Data i miejsce urodzenia: 1908r., Wysoczany, Rajon Łoźnieński, Obwód Witebski (obecnie Białoruś)
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Brak danych.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Służba w Armii Czerwonej od 1941r.
Ponownie zmobilizowany w 1941r.
1941r.- 03.1943r. – Kapitan, 82zapasowy pułk strzelecki.
W 11.1942r. Przez pewien czas pełnił służbę w 380 zapasowym pułku strzeleckim 42 Zapasowej Brygady Strzeleckiej.
06.03-28.05.1943r. – kapitan, 53 szkolny pułk strzelecki.
W WP od 06.1943r.
Kapitan, zastępca dowódcy 1 batalionu 2pp.
Udział w bitwie pod Lenino:
Kapitan, zastępca dowódcy 1 batalionu 2pp.
Z wniosku na medal „Za odwagę” (na jego podstawie nadano ostatecznie Order Wojny Ojczyźnianej I klasy):
„W walkach 12 i 13.10.1943r. będąc zastępcą dowódcy batalionu śmiało i zdecydowanie kierował działaniami drugiej kompanii[,] dowódca której opuścił szyki [tzn. najprawdopodobniej poległ lub został ranny i ewakuowany] na początku natarcia. Pod koniec drugiego dnia walk, otrzymawszy rozkaz do natarcia energicznie zorganizował grupę uderzeniową i odważnie poprowadził ją do natarcia. Kapitan Aleszkowski wypełnił rozkaz. W zajętej transzei poległ śmiercią walecznych.”
Według A. Srogi:
„[w nocy 13.10.1943r.]
W ręku dzierżą granaty, biegną rowami łączącymi. Trzeba jednak wyskoczyć z nich, przebiec kilkadziesiąt metrów odkrytym terenem.
– Za mną! – krzyczy kapitan [Oleszkowski].
Wyskakuje pierwszy. Trafia wprost w krzyżowy ogień cekaemu, który mają zaatakować. Dołącza się biegły ogień moździerzy. Ani mowy by wyskoczyć z okopu.
Żołnierze patrzą speszenie, zmartwieni.
„Zlikwidujemy tamte cholerne czupiradła.”
Jeden z nich wraca, by zameldować dowódcy batalionu o śmierci jego zastępcy.”
Poległ 13.10.1943r. Podczas próby odbicia Połzuch.
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Poległ 13.10.1943r. Pod Połzuchami.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Krzyż Walecznych (pośmiertnie) – 11.11.1943r., za działania pod Lenino
Radzieckie:
Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (pośmiertnie – 11.11.1943r., za działania pod Lenino (patrz wyżej)
Rany i kontuzje:
13.10.1943r. (rana śmiertelna).
Data i miejsce śmierci: 13.10.1943r. pod Połzuchami.
Dodatkowe informacje:
W niektórych radzieckich dokumentach figuruje także jako „Aleszkowski”.
Wsi wskazanej jako miejsce urodzenia nie udało się zidentyfikować. W niektórych dokumentach jako miejsce urodzenia figuruje także miasto Łoznańsk, prawdopodobnie jednak jest to błąd. Przypuszczalnie również tu chodzi o miasto Łoźna na Białorusi.
Był członkiem WKP(b).
Tak opisuje go Alojzy Sroga w „Początek drogi. Lenino”: „[…] wysoki mężczyzna o ostrych rysach, pochodzi z Witebszczyzny. Nieźle mówi po polsku. Jego ulubione słowo, różnie jednak akcentowane – raz stanowi pochwałę, raz przyganę – to „czupiradło”.”
Żonaty z Aleksandrą (nazwiska panieńskiego nie ustalono). W chwili śmierci jego żona zamieszkiwała w Stalińsku (obecnie Nowokuźnieck, Obwód Kemerowski, Federacja Rosyjska).
W dokumentach powtarzana jest też data śmierci 12.10.1943r.
Dodatkowe zdjęcia:
Arkusz ewidencyjny i fragmenty list strat; CA MO RF
1930-1932r. – instruktor sanitarny – 6 samodzielny batalion saperów.
25.12.1932r. – 5.01.1933r. – instruktor sanitarny – szkoła autotechniczna.
05.01.1933r. – kursant, jw. 1605
27.01.1933r.-10.1933r. – instruktor sanitarny – 6 samodzielny batalion saperów.
07.11.1935r.-? – lejtnant, dowódca plutonu, samodzielna kompania saperów 1 Dywizji Kaukaskiej.
? – dowódca plutonu szkolnego 9 kompanii saperów.
07.09.1937r.-06.1938r. – szef służby inżynieryjnej 26 kaukaskiego pułku strzelców górskich.
17.06.1938r. – zwolniony do rezerwy
17.07.1938r. – awans do stopnia starszego lejtnanta.
Przywrócony do słuzby w 1939r.
Złożył przysięgę wojskową 23.02.1939r.
16.12.1939r. – ? – naczelnik szkoły 21 samodzielnego batalionu inżynieryjnego.
Służba w Zakarpackim OW – szef dowództwa służby inżynieryjnej (?)
06.10.1941r. – awans do stopnia kapitana.
1943r. – Służba w 216 DS, 47 Armia.
30.04.1943r. – awans do stopnia majora.
Od 17.08.1943r. W WP.
Inżynier-major, szef służby saperskiej 1DP.
Udział w bitwie pod Lenino:
Inżynier-major, szef służby saperskiej 1DP.
