Zdobywcy Festung Breslau cz. II: Sierżant Barkar

Dziś trochę o człowieku, którego może ciężko nazwać „zdobywcą” Wrocławia, ze względu na zajmowane stanowisko, ale niewątpliwie ze swoja jednostką brał udział w oblężeniu miasta. Ta historia będzie też trochę przeciwieństwem tej z części pierwszej – tutaj o wiele więcej jesteśmy w stanie ustalić na temat biografii żołnierza niż o jego udziale w szturmie Breslau. Ale zacznijmy od początku.

Lubię zbierać książeczki wojskowe. Zwykle są niedrogie a potrafią zawierać całkiem sporo informacji o właścicielu. Czasem nawet po niepozornej książeczce można trafić np. na partyzanta. Albo Polaka-obywatela ZSRR. Tym razem nic nie wskazywało na jakąś szczególną historię – ot, zwykłą książeczka podoficera z 1947r., którego trudno nazwać frontowcem. Ale książeczka była tania, a wśród wpisów znalazł się także ten o odznaczeniu Orderem Czerwonej Gwiazdy, dający szansę na dowiedzenie się czegoś więcej.

Z samej książeczki dało się dwyczytać całkiem sporo. Gieorgij Ksenofontowicz Bar’kar urodził się w 1906r. we wsi Zemljanki w Rajonie Artiomowskim, obłasti Dniepropietrowskiej na Ukrainie. Pochodził z rodziny ukraińskiej i na codzień posługiwał się językiem ukraińskim jako ojczystym.

W 1919r. ukończył 5 klas niepełnośredniej szkoły w mieście Kupjańsk w Obłasti Charkowskiej. W cywilu pracował jako księgowy w tym samym mieście. Do partii nie wstąpił i wygląda na to, że Wojna Domowa nie dotknęła go w poważniejszy sposób.

Książeczka daje także jakie-takie pojęcie o wyglądzie bohatera – miał 167cm wzrostu (co na tamte czasy oznaczało wzrost średni), dość dużą głowę (rozmiar czapki 57, rozmiar maski przeciwgazowej „3”) i stopy (rozmiar buta 42). Miał także ciemne, kręcone włosy i lekko odstające uszy. Znaków szczególnych – brak.

Prawdopodobnie nie cieszył się najlepszym zdrowiem, gdyż 15.10.1928r.został przez Kupjański RWK uznany za zdolnego do służby nieliniowej i skierowany na przeszkolenie pozawojskowe.

Jak wynika z aktu ślubu, który odnalazł się miedzy stronami książeczki, Georgij Barkar 14.09.1931r. zawarł związek małżeński z Anną Fiodorowną Sizopową.

Przez kolejnych 10 lat żył we względnym spokoju, nie dotknięty ani efektami przymusowej kolektywizacji i głodu, ani stalinowskim terrorem. Ale 22 czerwca Niemcy zaatakowali ZSRR i już 2 dni później nasz bohater został zmobilizowany przez Kupjański Rajonowy Wojenkomat i skierowany do 695 batalionu obsługi lotnisk, gdzie odbył szkolenie (i prawdopodobnie kurs podoficerski) i na początku 1942r. złożył przysięgę wojskową.

W marcu 1942r. został skierowany do 71 samodzielnego lotniskowego batalionu inżynieryjnego na stanowisko zarządzającego składem materiałów pędnych. Funkcję tę pełnił do marca 1945r. W 1944r. odznaczony został medalem „Za obronę Stalingradu”.

W marcu 1945r. przeniesiony został do wojsk lądowych. Konkretnie – do 971 pułku strzeleckiego. Według książeczki wojskowej objął tam stanowisko pisarza. Co ciekawe, wniosek odznaczeniowy na Order Czerwonej Gwiazdy z 16 maja1945r. podaje, że Barkar był dowódcą drużyny strzeleckiej. Nie wykluczone zatem, że w toku ciężkich walk, z braku kadr postanowiono wykorzystać podoficera służby administracyjnej w roli dowódcy. 971ps, w składzie 273 Dywizji Strzeleckiej wziął udział wiosną 1945r. w okrążeniu i szturmie Breslau. Dywizja nacierała od południa, od strony Ołtaszyna i Brochowa. Właśnie za udział w tych walkach Georgij Barkar został odznaczony Orderem Czerwonej gwiazdy, choć z wniosku trudno dowiedzieć się za jakie konkretne zasługi.

Sierżant Barkar został przedstawiony do odznaczenia 16.05.1945r. We wniosku czytamy:

“t.[owarzysz] Barkar’ – weteran “Wojny Ojczyźnianej”, w czasie której przeszedł szlak bojowy od Stalingradu do Breslau. Działając na różnych frontach, w walkach z niemieckimi najeźdźcami niejednokrotnie okazał męstwo i odwagę. Uczestnik okrążenia i oblężenia wrogiego garnizonu m.[iasta] Breslau, do jego pełnego rozgromienia i kapitulacji i zakończenia “Wojny Ojczyźnianej” pełnym zwycięstwem nad wrogiem”

Jak widać, wniosek jest bardzo ogólny, jednak w czasach euforii związanych z zakończeniem wojny, został przyjęty bez zastrzeżeń i już 25 maja sierżant Barkar otrzymał wnioskowane odznaczenie.

Fragment mapy sztabowej z oznaczeniem pozycji jednostekokrążających Festung Breslau – widoczna pozycja 273 SD. 04.1945r.

Co ciekawe, wniosek odznaczeniowy podaje udział w wojnie na frontach: Stalingradzkim (08.42-03.43), Centralnym (03.43-03.44), 4 Ukraińskim (03-06.1944), 3 Białoruskim (06.44-09.44) i 1 Ukraińskim (od 09.44). Tymczasem w książeczce wojskowej jako udział w wojnie zaliczony jest tylko okres służby od 6 marca do 9 maja 1945r. w szeregach 971ps w charakterze pisarza.

25.09.1945r. Gieorgij Barkar został zdemobilizowany i Powrócił do Kupjańska.

18.02.1946r. otrzymał medal „Za zwycięstwo nad Niemcami”.

W sierpniu 1953r. został powtórnie zbadany przez komisję lekarską i ponownie uznany za zdolnego do służby nieliniowej. Już 4 lata później został skreślony z ewidencji wojskowej z powodu przekroczenia granicy wieku (50 lat).

O jego dalszych losach wiadomo niewiele. Nie udało się znaleźć informacji o odznaczeniu Orderem Wojny Ojczyźnianej w 1985r., co zdaje się sugerować, że musiał umrzeć przed tą datą.

Leave a comment