Garber Rachmil syn Hersza (Gerszona)

(Po wojnie Garbowski Roman syn Grzegorza)

Data i miejsce urodzenia: 1913r., Krynki

Narodowość: Polak/Żyd.

Wykształcenie:

Szkoła Inżynierii przy Uniwersytecie Gandawskim (Belgia) – lata 30.

Kurs sztabowo-dowódczy przy AGSz im. Woroszyłowa, Moskwa – 1958-1960.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

Po ukończeniu studiów powrócił do Polski i służył w WP.

Po zakończeniu służby mieszkał i pracował w Łodzi.

09.1939r. – służba w 62pp.

Brał udział w obronie Warszawy i bitwie nad Bzurą w 1939r.

Po zranieniu i pobycie w szpitalu powrócił do Łodzi.

Zatrzymany przez Wojska Pograniczne podczas próby nielegalnego przekroczenia granicy, wysłany do obozu w rejonie Archangielska.

W 1943r. powołany do służby w batalionach budowlanych Armii Czerwonej.

W 1943r. zgłosił się na ochotnika do WP.

Wysłany do Sielc przez Moskiewski Punkt Etapowy.

Od 16.06(07?).1943r. W WP.

Podporucznik, zastępca naczelnika 1. oddziału sztabu, 1DP.

Udział w bitwie pod Lenino:

Podporucznik, zastępca naczelnika 1. oddziału sztabu, 1DP.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za odwagę”:

„13 Października 1943r. o 12:43 od bezpośredniego trafienia bombą lotniczą podczas nalotu 25 bombowców przeciwnika na rejon punktu dowodzenia dywizji, zapalił się samochud “studebacker” 1. oddziału sztabu dywizji. Znajdując się w poblizu w ukryciu podporucznik Garber zauważywszy to, wyszedł z ukrycia, rzucił się do płonącego samochodu, w którym w którym wybuchała amunicja i rakiety i zdołał uratować płonoące dokumenty i mienie, ryzykując swoim życiem. W ten sposób uratował skrzynkę ze ściśle tajnymi dokumentami. Wszystko to działo się pod trwajacym bombardowaniem z powietrza. Podporucznik Garber, zachowujący zimną krew, spokojny i odważny w walce nie zważając na niebezpieczeństwo dla życia w czasie trwającego nalotu z powietrza, dokładnie i śmiało wykonywał powierzone mu zadania w dowodzeniu jednostkami dywizji.”

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

Na stanowisku pozostawał do 15.09.1945r.

Przed 04.1945r. – awans do stopnia kapitana.

Po wojnie najpierw naczelnik oddziału I Sztabu 1DP, następnie szef sztabu 16DP.

15.05.1948r. – 12.1949r. – Główny Inspektor Ochrony Pogranicza.

Od 01.1950r. – dowódca WOP.

30.04-15.05.1951r. – do dyspozycji Ministra Bezpieczeństwa Publicznego.

15.05.1951-07.12.1954r. – pułkownik, dyrektor biura wojskowego MBP.

Po 1954r. służba w strukturach MSW na podobnym stanowisku.

W latach 60. przeniesiony do struktur MON, następnie, do 1967r. był dyrektorem Departamentu Wojskowego w Ministerstwie Szkolnictwa Wyższego.

04.1968r. – przeniesiony do rezerwy w stopniu pułkownika.

Pracował w Instytucie Techniki Budowlanej.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Krzyż Walecznych – 1945r.

Radzieckie:

Order Wojny Ojczyźnianej II klasy – 18.06.1945r. – Za działania podczas forsowania Odry i dalszy pościg za nieprzyjacielem, udział w w planowaniu i organizacji forsowania, kontrolowanie wykonania zadań przez jednostki – z punktu obserwacyjnego dowódcy oraz bezpośrednio na pozycjach jednostek.

Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Rany i kontuzje: 09.1939r., ranny w lewą rękę.

Data i miejsce śmierci: 1979r., Warszawa.

Dodatkowe informacje:

Członek PPR od 08.1945r.

Członek PZPR w latach 1949-1969.

Członek ZBoWiD

Prawdopodobnie nie miał stałego adresu zamieszkania w ZSRR – wniosek odznaczeniowy na medal „Za odwagę” podaje jako jego adres numer poczty polowej 1DP (67695) z zaznaczeniem, ze nie ma rodziny w ZSRR.

W czasie bitwy pod Lenino jego bezpośrednim przełożonym był major Kunderewicz.

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF, BIP IPN oraz strony internetowe:

https://muzeumsg.strazgraniczna.pl/

http://zolnierze-niezlomni.pl/bestie/garbowski-roman

Dodatkowe zdjęcia: