okazji 40. rocznicy zwycięstwa.
Medal „Za odwagę” – przed czerwcem 1943r. (dokumentacji odznaczeniowej nie odnaleziono)
Rany i kontuzje: Brak danych.
Data i miejsce śmierci: Po 1985r.
Dodatkowe informacje:
W ewidencji 26zps figuruje jako Rosjanin.
Jeszcze przed mobilizacją należał do komsomołu.
Alojzy sroga opisuje go jako młodego, eleganckiego, nieco nieśmiałego. Wspomina także, ze Feliński, choć pochodzący z polskiej rodziny, prawie nie znał polskiego, szybko jednak zaczął nadrabiać braki.
Dodatkowe zdjęcia:
Michał Feliński w spisie żołnierzy 26zps na pozycji 15, zapisany jako “Filiński”.
Data i miejsce urodzenia: 12.04.1915r., wieś Barsuki, Obwód Witebski, Cesarstwo Rosyjskie (obecnie w Rajonie Bracławskim Obwodu Witebskiego, Białoruś)
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Cywilne: Brak danych.
Wojskowe: Szkoła oficerska w latach 30.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
W Armii Czerwonej od 28.10.1937r.
Służba w 40ps.
Prawdopodobnie zwolniony do rezerwy pod koniec lat 30.
Ponownie zmobilizowany do Armii Czerwonej 4.08.1942r.
Służba w 2 samodzielnym batalionie strzeleckim 12brygady strzeleckiej w stopniu starszego lejtnanta.
Od 1.06.1943r. w WP.
Porucznik, zastępca dowódcy 2 batalionu 2pp.
Udział w bitwie pod Lenino:
Porucznik, zastępca dowódcy 2 batalionu 2pp do spraw liniowych (według wniosku odznaczeniowego – dowódca batalionu).
Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy (na jego podstawie nadano ostatecznie Order Wojny Ojczyźnianej II klasy):
„Uczestniczył w walkach 12-13 października 1943r. pod wsią Połzuchy.
Od samego początku natarcia znajdował się w szeregach nacierającego batalionu. Wijątkowo zimnokrwiście [w znaczeniu: rozsądnie i nie dając się ponieść emocjom] dowodził operacją zajęcia pierwszej linii transzei przeciwnika.
Pod jego bezpośrednim dowództwem grupa żołnierzy zarzuciła granatami DZOT [Drzewno-Ziemny Punkt Ogniowy]. i zdławiła ogień znajdującego się tam karabinu maszynowego, po czym otworzyła się dla piechoty możliwość przemieszczenia się naprzód.
Umiejętnie i mężnie działał podczas odpierania 5 kontrataków przeciwnika, inspirując żołnierzy i oficerów prezentując im osobisty przykład odwagi i heroizmu.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Po bitwie pozostawał na dotychczasowym stanowisku, następnie skierowany do sztabu 2pp.
Po 11.11.1943r. Otrzymał awans do stopnia kapitana.
Służba w 3DP
W 08.1944r. – dowódca 2 batalionu 2pp.
Poległ podczas forsowania Wisły.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.
Radzieckie:
Order Wojny Ojczyźnianej II klasy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Rany i kontuzje:
Ranny 08.09.1944r. podczas forsowania Wisły pod Dęblinem – rana śmiertelna.
Data i miejsce śmierci:08.09.1944r., Okolice Dęblina.
Dodatkowe informacje:
W marcu 1944r. wyróżniony pochwałą w rozkazie dowódcy 2pp wraz z zastępcą do spraw polityczno-wychowawczych, ppor. Szedrowiczem za zorganizowanie transportu części pododdziałów pułku z rejonu Smoleńska w rejon Berdyczowa.
Opracowano w oparciu materiałów CA MO RF oraz książek „Początek drogi. Lenino” Alojzego Srogi i “Drugi Berliński” A. Krajewskiego.
Dodatkowe zdjęcia:
Spis poległych. Kapitan Piotr Prygun na pierwszej pozycji, pod numerem 29.
Okoliczności zranienia Stanisława Cioka tak opisuje Alojzy Sroga w „Początek drogi. Lenino”:
„Stanisław Ciok, znajomek [Henryka] Skiby sprzed wojny, liczy lat czterdzieści dwa. Razem z młodymi darł się w „rodzinnej” 5 kompanii 2 pułku na stok wzgórza. Dostał kulą w kolano. Pomógł mu wyjść nieco do tyłu Jan Skotnicki.
Poczołgał się dalej sam, spoglądając co pewien czas na płonące Połzuchy.
Potem podnieśli go sanitariusze, wsadzili na wóz konny, z wozu – na samochód. Nadleciały samoloty. Tylko furczał od podmuchu bomb samochodowy brezent.
Niesie go teraz Skiba z innym kolegą na stół operacyjny.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Omyłkowo uznany za zmarłego, zawiadomienie o jego śmierci wysłano do jego Siostry zaraz po bitwie.
Po wyleczeniu rany, wrócił do służby w 2pp.
Podczas walk na Pradze odnowiła się rana spod Lenino.
04.1945r. – zdemobilizowany ze względu na stan zdrowia.
Po wojnie zamieszkał w Opaczu, pow. Piaseczno.
Pracował jako ogrodnik w Opaczu.
W latach 80., na emeryturze mieszkał w Warszawie przy ul. Szyszkowej.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Brak danych.
Rany i kontuzje:
12.10.1943r. ranny w kolano.
Data i miejsce śmierci: Brak danych.
Dodatkowe informacje:
Od 11.05.1973r. Członek ZBoWiD.
02.01.1985r. Otrzymał nową legitymację kombatancką, co oznacza, że żył przynajmniej do tej daty.
Opracowano na podstawie książki „Początek drogi. Lenino” A. Srogi oraz na podstawie dokumentu w zbiorach autora.
W latach 20. ukończył studia prawnicze w Wiedniu, uzyskując tytuł doktora praw.
Równolegle studiował w Wyższej Szkole Handlu Zagranicznego w Wiedniu , a także kierunki: biologia i antropologia na Uniwersytecie w Wiedniu.
Wojskowe: brak danych.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Po studiach powrócił do Polski w 1928r.
Praca w firmach ubezpieczeniowych i zagranicznych firmach handlowych, działalność w związkach zawodowych.
W latach 30. pełnił szereg funcji partyjnych w KPP – Sekretarz Komitetów Dzielnicowych w Warszawie, Członek KW KPP oraz Sekretarz Wydziału Propagandy KW KPP w Warszawie.
05.1935r. – 01.1936r. – osadzony w Berezie Kartuskiej za działalność polityczną.
01 – 05.1937r. – osadzony w Berezie Kartuskiej za działalność polityczną.
1939r. – ucieczka na terytorium okupowane przez ZSRR, działalność polityczna we Lwowie.
06.1941r. – ewakuowany do Samarkandy.
01.09.1941r. – powołany do służby w Armii Czerwonej.
Udział w Bitwie Stalingradzkiej.
1943r. – awans do stopnia majora.
1943r. – Starszy instruktor 7. oddziału wydziału politycznego Frontu Południowego (odpowiadał m.in. za propagandę skierowaną do Niemców).
Skierowany do WP w maju 1943r.
Od 10.05.1943r. W 1DP.
Oficer polityczny w Kwatermistrzostwie 1DP.
Oficer wydziału Oświatowego 1DP.
Zastępca dowódcy 1DP ds. polityczno Wychowawczych.
Udział w bitwie pod Lenino:
Major, zastępca dowódcy 1DP ds. polityczno Wychowawczych.
Z wniosku odznaczeniowego na Order Wojny Ojczyźnianej II klasy:
„Major Prawin brał aktywny udział w organizacji i wychowaniu dywizji od samego początku do ostatnich dni. Dzięki jego kierownictwu różnorakie elementy dywizji zjednoczyły się pod hasłem przyjaźni z ZSRR i walki z Niemcami i sprawdziły się w dniach walk pod Lenino.
W Walce pod Lenino 12 października 1943r. major Prawin umiejętnie wypełniał zadania bojowe Dowódcy Dywizji w celu organizacji przeprawy przez rzekę Miereję. Pod ogniem artylerii przeciwnika i nieprzerwanym bombardowaniem z powietrza dał przykład nieustraszoności i pogardy dla śmierci. Nie bacząc na zranienie w walkach 12. i 13 .X.1943r. Nieprzerwanie pozostawał na pozycjach pierwszoliniowych, organizując natarcie, kontrolując łączność między stanowiskami i wykonując najbardziej odpowiedzialne [wykreślone: z nich] [dopisane:]zadania dowództwa.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
1944r. – awans do Stopnia pułkownika.
Po wypadku we wrześniu 1944r. skierowany do słuzby państwowej.
1944-1945r. – Dyrektor departamentu w Ministerstwie Skarbu i dyrektor Departamentu Kolejnictwa w Ministerstwie Komunikacji.
Od 26.02.1945r. – Pełnomocnik Rządu przy 3Froncie Białoruskim, w Marcu 1945r. przejął administrację Warmii I Mazur.
23.03 – 11.1945r. – Pełnomocnik Rządu na Okręg Mazurski.
Od 11.1945r. – Szef Polskiej Misji Wojskowej w Berlinie.
1946r. – Awans do stpnia generała brygady.
Od 07.1950r. wiceprezes NBP
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski;
Order Sztandaru Pracy I klasy;
Złoty Krzyż Zasługi;
Krzyż Walecznych – 11.11.1943r., za działania pod Lenino;
Medal Zwycięstwa i Wolności;
Medal „Za Warszawę”;
Medal Dziesięciolecia Polski Ludowej.
Radzieckie:
Order Wojny Ojczyźnianej II klasy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej)
Order Czerwonej Gwiazdy – Rozkaz Frontu Południowego 51/N z 24.02.1943r. – Za efekty propagandy skierowanej do Niemców oraz umiejętne wykorzystywanie znajomości języka niemieckiego i znajomości realiów życia w Niemczech i krajach kapitalistycznych w redagowaniu ulotek i innych przekazów propagandowych skierowanych do Niemców podczas służby w 62 Armii i Wydziale Politycznym Frontu Południowego;
Medal „Za Obronę Stalingradu”.
Rany i kontuzje:
12.10.1943r. – ranny w lewą rękę.
09.1944r. – ranny w wypadku samochodowym.
Data i miejsce śmierci: 07.07.1957r., Świdry Małe, Powiat Otwock.
Dodatkowe informacje:
Od 1920r. członek austriackiego Związku Młodzieży Komunistycznej.
Od 1931r. Członek KPP.
Od 1939 lub 1940r. Członek WKP(b).
Jako Szef Polskiej Misji Wojskowej w Berlinie podejmował działania na rzecz odzyskania zagarniętych przez Niemców dóbr kultury polskiej, m.in. zorganizował zwrot licznych archiwaliów.
Żonaty z Anną z d. Passenstein. Mieli córkę Edytę, po wojnie wychowywali bratanka Anny, Daniela Passenta, późniejszego dziennikarza i dyplomaty (jego rodzice zginęli podczas okupacji niemieckiej).
GRH Osiemnasty Kołobrzeski 