Z wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej I klasy:
„Major Murżinskij w walkach 12-13.X.43r. Pod Lenino osobiście kierował budową przeprawy (przez rzekę Miereja), po której miały przejść czołgi. Nie zważając na intensywny ogień artylerii przeciwnika[,] przeprawa została zbudowana na czas, dzięki czemu czołgi wykonały postawione im zadanie bojowe. Major Murżinskij [nieczytelne] saperów swoim przykładem poległ na posterunku bojowym, jak mężny i wytrwały syn swojego ludu.”
Poległ 12.10.1943r. W rejonie Nikolenek
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Poległ 12.10.1943r.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Virtuti Militari V klasy (pośmiertnie) – 11.11.1943r. – za działania w bitwie pod Lenino.
Radzieckie:
Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (pośmiertnie) – 11.11.1943r. – za działania w bitwie pod Lenino (patrz wyżej).
Rany i kontuzje:
12.10.1943r. (rana śmiertelna)
Data i miejsce śmierci: 12.10.1943r. , Nikolenki
Dodatkowe informacje:
Na liście strat i w ewidencji jako miejsce urodzenie figuruje Kalinowska Cukrownia w rajonie Kalinowskim w Obłasti Winnica. Prawdopodobnie chodzi o osadę przyzakładową lub stację o tej nazwie.
Najczęściej jako data urodzenia figuruje 1907r., choć część dostępnych materiałów podaje rok 1900.
Władał językiem polskim, rosyjskim i ukraińskim.
Był członkiem WKP(b) od 1932r.
W chwili śmierci był żonaty z Marią Aleksandrowną (nazwiska panieńskiego nie ustalono) mieszkającą w Tbilisi.
Szkoła dowódców w 1929r. (Szkoła Kawalerii w Leningradzie?)
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Służba w Armii Czerwonej od 1929r.
Służba w Wojskach Pogranicznych NKWD na Dalekim Wschodzie.
1941(?) – starszy lejtnant.
1942r. – 202 zapasowy pułk strzelecki – zastępca szefa sztabu do spraw szkolenia.
22.02.1942r. – awans do stopnia kapitana (rozkaz dow. Frontu Zachodniego nr 0210).
27.02.1943(?)r. – awans do stopnia majora (rozkaz dow. Frontu Zachodniego nr 01315)
W WP od czerwca 1943r., skierowany przez Moskiewski GWK.
Major, dowódca 1. batalionu 1pp
Udział w bitwie pod Lenino:
Major, dowódca 1. batalionu 1pp.
Jego batalion w nocy z 9 na 10.10.1943r. Przejął pozycje radzieckiego 459ps. Wytypowany został do rozpoznania walką. Sam Lachowicz zdecydował o użyciu tylko dwóch kompanii zamiast całych sił batalionu.
Z wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej II klasy (na jego podstawie nadano ostatecznie Order Wojny Ojczyźnianej I klasy):
„Major Bronisław Lachowicz w boju za wieś Tregubowo 12 października 1943 roku pokazał umiejętne dowodzenie swojego batalionu.
Przy bezpośrednim zderzeniu z przeciwnikiem wykazał się męstwem i odwagą i ogniem z pistoletu maszynowego osobiście zniszczył kilkudziesięciu żołnierzy przeciwnika.
W czasie ataku na drugą linię przeciwnika poległ śmiercią walecznych.”
Poległ 12.10.1943r.
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Poległ 12.10.1943r.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (pośmiertnie) – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Rany i kontuzje:
Ranny w pierś 12.10.1943r. (rana śmiertelna).
Data i miejsce śmierci: 12.10.1943r., rejon Trygobowa
Dodatkowe informacje:
W „Początek drogi. Lenino” opisany jako „Wysoki, szczupły i długonogi 36-letni absolwent szkoły kawalerii w Leningradzie”.
W chwili przybycia do Sielc, po polsku mówił słabo lub wcale, szybko jednak zaczął nadrabiać braki.
Według A. Srogi, po otrzymaniu rozkazu do rozpoznania bojem, wobec dowódcy pułku otwarcie i używając niecenzuralnych słów skrytykował rozkaz. Nie wiadomo jednak na czyich wspomnieniach oparta jest ta informacja.
Tak A. Sroga opisuje moment śmierci Lachowicza:
„Tuż pod wsią Trigubowa, gdy wróg zatrzymuje na chwilę ogniem cekaemów słabe już kompanie 1 batalionu – jego dowódca, major Bronisław Lachowicz, dobywa z kabury pistolet. Wysuwa się przed zaległą tyralierę.
– Chłopcy! Orły! Za mną! Naprzód!
Zrywają się, skaczą do przodu. Pocisk przeciwpancerny godzi w tym momencie majora lachowicza w pierś. Godzinę temu pijąc w ziemiance zdobyczny rum obecywał Olechnowiczowi, że wieczorem staną w jego [Lachowicza] rodzinnym domu.”
W chwili śmierci był żonaty z Lubow (nazwisko panieńskie nieustalone), zamieszkałą w Orszy (w linii prostej około 40km na zachód od Trigobowa).
Śmierć majora Lachowicza uwiecznił na płótnie uczestnik bitwy pod Lenino porucznik Marian Zieliński. Obraz znajduje się w zbiorach MOP w Kołobrzegu.
Data i miejsce urodzenia: 29IV1923r., Tuligłowy, pow. Rudki, woj. Lwów (obecnie Tułyhołowe, Obwód Lwowski, Ukraina)
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Gimnazjum spółdzielcze w Świdnicy (po wojnie).
Praca i służba wojskowa przed służbą w 18pp:
1940r. – wywieziony na roboty przymusowe, Neukirchen Seelscheid, zatrudniony w gospodarstwie rolnym Franza Neuchla.
1944r. – ucieczka, powrót do domu; początek służby w WP.
Służba w 18pp:
Od 1944r.
W październiku 1946r. był zastępcą dowódcy 1. plutonu 9. kompanii 3. batalionu w stopniu plutonowego.
Służba i praca po zakończeniu służby w 18pp:
1947r. – Plutonowy, Krakowski Oddział WOP nr 9 (co najmniej do II1947r.)
Po zakończeniu służby wraz z rodziną wysiedloną z terenów włączonych do USRR zamieszkał w Wirach (obecnie pow. Świdnica, woj. Dolnośląskie).
1949r. – ślub (żona Janina z d. Kuta)
Praca w Kopalni w Boguszowie-Gorcach;
Kierownik sklepu wiejskiego w Wirach.
Kierownik sklepu żelaznego w Świdnicy.
Lata 60. – przeprowadzka do Świdnicy.
Lata 70./80. – Kierownik stoiska AGD w domu handlowym Merkury w Świdnicy.
1983r. – emerytura.
Organizator i prezes ROD Stokrotka w Świdnicy.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Krzyż Walecznych – rozkaz 6DP nr 036/odzn. z 1 sierpnia 1945r.
Brązowy Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – rozkaz 6DP nr 029/odzn. z 5 czerwca 1945r.
Medal „Za Warszawę” – 3II1947r.
Medal „Za Odrę, Nysę, Bałtyk” – 3II1947r.
Odznaka Grunwaldzka – 15IX1946r.
Medal „Za udział w walkach o Berlin” – 12X1969r.
Rany i kontuzje:
Lekko ranny w szyję podczas wynoszenia rannego kolegi z pola walki, II lub III 1945 r.
Data i miejsce śmierci: 28 sierpnia 2022 r. w Świdnicy.
Dodatkowe informacje:
Był kuzynem kpr. Szymona Chrąchola, do Wojska Polskiego zgłosili się razem.
Świetnie znał niemiecki, w okresie robót przymusowych nauczył się prowadzić samochody ciężarowe.
Według niepotwierdzonych informacji brał udział w ceremonii zaślubin z morzem.
Również na emeryturze pozostał bardzo aktywnym i zaradnym człowiekiem.
Doczekał się czwórki dzieci, dziewięciorga wnucząt i dwanaściorga prawnucząt.
Opracowano na podstawie materiałów przekazanych przez rodzinę weterana.
Dodatkowe zdjęcia:
Legitymacja Odznaki GrunwaldzkiejLegitymacja Medalu “Za Odrę, Nysę, Bałtyk”Podziękowanie za udział w walkach o wyzwolenie WarszawyZaświadczenie tymczasoe o odznaczeniu Krzyżem WalecznychPodziękowanie za udział w forsowaniu OdryPodziękowanie za udział w zdobyciu KołobrzeguLegitymacja Medalu “Za Warszawę”Legitymacja Medalu “Za udział w walkach o Berlin”Zaświadczenie Tymczasowe do Brązowego Medalu “Zasłużonym na Polu Chwały”Kołobrzeg, Marzec 1945r.Jan Pienio z samochodem, którym wjechał pod Morskie Oko na wstecznym biegu.1945r., po wojnie, Małopolska lub Podkarpacie
Data i miejsce urodzenia: 1920r.(1910r.), powiat Będzin, woj. Śląskie
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Gimnazjum w Brodach, matura w 1939r.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Do ZSRR trafił w nieznanych okolicznościach, Alojzy Sroga zdaje się jednak sugerować, że nie wiązało się to z wywozem do łagru (choć byłoby to dziwne biorąc pod uwagę losy jego ojca – patrz „dodatkowe informacje”), wspominając, że był m.in. poszukiwaczem złota i w Sielcach paradował w bardzo eleganckich wysokich butach, które dzięki temu zakupił. Gdzie indziej Sroga podaje, że Krotke -Kochanowski przebywał w północnych rejonach ZSRR.
W WP od 06.1943r.
Plutonowy, szef kompanii, 2 kompania CKM, 1pp.
Następnie skierowany na szefa kompanii do 6 kompanii strzeleckiej, gdzie zwrócił uwagę aparatu polityczno-wychowawczego jako wykształcony i oczytany. W efekcie skierowany do 5 kompanii strzeleckiej na zastępcę dowódcy ds. polit.-wych.
Udział w bitwie pod Lenino:
Plutonowy podchorąży, zastępca dowódcy ds. polit-wych. , 5 kompania strzelecka, 1pp.
Z wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej II kl. (na jego podstawie nadano ostatecznie Order Wojny Ojczyźnianej I kl.):
„W walce 12 i 13 października 1943r. pod Lenino jako zastępca dowódcy kompanii ds. politycznych, dał wzór bezprzykładnej odwagi i umiejętnego dowodzenia swoim pododdziałem. W czasie ataku na okopy przeciwnika był jednym z pierwszych, którzy wdarli się na niemieckie pozycje. Kochany przez wszystkich żołnierzy[,] był dla nich przykładem nieustraszoności. Został śmiertelnie ranny w czasie natarcia na wieś Trygubowo i pozostał na posterunku bojowym do ostatniej minuty życia.”
Ranny siedmioma odłamkami – w prawe płuco, prawą rękę i obie nogi.
Uznany za zmarłego z upływu krwi po zranieniu; jego dokumenty zabrał por. Henryk Różański, szef sztabu 3 batalionu.
Nieprzytomny dostał się do niewoli.
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
„Pośmiertnie” awansowany do stopnia porucznika (przed 30.09.1943r.).
Odzyskał przytomność 13.0.1943r. Już w niewoli niemieckiej.
Dzięki operacji przeprowadzonej w warunkach polowych przez jeńca – radzieckiego oficera-lekarza, uniknął amputacji nogi.
Przebywał początkowo w obozie na terenie Estonii, potem w Muehlberg nad Łabą (Stalag IVB),
23.04.1945r. – Wyzwolony z obozu przez Armię Czerwoną, powrócił do Polski.
Przez 10 lat po wojnie wielokrotnie przechodził operacje w związku z komplikacjami po ranach pod Lenino.
Zamieszkał w Warszawie.
W latach 70. był wiceprezesem Związku Spółdzielni Inwalidów.
W 1994r. Był prezesem Zarządu Głównego Związku Inwalidów Wojennych RP.
Działał w Kole Przyjaciół Brodów – brał m.in. udział w III Zjeździe w Wiśle w 1995r.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (po wojnie);
Krzyż Walecznych (pośmiertnie) – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;
Radzieckie:
Order Wojny Ojczyźnianej I kl. (posmiertnie) – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Rany i kontuzje:
12.10.1943r. Ciężko ranny odłamkami w klatkę piersiową, prawą rękę i obie nogi.
Data i miejsce śmierci: 14.10.1996r., Warszawa (?)
Dodatkowe informacje:
We wniosku i rozkazach figurował jako „hrabia Krotke-Kochanowski” (w radzieckiej wersji jako Jan graf Krotke-Kochanowski) – jak podaje Alojzy Sroga, prawdopodobnie ktoś źle odczytał „chor.” jako „hr.”, co w połączeniu z podwójnym nazwiskiem spowodowało całe zamieszanie.
Był synem leśniczego, byłego oficera 1ppleg. Gustawa Kochanowskiego (syna Franciszka, ur. 01.03.1887r.), który przyjął nazwisko żony (Krotke), by uniknąć poboru do armii austro-węgierskiej. Gustaw Krotke-Kochanowski został zamordowany w Kijowie przez NKWD.
Według Alojzego Srogi miał „metr dziewięćdziesiąt dwa wzrostu, sto siedem kilo wagi.” Gdzie indziej tenże podaje, że podczas pobytu w ZSRR nosił brodę, co po przybyciu do Sielc sprawiło, że brano go kilkukrotnie za szpiega.
Nagrał relację z pobytu w ZSRR, udziału w bitwie i pobytu w niewoli niemieckiej dla Archiwum Historii Mówionej Ośrodka „Karta” (sygnatura AW_I_0527).
Przygotowano w oparciu o dane CA MO RF i książkę “Początek drogi. Lenino.” Alojzego Srogi.
Data i miejsce urodzenia: 1919r., wieś Płotycz Mała, województwo Tarnpolskie (obecnie Płotycza)
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Brak danych.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Zmobilizowany do Armii Czerwonej w 1942r. W Szatrowie (nie udało się ustalić o którą miejscowość o tej nazwie chodzi).
Od 1.06.1943r. W Wojsku Polskim.
Szeregowiec, celowniczy KM 9 kompanii 1pp.
Udział w bitwie pod Lenino:
Szeregowiec, celowniczy KM 9 kompanii 1pp.
Z wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej II klasy (na jego podstawie nadano ostatecznie Order Wojny Ojczyźnianej I klasy):
„W bojach o wieś Trygubowo 12/X 1943r. w chwili silnego kontrataku przeciwnika wytworzyła się napięta sytuacja, groził odwrót naszych żołnierzy. W tym momencie w wąwozie ustawiono dwa karabiny maszynowe, zadaniem których było udaremnić przemieszczanie wroga. Kisiel był celowniczym jednego z tych karabinów i nie bacząc na silniejszy ostrzał[,] razem z zastępcą dowódcy kompani, [chorążym Wilhelmem] Lustigiem prowadził nieprzerwany ogień ostrzeliwując uparcie niemieckich fizylierów.
Poległ przy wypełnianiu tego zadania.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Poległ 12.10.1943r. W rejonie Trygubowa.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Order Wojny Ojczyźnianej I kl. (pośmiertnie) – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (parz wyżej).
Rany i kontuzje:
12.10.1943r. (rana śmiertelna).
Data i miejsce śmierci: 12.10.1943r., rejon Trygubowa
Dodatkowe informacje:
Na liście strat jako najbliższa rodzina figuruje siostra Anna Czepina zamieszkała w Płotyczy Małej.
We wniosku odznaczeniowym znajduje się niespotykana informacja o braku adresu domowego.
Data i miejsce urodzenia: 21.11.1907r., wieś Dworiec (Dworzec), Rejon Łuniniecki, Gubernia Mińska, Cesarstwo Rosyjskie
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Cywilne:
1921r. – 7 klas szkoły powszechnej .
Wojskowe:
05.1926r. – 09.1929r. – 12. Ulianowska Szkoła Kadry Dowódczej Piechoty im. W. I. Lenina, Dwukrotnie Odznaczona Orderem Czerwonego Sztandaru.
03.1947 – 03.1948r. – Akademia Sztabu Generalnego im. Woroszyłowa.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Po śmierci rodziców (zamordowanych w czasie rewolucji lub wojny domowej) trafił do sierocińca.
1921 – 1923r. – służba w Armii Czerwonej (zgłosił się na ochotnika) – czarwonarmista, kurier oddziału zaopatrzenia Północno-Kaukaskiego Okręgu Wojskowego.
Od 14.10.1926r. Powtórnie w Armii Czerwonej. Pierwotnie jako kursant w Saratowskiej Szkole Piechoty, następnie w 12UKPSz im. W. I. Lenina.
Po ukończeniu szkoły dowódczej we wrześniu 1929r. Skierowany do 81 DS.
09.1929r. – Służba w 81DS na stanowisku dowódcy plutonu.
Od 01.1931r. – Dowódca plutonu, 241 pułk strzelecki.
Od 04.1932r. – dowódca kompanii, 242ps.
Od 04.1934r. – naczelnik szkoły pułkowej 241 ps; następnie na stanowisku dowódcy batalionu i szefa sztabu pułku.
Od 03.1936r. – dowódca batalionu szkolnego 242 ps.
09.09.1939r. – Aresztowany przez organa NKWD, zwolniony z wojska.
18.03.1939r. – zwolniony z aresztu, przywrócony do służby w Armii Czerwonej; dowódca batalionu strzeleckiego 5 ps, 2 DS.
09.1939r. – udział w działaniach na terytorium Polski
11.1939r. – dowódca batalionu 49ps, 50DS, Białystok.
Udział w wojnie radziecko-fińskiej w szeregach 50DS, walki pod Wyborgiem.
Od 06.1940r. – szef sztabu, 49 ps.
Udział w walkach w czerwcu-lipcu 1941r. Pod Mołodecznem i Ziembinem.
Od 07.1941r. – szef sztabu 57 pzmot. (po włączeniu 49ps w skład 57DP został on przeformowany w 57pzmot.).
Udział w walkach pod Smoleńskiem.
Od 09.1941r. – Zastępca dowódcy pułku, 30ps, 64DS (następnie przemianowany na 30gps 7GDS).
Udział w walkach w obronie Moskwy.
Od 28.05.1942r. – podpułkownik, dowódca pułku, 14gps.
Od 16.09.1942r. – zastępca dowódcy 7GDS.
Od 06.11.142r. – dowódca dywizji, 397 DS.
Udział w walkach pod Demiańskiem.
27.11.1942r. – Ranny.
12.01.1943r. – zdjęty ze stanowiska za błędy w dowodzeniu dywizją.
13.01.1943r. – ranny.
Od 13.01 do 18.02.1943r. – leczenie w batalionie medycznym dywizji.
19.02 – 08.05.1943r. – w dyspozycji Rady Wojennej Frontu Północno-Zachodniego.
Od 09.05.1943r. W WP, pułkownik, zastępca dowódcy 1DP
Udział w bitwie pod Lenino:
Pułkownik, zastępca dowódcy 1DP.
Z wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej I klasy:
„Pułkownik Kiniewicz [tak w oryginale] otrzymał dowodzenie pierwszym rzutem dywizji w walkach 12-13.X.1943r.
Z powodu działań przeciwnika, silnego art.[yleryjskiego] ognia i bombardowań na lewej flance dywizji powstała sytuacja krytyczna, którą opanował pułkownik Kiniewicz, zebrawszy wokół siebie około 120 żołnierzy, z pomocą których, dzięki wzorowej odwadze odparł niemiecką kontrakcję i wyrównał sytuację, przechodząc następnie, z tąże grupą, w zakończone sukcesem natarcie.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
25.12.1943r. – mianowany szefem sztabu 1KP.
02. – 04.1944r. – p.o. szefa sztabu 1AWP.
Od 27.04.1944r. do 05.1945r. – dowódca 4DP.
Od 14.09.1944r. – dowódca garnizonu Warszawa-Praga
12.11.1944r. – Awans do stopnia generała brygady.
05.1945r. – 30.11.1946r. – dowódca KBW.
25.05.1945r. – Awans do stopnia generała dywizji.
Od 03.1946r. – członek Państwowej Komisji Bezpieczeństwa.
11.1946r. – odwołany z WP w związku z oskarżeniami o naduzycia, powrócił do ZSRR.
03.1947 – 04.1948r. – kurs Akademia Sztabu Generalnego im. Woroszyłowa.
05.1948r. – zastępca dowódcy Korpusu, 65KS, Primorski Okręg Wojskowy.
Od 09.1949r. – zastępca dowódcy 5 Gwardyjskiej Armii Zmechanizowanej.
Od 16.03.1950r. Oddelegowany powtórnie do WP, wyznaczony dowódcą Krakowskiego Okręgu Wojskowego.
Od 01.1954r. – w dyspozycji Głównego Zarządu Kadr Armii radzieckiej, powrót do ZSRR.
17.02.1954r. – zwolniony z wojska ze względu na stan zdrowia. Osiadł w Warszawie.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Krzyż Kawalerski Orderu Virtuti Militari (11.05.1945r.);
Order Krzyża Grunwaldu II klasy (1946r.);
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1945r.);
Order Krzyża Grunwaldu III klasy (1945r.);
Krzyż Walecznych (11.11.1943r.) – za działania w bitwie pod Lenino;
Złoty Krzyż Zasługi – 16.02.1946r. (za zasługi w organizacji KBW);
Złoty Krzyż Zasługi – 1948r;
Złoty medal „Zasłużonym na Polu Chwały” (dwukrotnie);
Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały” ;
Medal „Za udział w walkach o Berlin” (1966r.)
Medal „Za Warszawę” (1946r.);
Medal „Za Odrę, Nysę, Bałtyk”;
Srebrny medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1968r.);
Brązowy medal „Siły Zbrojne w służbie ojczyzny” (1951r.).
Radzieckie:
Order Lenina (1951r.) – za wysługę 25 lat (?);
Order Czerwonego sztandaru (11.10.1968r.) – nadanie rocznicowe w związku z rocznicą bitwy pod Lenino;
Order Czerwonego sztandaru (06.05.1946r.) – za wysługę 20 lat (?);
Order Czerwonego sztandaru (05.03.1945r.) – Jako dowódca 4DP, Za walki w rejonie Mirosławca* 11.02.1945r.;
Order Czerwonego sztandaru (29.06.1945r.) – według danych CAMO RF może to być zdublowane nadanie z 07.01.1942r., gdyż do rozkazu załączony jest ten sam wniosek odznaczeniowy. Na zdjęciu wykonanym po 1951r. Gen. Kieniewicz ma tylko 5, nie 6 Orderów Czerwonego Sztandaru;
Order Czerwonego sztandaru (07.01.1942r.) – Za walki pod Mołodecznem, gdzie 57ps, osłaniając odwrót dywizji, zadał przeciwnikowi znaczne straty, Kieniewicz jako szef sztabu dowodził jednocześnie 2 batalionem; walki o Ziembinem, gdzie będąc 15 dni w okrążeniu pułk zadał przeciwnikowi znaczne straty, następnie wychodząc z okrążenia z niewielkimi stratami, Kieniewicz dowodził osobiście 3 batalionem na pierwszej linii, osobiście zastrzelił dwóch żołnierzy wroga, przy wyjściu z okrążenia organizował rozpoznanie; walki na kierunku kurskim gdzie dowodził 30gps, zadając przeciwnikowi znaczne straty, oraz za walki pod Moskwą.
Order Czerwonego sztandaru (07.04.1940r.) – za działania w wojnie radziecko-fińskiej;
Order Suworowa II klasy (29/31.05.1945r.) – Jako dowódca 4DP, za forsowanie Odry, Starej Odry i Kanału Hohenzollernów, gdzie sprawnie dowodził, nierzadko będąc na pierwszej linii;
Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (11.11.1943r.) – za działania pod Lenino (patrz wyżej);
Order Czerwonej Gwiazdy (03.11.1944r.) – za wysługę 15 lat;
Medal „Za obronę Moskwy” – 12.12.1944r.;
Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;
Medal „XX lat zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;
Medal „Za zdobycie Berlina”;
Medal „Za wyzwolenie Warszawy”;
Medal „30 lat Radzieckiej Armii i Marynarki”;
Medal „50 lat Sił Zbrojnych ZSRR”;
Medal „800 lat Moskwy”.
Rany i kontuzje:
27.11.1942r. (lub 6.11.1942r.) – rana lekka;
13.01.1943r. – ranny odłamkiem, rana ciężka.
Data i miejsce śmierci: 03.05.196r., Warszawa
Dodatkowe informacje:
Według opisu Alojzego Srogi – potężny (co odnosiło się zapewne bardziej do tuszy niż wzrostu), a przy tym o sprężystych ruchach, mówiący „ogromnie śpiewnie”, używał często powiedzenia „szałder-bałder”, którym określał wszelki bałagan.
W radzieckich materiałach powtarza się kilkukrotnie forma nazwiska „Kiniewicz”. Jest ona również powtórzona we wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej podpisanym przez gen. Berlinga.
Był członkiem WKP(b) od 1931r.
Przygotowano w oparciu o materiały CA MO RF oraz książkę „Początek drogi. Lenino” A. Srogi.
*We wnioski figuruje nazwa Fridland-Pomorskij. Nazwa Frydląd Pomorski w odniesieniu do Mirosławca (niem. Maerkisch Friedland) pojawia się także w wydawanych żołnierzom 1AWP, gdzie z całą pewnością chodzi o Mirosławiec. Osobliwym zbiegiem okoliczności, tuż po wojnie nazwa „Frydląd Pomorski” odnosiła się do Debrzna, Mirosławiec zaś krótki czas oficjalnie nazwano Frydlądem Marchijskim, następnie, jeszcze w 1945r., nazwę zmieniono na Mirosławiec. Według wszelkich Danych, Debrzno zostało zdobyte w styczniu 1945r. bez udziału 1AWP, warto jednak podkreślić, ze 4DP bezpośredniego udziału w walkach o Mirosławiec nie brała. Data 11.02 zgadza natomiast się z datą wyzwolenia Mirosławca – 10.02.1945r.
Dodatkowe zdjęcia:
ok. 1955r.? (CA MO RF)ok. 1951-1960 (CA MO RF)ok. 1946-1950 (CA MO RF)Zdjęcie z ok. 1941-1943r. (CAMO RF)Zdjęcie z okresu służby w WP (CAMO RF)
Data i miejsce urodzenia: 1919r./1920r./1922r./1905r. Mława, Województwo Warszawskie.
Narodowość: Polak
Wykształcenie: Brak danych, prawdopodobnie średnie lub niepełne wyższe.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Przed wojną należał do aeroklubu, odbywał kurs pilota.
Członek Przysposobienia Wojskowego.
W 1939r. Mieszkał w Gdańsku.
W nieustalonych okolicznościach wywieziony wraz z ojcem do Kraju Ałtajskiego.
Pracował w Kołundze w Ałtajskim Kraju, prawdopodobnie jako cieśla, drwal lub robotnik budowlany.
Od czerwca 1943r. w WP.
27.08.1943r. – promocja oficerska, awans do stopnia chorążego.
24.09.1943r. Mianowany zastępcą dowódcy 2 batalionu 1pp batalionu do spraw polit.-wych.
Udział w bitwie pod Lenino:
Chorąży, zastępca dowódcy batalionu do spraw polit.-wych.
Z wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej II klasy (na jego podstawie nadano ostatecznie Order Wojny Ojczyźnianej I klasy):
„W walce pod Lenino 12 października 1943r. dał się poznać nie tylko jako odważny pracownik polityczny, umiejący poderwać żołnierzy do pełnej poświęcenia walki z wrogiem, ale także nieustraszony, obdarzony silną wolą dowódca. W ciężkiej minucie boju, kiedy z walki wyłączony został dowódca batalionu porucznik Zabłudowski nie bacząc na trudne warunki walki zastąpił dowódcę batalionu przeprowadził rozpoznanie i zapewnił umocnienie pozycji obserwacyjnych. Poległ na posterunku bojowym.”
„Z zaciśniętymi ustami, mrużąc oczy, strzela do wybranych celów jego [porucznika Wiszniewskiego] polityczny zastępca, chorąży Arkadiusz Zabłudowski. „Lotnik”, bo przecież przed wojną trenował na szybowcach, szkolił się na pilota… Arkadiusz mieszkał przez pewien czas w Gdańsku. Bardziej niż inni zna przerażające i dreszcz wzbudzające „heilowanie” brunatnych hitlerowskich kolumn. Zapamiętał walkę o polską pocztę, polskie listy i polskich listonoszy w Gdańsku.
Uwierzył programowi ZPP, zakochał się w wizji nowej Polski. Nie masz innej drogi do niej jak przez krew, bój, strzały.
Mierzy spokojnie, cierpliwie, jak kiedyś na strzelnicy PW, gdy zasłyną z sokolego oka i cierpliwej ręki.
Wizg kuli strzelca wyborowego.
Wiszniewski ogląda się na swego zastępcę.
– Arkadij, Arkadij… – szarpie jeszcze ciepłe, ale już martwe ciało Zabłudowskiego.”
Poległ 12.10.1943r.
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Poległ 12.10.1943r.
Pośmiertnie awansowany do stopnia porucznika.
Pochowany pierwotnie w Mojsiejewie.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Krzyż Srebrny Orderu Vrtuti Militari (pośmiertnie) – 11.11.1943r. – działania w Bitwie pod Lenino.
Radzieckie:
Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (pośmiertnie) – 11.11.1943r. – działania w Bitwie pod Lenino (patrz wyżej).
Rany i kontuzje:
12.10.1943r. – rana śmiertelna.
Data i miejsce śmierci: 12.10.1943r. W rejonie wsi Nikolenki.
Dodatkowe informacje:
Według „Początek drogi. Lenino” był wysoki, przystojny i koleżeński.
Zarówno okoliczności śmierci przedstawione we wniosku odznaczeniowym, jak i w książce Alojzego Srogi należy traktować ostrożnie, z dużą doza prawdopodobieństwa nie było bezpośrednich świadków jego śmierci.
W chwili śmierci Arkadiusza Zabłudowskiego, jego ojciec, Władysław, przebywał w Kułundze.
Rozbieżności w dacie urodzenia wynikają z faktu, ze każdy z dostępnych w CA MO RF dokumentów podaje inną datę. Najbardziej prawdopodobny wydaje się rok 1919, gdyż datę tę znajdujemy w dokumencie stricte polskim – wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej II klasy.
Opracowano na podstawie książki „Początek drogi. Lenino” Alojzego Srogi i materiałów CA MO RF.
Dodatkowe zdjęcia:
Karta ewidencyjna z CAMO RF
Lista strat. Arkadiusz Zabłudowski wymieniony pod numerem 10.
Lista oficerów do wykreślenia ze spisów w wojenkomatach (na pozycji 2)
Data i miejsce urodzenia: 08.12.1920r. Połock, Obłast Połocka, Białoruska SRR
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Brak danych, prawdopodobnie cywilna szkoła medyczna
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
25.08.1939r. – Powołany do służby w Armii Czerwonej przez Lipiecki OWK (alternatywnie podawana data 1.09.1939r.).
od 1939r. – służba w 10pa, następnie w 527 ps 48 DS w stopniu starszego lejtnanta służby medycznej.
W tym samym 1939r. Służył także w 2Dywizji Pancernej.
Od maja 1943r. w WP – porucznik, starszy felczer 1pcz.
Udział w bitwie pod Lenino:
Porucznik, starszy felczer 1pcz.
Z wniosku odznaczeniowego na Order Wojny Ojczyźnianej II klasy (ostatecznie na jego podstawie nadano Order Wojny Ojczyźnianej I kl.):
„Porucznik Żurawski I. W. [-] doświadczony, znający swoją pracę specjalista medyczny i oficer.
Cieszył się wyjątkowo dużym autorytetem wśród kadry oficerskiej i podoficerskiej oraz szeregowców pułku.
W walkach od 12.10 do 14.10.1943r. Dawał przykłady męstwa i odwagi.
W czasie walki 14.10.43r. Okazywał pomoc medyczną nie tylko rannym ze swojego pułku ale i bez ustanku organizował ewakuację takowych z innych pułków piechoty.
Nocą z 13.10 na 14.10[.19]43r. W czasie silnego ostrzału atylryjskiego [i] moździerzowego przeciwnika zjawił się na pierwszej linii w jednym z pułków piechoty i organizował ewakuację rannych. Porucznik Żurawski I. W. ewakuował do 50 rannych zołnierzy.
W czasie niesienia pomocy rannym 14.10[.19]43r. Został śmiertelnie ranny odłamkiem miny[=granatu moździerzowego] przeciwnika, która rozerwała się niedaleko i tu też od ciężkiej rany umarł.”
Poległ 14.10.1943r.
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Pochowany w zbiorowej mogile nr1 w posiołku Krasnyj w rejonie Krasnieńskim Obłasti Smoleńskiej.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Radzieckie:
Order Wojny Ojczyźnianej I kl. (pośmiertnie) – 11.11.1943r. – za działania w bitwie pod Lenino.
Data i miejsce urodzenia: 1912r. (1901r. ?), Goniądz, Województwo Białostockie
Narodowość: Polak
Wykształcenie:
Brak danych.
Szkoła oficerska przed 1939r.
Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:
Służba wojskowa w WP przed 1939r. – w stopniu porucznika kawalerii.
Udział w Wojnie Obronnej
Prawdopodobnie wzięty do niewoli radzieckiej.
Pobyt w obozie jenieckim, łagrze, lub przymusowa wywózka (?)
Od 29.05.1943r. W 1DP. Skierowany przez Kanski RWK Obłasti Kujbyszewskiej.
Porucznik, dowódca 3 kompanii 1 batalionu 1pp.
Udział w bitwie pod Lenino:
Porucznik, dowódca 3 kompanii 1 batalionu 1pp.
Zdezerterował w niejasnych okolicznościach – prawdopodobnie jeszcze przed rozpoznaniem walką pod pretekstem rozpoznania przeprawy.
Uznano go za poległego prawdopodobnie na podstawie opowieści żołnierzy – przy czym prawdopodobnie pomylono go z Władysławem Wysockim.
Z wniosku na Order Wojny Ojczyźnianej II kl. (na jego podstawie nadano ostatecznie Order Wojny Ojczyźnianej I kl.):
„W czasie natarcia pod Lenino 12 października 1943r. kapitan Wysocki osobiście poprowadził kompanię do ataku na silnie umocnione pozycje przeciwnika. Złamawszy opór wroga zniszczył jego gniazda karabinów maszynowych. Kompania, na czele której szedł, zadała niemcom [tak w oryginale] ciężkie straty w ludziach i technice i umocniła się na nowych pozycjach. Ciężko ranny kapitan Wysocki nie pozwalał wynieść siebie z pola walki i dowodził obroną do ostatniej minuty życia.”
Służba i praca po bitwie pod Lenino:
Uznany pierwotnie za poległego, następnie za zaginionego bez wieści.
Prawdopodobnie pośmiertnie awansowany do stopnia kapitana.
Wkrótce po bitwie (nie później niż 16.10.1943r.) traił do Dulagu 126, Stalagu 352 w Mińsku.
Przez długi czas był „twarzą” niemieckiej propagandy skierowanej zarówno do żołnierzy 1KP-1/2AWP oraz Żołnierzy PSZ na Zachodzie, jak i do Polaków w kraju.
Występował zarówno osobiście na wiecach w okupowanej Polsce, jak i na antenie polskojęzycznych audycji oraz jako autor tekstów propagandowych – w prasie polskojęzycznej oraz w ulotkach.
Rzekomo ujęty we Włoszech przez żandarmerię 2 korpusu, skazany na karę więzienia i od razu amnestionowany.
Wyemigrował do Argentyny.
Brak danych o dalszych losach.
Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):
Polskie:
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari – 11.11.1943r. (pośmiertnie) – za działania pod Lenino (patrz wyżej).
Radzieckie:
Order Wojny Ojczyźnianej I kl. – 11.11.1943r. (pośmiertnie) – za działania pod Lenino.
Rany i kontuzje:
Brak danych.
Pod Lenino ranny nie był.
Data i miejsce śmierci: Brak danych
Dodatkowe informacje:
W „Początek drogi. Lenino” opisany jako rudowłosy, piegowaty o okrągłej twarzy.
We wniosku odznaczeniowym na Order Wojny Ojczyźnianej figuruje data urodzenia 1901r., jednak pozostałe źródła – w tym radzieckie – podają datę 1912r. Nie jest to raczej efekt pomylenia go z Władysławem wysockim – ten urodził się w1908r.
Wniosek odznaczeniowy na Order Wojny Ojczyźnianej podaje już stopień kapitana, którego w chwili śmierci nie miał. Jest to efekt albo pomylenia go z kpt. Władysławem Wysockim, albo awansu pośmiertnego.
Według materiałów propagandowych (https://fbc.pionier.net.pl/details/nn4fc1w) miał w ZSRR trafić do łagru, co wydaje się przeczyć tezie o wzięciu do niewoli radzieckiej – bardziej prawdopodobne, że zatrzymano go na terenach radzieckiej okupacji. Przy czym do niemieckich materiałów propagandowych należałoby podejść ostrożnie.
W liście strat bezpowrotnych z CA MO RF jako jedyna rodzina figuruje ojciec „Wysocki Iwan” (Jan) mieszkający na stałe w Goniądzu (wówczas pod okupacją niemiecką)
Przygotowano w oparciu o dane CA MO RF, książkę „Początek drogi. Lenino” Alojzego Srogi oraz materiały dodatkowe:
forum historycy.org
Dziennik Ogłoszeń dla ludności polskiej powiatów Bendsburg, Bielitz, Blachstaedt, Ilkenau, Krenau, Saybusch, Sosnowitz i Warthenau, Nr 101, 23.12.1943r.
Zdjęcie rzekomo przedstawia Adolfa Wysockiego w 1945r. Zdjęcie trafiło do mnie w toku dyskusji na którymś forum. Póki co nie udało się potwierdzić z całą pewnością, czy zdjęcie przedstawia faktycznie por. Adolfa Wysockiego
Arkusz ewidencyjny Adolfa Wysockiego i Jego nazwisko na liście więźniów DULAG 126 (CA MO RF)
GRH Osiemnasty Kołobrzeski 