Maskalan Natalia z d. Bajtner

Maskalan (z d. Bajtner, Beitner) Natalia (Netla) córka Chaima (Joachima)

Data i miejsce urodzenia: 03.02.1913r. (lub 18.02, lub 19.01), Zawiercie.

Narodowość: Polka/Żydówka.

Wykształcenie:

Cywilne: Niepełne wyższe ekonomiczne.

Wojskowe: Brak danych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Przed wojną działała w KZMP i KPP.

Od 21.06.1943r. w WP. Zmobilizowana przez Orski GWK, zgłosiła się na ochotnika.

02.07.1943r. – Chorąży, zastępca dowódcy kompanii ds. polityczno-wychowawczych – kompania fizylierek, 1sbk im. E. Plater.

Udział w bitwie pod Lenino:

Chorąży, zastępca dowódcy kompanii ds. polityczno-wychowawczych – kompania fizylierek, 1sbk im. E. Plater.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę”:

„Chorąży Bajtner jako pracownik polityczny kobiecej kompanii fizylierów wychowała swoich żołnierzy w duchu oddania sprawie walki z niemieckimi najeźdźcami.

W czasie walki jej kompania była rozdzielona między pułki.

W walce pod m. Lenino 12 i 13 października wszyscy fizylierzy – jak jasno wynikało z raportów pułkowych – na różnych odpowiedzialnych pracach na pierwszej linii i przy punkcie obserwacyjnym sztabu, bez wyjątku spełnili swój obowiązek. Cały szereg fizylierek został przedstawiony do odznaczenia państwowego za odwagę a także heroizm.

W czasie walki chor. Bajtner pełniła odpowiedzialną służbę przy punkcie obserwacyjnym sztabu Dywizji i wykonywała kilkukrotnie zadania łącznościowe z pierwszą linią i innymi oddziałąmi fizylierek.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Na stanowisku pozostawała do 12.06.1944r.

13.06 – 01.10.1944r. – instruktor propagandy, 1pal.

Udział w Forsowaniu Bugu, walkach nad Wisłą pod Puławami i Górą Kalwarią oraz na Pradze.

Podczas walk na Pradze ewakuowała rannych z pierwszej linii, została ranna.

02.10.1944r. – 24.06.1946r. – porucznik, starszy instruktor (inspektor), Zarząd Polityczno-Wychowawczegy 1AWP.

Udział w walkach na Wale Pomorskim i o Kołobrzeg.

Po 03.1945r. – delegowana czasowo do 1BAA

W 1945r. awansowana do stopnia kapitana.

Udział w forsowaniu Odry i walkach na terenie Niemiec.

25.06.1946r. – 01.04.1948r. – szef wydziału redakcyjnego, Główny Zarząd Polityczno-Wychowawczy WP.

Prowadziła działalność agitacyjno-propagandową przed referendum i wyborami do sejmu na terenie OW Śląsk.

Organizowała koła Ligii Kobiet na terenie OW Śląsk.

04.1948r. – zwolniona do rezerwy w stopniu majora.

1948r. – 1956r. – pracowała w Ambasadzie PRL w Moskwie.

1956r. – 1965r. – pracowała w MSZ.

W 1965r. Przeszła na rentę.

W rezerwie awansowana do stopnia podpułkownika.

Po przejściu na rentę mieszkała w Warszawie.

Działała w FJN, Lidze kobiet i ZBoWiD. Pracowała z młodzieżą licealną w Warszawie.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 19.08.1946r. – za gorliwą pracę i wzorowe wypełnianie obowiązków służbowych”;

Srebrny Krzyż Zasługi – 28.03.1945r. – za organizowanie akcji siewnej;

Srebrny Krzyż Zasługi – 30.05.1946r. – za działalność przed i w trakcie referendum;

Srebrny Krzyż Zasługi – 1947r. – prawdopodobnie za działalność związaną z wyborami;

Krzyż Walecznych – (lata 80.? Nie nadano?) – za całokształt służby wojennej. Wniosek wystawiony przez ZBoWiD na przełomie lat 70. i 80.;

Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – 12.07.1945r. – za działania pod Lenino;

Srebrny medal „Zasłużonym na Polu Chwały” –07.06.1945r.;

Medal Zwycięstwa i Wolności;

Medal „Za Warszawę”;

Medal „Za Odrę, Nysę Bałtyk”;

Medal „Za udział w walkach o Berlin”

Brązowy medal „Za zasługi dla obronności kraju” – 05.10.1973r.;

Srebrny medal „Za zasługi dla obronności kraju” – 10.10.1978r.;

Odznaka Kościuszkowska;

Odznaka Grunwaldzka;

Odznaka „Zasłużony działacz FJN” – 12.04.1974r.;

Złota odznaka „Za zasługi dla Warszawy” – 04.01.1972r.

Radzieckie:

Order Wojny Ojczyźnianej Iikl. – 30.06.1945r. – za całokształt służby frontowej;

Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino;

Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”;

Medal „Za wyzwolenie Warszawy”;

Medal „Za zdobycie Berlina”.

Rany i kontuzje:

09.1944r. – Ranna podczas walk na Pradze.

Data i miejsce śmierci: 10.12.1996r., Warszawa.

Dodatkowe informacje:

Jej ojciec, Chaim (Joachim, ur.1888) zginął w Oświęcimiu w 1943r. Jej matką była Cecylia (Cina Laja) z d. Wexler (1886). Prawdopodobnie również zginęła w holokauście ok. 1943r.

We wniosku na medal „Za odwagę” podano, ze rodziny nie ma, co sugeruje, że także reszta jej rodziny została zamordowana w obozach koncentracyjnych, najwyraźniej jednak wojnę przeżyło trzech z czterech jej braci.

Zamężna z płk. Władysławem Maskalanem (1905-1980r.)

Pochowana 18.12.1996r. Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Przed wojną była członkiem KZMP.

Od 1944r. była członkiem PPR, następnie PZPR.

Po wojnie należała do ZBoWiD, TPPR i Ligii Kobiet.

Opracowano na podstawie materiałów CAMO RF

oraz:

https://kpbc.ukw.edu.pl/dlibra/publication/178848/edition/181351?language=pl (dostęp 202504081727)

Dodatkowe zdjęcia:

Leave a comment