Kratko Józef syn Antoniego

Data i miejsce urodzenia: 16.09.1914r., Pińsk.

Narodowość: Polak.

Wykształcenie:

Cywilne:

1933r. – Gimnazjum im. Czarnieckiego w Chełmie, matura.

1933-1935r. – Państwowe Konserwatorium Muzyczne, Warszawa (nieukończone w związku z aresztowaniem za działalność komunistyczną).

1963r. – Państwowa Szkoła Muzyczna I st. nr 4.

Wojskowe:

1941 – 1942r. – Dywizyjne Kursy Podchorążych 5DP.

1943r. – kurs oficerów polityczno-wychowawczych.

Praca i służba wojskowa przed bitwą pod Lenino:

1935-1936r. – więziony za działalność komunistyczną.

1936-1939r. – więziony za działalność komunistyczną.

09.1939r. – 1Warszawski Batalion ON, udział w obronie Warszawy.

Po kapitulacji Warszawy zbiegł do Lwowa.

Od 1940r. – pracownik warsztatów lotniczych, Anapa, Kraj Krasnodarski, RSFRR.

W 1941r. zgłosił się na ochotnika do Armii Andersa.

09.1941r. – 01.1942r. – szeregowiec, następnie kursant kursów podchorążych, 5DP.

Po ewakuacji polskich jednostek pozostał w ZSRR.

Od 05.1943r. W WP.

Po ukończeniu kursu OPO awansowany do stopnia podporucznika.

Podporucznik, zastępca dowódcy ds. polityczno-wychowawczych, 2 kompania czołgów, 1pcz.

Udział w bitwie pod Lenino:

Podporucznik, zastępca dowódcy ds. polityczno-wychowawczych, 2 kompania czołgów, 1pcz.

Z wniosku odznaczeniowego na medal „Za zasługi bojowe” (na jego podstawie ostatecznie nadano medal „Za odwagę”):

„Podporucznik Kratko I. A. [to] przykłądny oficer polityczny[,] wychowujący swoją kompanię w duchu wysokiego patriotyzmu.

W czasie walki 12.10.43r., kiedy dowódca czołgu został wyeliminowany[,] on sam przejął dowodzenie czołgiem T-34 i poprowadził go do ataku na niemiecką obronę.

Po walkach z sukcesem organizował ewakuację uszkodzonych czołgów swojej kompanii, nie bacząc na silny ogień artylerii i bombardowanie przez samoloty przeciwnika z powietrza. Ewakuowano 1 czołg T-34.”

Dowódcą czołgu, którego zastąpił był chor. Eugeniusz Płaczkowski, ranny odłamkiem w rejonie Sysojewa.

W czasie natarcia na Trigubową czołg dowodzony przez Kratkę osiadł na pancerzu podczas pokonywania nieprzyjacielskiego okopu i jednocześnie został trafiony z pancerzownicy. W rezultacie doszło do uszkodzenia i unieruchomienia wieży. Sam ppor. Kratko opuścił czołg w poszukiwaniu pomocy. Czołg został wyciągnięty i ewakuowany przez ewakuujący się po uszkodzeniu działa czołg chor. Bolesława Bergelsona.

Służba i praca po bitwie pod Lenino:

10.1943r. – awans do stopnia porucznika; przeniesiony do PSBS.

1944r. – zastępca dowódcy ds. polityczno-wychowawczych, PSBS, następnie w Polskim Sztabie Partyzanckim.

Skierowany do zgrupowania partyzanckiego „Jeszcze Polska nie zginęła”.

Od 08.1944r. w Grupie Operacyjnej na Warszawę, odpowiedzialny za organizację struktur MO.

08.1944r. – awans do stopnia kapitana.

15.08 – 03.11.1944r. – zastępca komendanta ds. polityczno-wychowawczych, Komenda MO Miasta Stołecznego Warszawy, Otwock.

Awans do stopnia majora.

15.11.1944r. – 3.05.1945r. – oficer inspekcyjny, KG MO.

01.06 07.1945r. – szef inspektoratu KG MO.

1946r. – awans do stopnia podpułkownika.

13.07.1945r. – 19.07.1946r. – Komendant, KW MO Katowice.

19.07.1946r. – 07.06.1947r. – szef WUBP Katowice.

20.06.1947r. – 01.1953r. – dyrektor Departamentu IV MBP, Warszawa.

15.01.1953r. – 12.1954r. – dyrektor Departamentu Szkolenia MBP, Warszawa.

01.01.1955r. – 31.05.1956r. – zastępca dyrektora i p.o. dyrektora Departamentu VII KdsBP, Warszawa.

12.06.1956 – 25.01.1957r. – jw. 2000, oddelegowany do MKNiK w Indochinach.

30.04.1957r. – zwolniony ze służby w MSW w stopniu pułkownika.

Od 1957r. W MSZ.

12.1957r. – 1960r. Skierowany do placówki dyplomatycznej w Hanoi.

1960r. – 1962r. – starszy radca, MSZ.

1963r. – 1969r. – nauczyciel muzyki, Warszawa.

1968r. – oskarżony o organizację protestów w marcu 1968r.

1969r. – wyjechał do Szwecji z jednoczesnym zrzeczeniem się obywatelstwa.

1971r. – zaocznie zdegradowany do stopnia szeregowca.

Odznaczenia (jakie, kiedy i za co):

Polskie:

Order Sztandaru Pracy II kl. – 1954r.;

Order Krzyża Grunwaldu III kl.;

Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 10.10.1945r. – za działalność partyzancką i organizowanie struktur MO;

Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie);

Krzyż Partyzancki (1946r.);

Medal Dziesięciolecia Polski Ludowej – 1955r.

Radzieckie:

Medal „Za odwagę” – 11.11.1943r. – za działania pod Lenino (patrz wyżej).

Czechosłowackie:

Krzyż Wojenny 1939.

Rany i kontuzje:

09.1939r. – ranny podczas obrony Warszawy.

Data i miejsce śmierci: 29.03.2004r., Szwecja.

Dodatkowe informacje:

Syn Antoniego i Rozalii Bajli (z d. Szkolnik).

Jego bratem był Zelman (Zygmunt) Kratko, działacz komunistyczny, po wojnie m.in. pracownik KC PZPR.

Członek KZMZU od 1931r.

Członek KZMP od 1933r.

Członek KPP od 1935r.

Członek Komsomołu od 1940r.

Członek PPR od 1944r.

Opracowano w oparciu o materiały CAMO RF, BIP IPN oraz książkę „Warszawska Pancerna” K. Przytockiego.

Dodatkowe zdjęcia: