Dec Franciszek syn Łukasza

Data i miejsce urodzenia: 03IX1898r., Brzóza Królewska.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed służbą w 18pp:

VIII-IX1914r. – ucieczka z domu, początek służby w 13pp „Dzieci Krakowskich”.

Udział w wojnie polsko-bolszewickiej.

Po wojnie skierowany do służby w straży celnej.

Służba w placówce Smolany-Żardawy.

Służba w Wojskowej Sraży Granicznej.

Od 1927r. Służba w KOP (25 batalion KOP „Czortków”?)

20III1935r. Skierowany do Rzeszowa na nieustalone stanowisko (z powodu śmierci żony).

02XII1944. – powołany do służby w WP przez RKU Rzeszów, skierowany do 2zpp., Rzeszów.

24I1945r. – skierowany do batalionu rozdzielczego.

31I1945r. – skierowany do 3zpp.

Służba w 3zpp., Wola Karczewska, następnie Złotów.

II1945r. – skierowany do 6DP.

22II1945r. – przybył do 6DP w rejonie Wałcza, skierowany do 7kompanii 18pp.

Służba w 18pp:

Starszy sierżant, zastępca dowódcy, 7. kompania.

01III1945r. – dowódca plutonu, 3. batalion, 7 kompania.

Udział w walkach od 3III1945r.

Z pamiętnika:

„3 marca rano, jako pierwsi, występujemy w natarciu na tym odcinku. Nieprzyjaciel miejscami stawia opóri wycofuje się. Podczas natarcia otrzymałem dodatkowo 2-gi pluton, który to według rozkazu Szefa Sztabu, byłby stracony na czysto, lecz rozkazu nie wykonałem i straty były nieznaczne. Na noc pozostałem się bez dowódcy kompanii, który odłączył się z jednym plutonem, zajmuję stanowisko i okopujemy się. W okopach pozostajemy do rana pod lasem. Zimno i głód dokucza dobrze. 4 marca bez sniadania, po dokuczliwej nocy, idziemy naprzód już z Dowódcą Kompanii, przy słabym oporze nieprzyjaciela, przez cały dzień i noc.

5 marca rano pod Kolbergiem (Kołobrzeg) nieprzyjaciel stawił większy opór i podczas tego ataku zostałem ranny w prawy bok klatki piersiowej. Zrozpaczony jestem[,] za te wszystkie swoje przejścia w swoich latach otrzymałem zapłatę, raz myślę[,] że zdarzenie bojowe, drugi raz[,] iż niepotrzebnie znalazłem się tu.

Dowódca Baonu robi mi samodzielnie pierwszy opatrunek i robi krótki wniosek do odznaczenia mnie. Następnie stwierdziłem[,] że nasza Kompania za wcześnie przystąpiła do ataku, ponieważ inne oddziały jak i artyleria, po godzinnym ataku, dopiero rozwijały się do natarcia, z chwilą kiedy już poważne straty były w kompanii. […]

Idąc osłabiony do tyłu aby odnaleźć …. Batalion. Zatrzymałem się w Ambulatorium Pułkowym, stąd już kilku z nas, jedziemy do punktu zbornego. Tu nas przyjmują ciepłą filizanka herbaty i kawałkiem chleba z marmoladą. Następnie mam przeprowadzoną operację rany, z której wyjmują 1 odłamek większy i 2 mniejsze.”

5(8?)III1945r. Ranny odłamkami w klatkę piersiową, przeszedł do batalionu sanitarnego, następnie przewieziony do dywizyjnego punktu medycznego i do szpitala w Wałczu.

Przed 6VIII1945r. Powrócił do pułku na poprzednie stanowisko (?).

22IX1945r. – zdemobilizowany w stopniu starszego sierżanta.

Służba i praca po zakończeniu służby w 18pp:

(Brak danych)

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Krzyż Walecznych (nr 30222) – za wzięcie sześciu rosyjskich żołnierzy do niewoli (podczas wojny polsko-bolszewickiej?);

Medal „Polska Swojemu Obrońcy”,

Medal „Za udział w walkach o Berlin” (5V1970r.);

Państwowa Odznaka Sportowa (ok. 1930-1935);

Odznaka Strzelecka;

Odznaka pamiątkowa Korpusu Ochrony Pogranicza.

Odznaka Za Walki na Wołyniu.

Rany i kontuzje: 8III1945r. (lub 8III1945r.), Kołobrzeg – rany klatki piersiowej.

Data i miejsce śmierci: 3II1971r. (?)

Dodatkowe informacje:

Pochodził z rolniczej rodziny Łukasza Deca i Barbary z domu Zygmunt.

W 1921r. Zawarł związek małżeński z [?] z domu Komorowską, córką Symplicjusza (poznaną podczas służby w straży celnej).

Po zranieniu w marcu 1945r. przedstawiony do odznaczenia.

Sporządzono na podstawie materiałów udostępnionych przez Panią Bożenę Karowiec oraz książki „Osiemnasty Kołobrzeski”.

Dodatkowe zdjęcia:

Wszystkie zdjęcia udostępnione zostały przez Panią Bożenę Karowiec

Ley Włodzimierz syn Archipa

Data i miejsce urodzenia: 27.09.1911r., Zamość (Horyszów Polski k. Zamościa?).

Narodowość: Polak.

Wykształcenie: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Od 06.1943r. w WP.

Chorąży, zastępca dowódcy kompanii ds. polityczno-wychowawczych, 5 kompania, 3pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Chorąży, zastępca dowódcy kompanii ds. polityczno-wychowawczych, 5 kompania, 3pp.

Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy:

„Chorąży Ley W.A. w czasie walk 12-13 października 1943r. w rejonie wsi Tregubowo-Lenino dał się poznać jako śmiały, zdecydowany i obdarzony silną wolą oficer.

13.10.43r. w czasie walki został ranny dowódca 5. kompanii porucznik Łuniew [?] i jego zastępca do spraw liniowych chorąży Szczygła [?]. Chorąży Ley W. A. niezwłocznie przejął dowodzenie kompanią. W krótkim czasie chorąży Ley znajdując się w okopie został kontuzjowany i ranny. Nie zwracając uwagi na utratę sił, wywołaną znaczną utratą krwi, chorąży Ley otrzymawszy rozkaz dowódcy batalionu by zająć pierszą linię obrony przeciwnika, niezwłocznie poprowadził swoją kompanię naprzód. W czasie tej walki Ley okazał wielką odwagę i dobre umiejętności dowodzenia pododdziałem, w rezultacie czego kompania wykonała rozkaz dowódcy batalionu, wybiła niemców [tak w oryginale] z okopów i zajęła je.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Od 04.1944r. – Podporucznik (następnie kapitan), zastępca dowódcy pułku ds. polityczno-wychowawczych, 10pp.

Prawdopodobnie w sierpniu 1944r. skierowany do służby w MO.

01.09.1944r. – 06.1945r. – Adiutant Komendanta Głównego MO, Warszawa.

Przed 10.1945r. Awans do stopnia majora.

03.07.1945r. – 03.1946r. – Komendant, KW MO Olsztyn.

15.03.1946r. – 01.1951r. – Komendant, KW MO Łódź.

23.01.1951r. – 01.1954r. – Komendant, KW MO Bydgoszcz.

Przed 10.1954r. – awans do stopnia podpułkownika.

31.10.1954r. – 07.12.1954r. – Do dyspozycji Komendanta Głównego MO.

Od 07.12.1954r. – dalsza służba w MO.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 października 1945r. – za zasługi w organizowaniu służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej.
Złoty Krzyż Zasługi – 04.10.1946r.

Krzyż Walecznych – 11.11.1943r. – Za działania pod Lenino.

Radzieckie:

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Rany i kontuzje:Ranny i kontuzjowany 13.10.1943r. Pod Trygubowem.

Data i miejsce śmierci: 24 stycznia 1991r., Warszawa.

Dodatkowe informacje:

Opracowano na podstawie materiałów CA MO RF i BIP IPN oraz książki „Od Stecówki do Łaby” S. Waysa.

Dodatkowe zdjęcia:

Lewkowicz Mojżesz (Mojsiej, Mozes, Mosze) syn Dawida

Data i miejsce urodzenia: 1913r.

Narodowość: Polak/Żyd

Wykształcenie: brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Prawdopodobnie miał za sobą zasadniczą służbę wojskową w WP przed wojną.

Od 28 maja 1943r. w WP.

Plutonowy, szef kompanii, 2pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Plutonowy, szef kompanii, 2pp.

Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy:

„Brał udział 12 i 13.10.193r. W walkach pod wsią Połzuchy.

Od początku października 1943r. Lewkowicz M.D. przebywał na leczeniu w dywizyjnym batalionie sanitarnym. Wcześnie rano 12.10.1943r. Dowiedział się, ze dywizja idzie do natarcia. W tajemnicy uciekł z batalionu sanitarnego, nie bacząc na to, że był chory, i zaczął szukać swojego pułku. Na pole walki przyszedł gdy żołnierze i oficerowie pułku już ruszyli do ataku. Lewkowicz biegiem, pod rozrywającymi się pociskami i ogniem karabinów maszynowych, bez broni dogonił ich i jako jeden z pierwszych wdarł się do transzei przeciwnika, pociągając za sobą pozostałych. Zdobywszy trofiejny automat [pistolet maszynowy] nie chciał odejść na tyły, nie bacząc na ciężki stan chorobowy, a aktywnie uczestniczył w odparciu dwóch kontrataków przeciwnika pozostając do rozkazu dowództwa [o wycofaniu] na pierwszej linii.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Brak danych.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Krzyż Walecznych – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino.

Radzieckie:

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Rany i kontuzje: Brak danych.

Data i miejsce śmierci: Brak danych.

Dodatkowe informacje:

Opracowano na podstawie materiałów CA MO RF.

Dodatkowe zdjęcia:

Łastowski Stanisław Syn Alojzego

Data i miejsce urodzenia: 1906r.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie:

Cywilne: średnie techniczne – technik-hutnik (przed wojną)

Wojskowe:

Prawdopodobnie szkoła podoficerska w czasie zasadniczej służby wojskowej.

Kurs oficerów oświatowych, 08.1943r.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Służba w WP w latach 1927-1929 w Modlinie, saper.

Przed wojną pracował w hucie „Pokój” w Rudzie Śląskiej.

Prawdopodobnie deportowany do Kazachstanu.

Przed powołaniem do WP pracował jako górnik w kopalni złota w Akmolińsku w Kazachstanie.

Od 05 (06?).1943r. w WP.

Początkowo miał stopień plutonowego i był dowódcą plutonu w kompani rppanc. 2pp.

06/07.1943r. awansowany do stopnia sierżanta, następnie skierowany na kurs oficerów polityczno-wychowawczych

08.1943r. – awans do stopnia chorążego.

Od 21.08.1943r. – Zastępca dowódcy kompanii do spraw polityczno-wychowawczych, kompania rppanc, 2pp.

Udział w bitwie pod Lenino:

Z wniosku odznaczeniowego na Order Czerwonej Gwiazdy:

„Brał udział w walkach 12 i 13.10.43r. pod wsią Połzuchy.

W czasie natarcia znajdował się razem z drugim plutonem kompani rppanc. Osobistym przykładem i śmiałością inspirował swoich żołnierzy i podoficerów pociągając ich naprzód, nie bacząc na to, że prawa flanka drugiego batalionu znajdowała się pod wyjątkowo silnym ostrzałem artyleryjskim. Przed transzejami [przeciwnika] piechota zmuszona była zalec, ponieważ ogień był nie do wytrzymania. Dał rozkaz naprzód i skokiem opanował transzeję.

Brał udział w odparciu 2 kontrataków, z sukcesem dowodząc swoją grupą. Ogniem z rusznicy zdławił ognień ckm.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Do 15.01.1944r. Pozostawał na dotychczasowym stanowisku.

15.01- 6.02.1944r. – chorąży, zastępca dowódcy kompanii do spraw polityczno-wychowawczych – 1kompania fizylierów, 2pp.

Od 17.02.1944r. – chorąży, zastępca kwatermistrza puku do spraw polityczno-wychowawczych, 8pp.

Od 01.09.1944r. – kapitan, zastępca dowódcy batalionu do spraw polityczno-wychowawczych, 1 batalion, 7pp.

Ranny 20.09.1944r., powrócił następnie do 7pp.

W 1945r. był, w stopniu kapitana, zastępcą dowódcy pułku do spraw Polityczno wychowawczych w 7pp. Stanowisko to zajmował prawdopodobnie od stycznia 1945r. do jesieni 1945r.

Po 28.04.1945r. – awans do stopnia majora.

Po wojnie w WOP, następnie w instytucjach centralnych MON.

Przeniesiony w stan spoczynku w stopniu pułkownika.

Mieszkał w Warszawie.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Krzyż Grunwaldu III kl.;

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski;

Krzyż Walecznych;

Srebrny Medal “Zasłużonym na Polu Chwały”;

Srebrny Medal “Zasłużonym na Polu Chwały”;

Srebrny Medal “Zasłużonym na Polu Chwały”;

Brązowy Medal “Zasłużonym na Polu Chwały” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;

Medal „Za Warszawę”;

Medal „Za Odrę, Nysę, Bałtyk”;

Medal Zwycięstwa i Wolności.

Radzieckie:

Order Wojny Ojczyźnianej II kl. – 30.06.1945r. – za działania podczas forsowania Odry i walk na terenie Niemiec 16-28.04.1945r. jako zastępca dowódcy 7pp;

Order Czerwonej Gwiazdy – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej);

Medal “Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”.

Rany i kontuzje: 20.09.1944r. – lekko ranny na Saskiej Kępie.

Data i miejsce śmierci: 14.07.1977r., Warszawa.

Dodatkowe informacje:

Prawdopodobnie pochowany na cmentarzu Bródzieńskim w Warszawie.

We wniosku na Order Czerwonej Gwiazdy w rubryce dotyczącej wcześniejszych odznaczeń znajduje się wykreślony zapis o odznaczeniu Złotym Krzyżem Zasługi. Prawdopodobnie jest to błąd – przed wojną (a także w czasie i wkrótce po niej) krzyże zasługi nadawano dobierając klasę krzyża do stopnia/stanowiska odznaczonego. Jako technik-hutnik Stanisław Łastowski nie miał raczej szans na odznaczenie Złotym Krzyżem zasługi.

Pod Lenino jego bezpośrednim przełożonym był M. Feliński.

Alojzy Sroga w książce „Na drodze Stał Kołobrzeg” zamieścił taką jego charakterystykę:

„Spokojny, rozważny zastępca, ludziom życzliwy, ma bojowe i wojskowe doświadczenie. Technik-hutnik, przed wojną odbył służbę saperską w Modlinie, doszedł do stopnia podoficerskiego.”

i:

„[…] jest człowiekiem wielkiej osobistej skromności. To charakter, a życie nie szczędziło nauk. Ma za sobą pracę w ślaskim hutnictwie przed wojną i więzienie. Ma pracę w radzieckich kopalniach, w kazachstańskich kopalniach złota w czasie wojny i bitewny udział pod Lenino. Gnębi go troska o żonę i dzieci, które są jeszcze o tysiące kilometrów od niego[…]”

Przygotowano w oparciu o materiały CA MO RF oraz książek „Początek drogi. Lenino” i „Na drodze stał Kołobrzeg” A. Srogi, „Drugi Berliński” A. Krajewskiego, „Siódmy Kołobrzeski” M. Dziudy i J. Pokrzywy, „Ósmy Bydgoski” K. Kaczmarka.

Dodatkowe zdjęcia: